• โมไนย-พจน์
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • email : raveewin@hotmail.com
  • วันที่สร้าง : 2009-10-11
  • จำนวนเรื่อง : 260
  • จำนวนผู้ชม : 573765
  • ส่ง msg :
  • โหวต 21 คน
ท้องถิ่น ศาสนา การศึกษา และการเรียนรู้
ท้องถิ่นของเรา ศาสนาของเรา
Permalink : http://oknation.nationtv.tv/blog/Bansuan
วันพฤหัสบดี ที่ 14 ตุลาคม 2564
Posted by โมไนย-พจน์ , ผู้อ่าน : 207 , 07:21:51 น.  
หมวด : การศึกษา

พิมพ์หน้านี้
โหวต 0 คน

เครือข่ายพระสงฆ์สาธารณะสงเคราะห์ของหลวงพ่อแดง นนฺทิโย :

กับการช่วยเหลือประชาชนในพื้นที่น้ำท่วมจังหวัดชัยภูมิ นครราชสีมา พระนครศรีอยุธยา  

Luang Por Daeng Nonthiyo's public welfare monks network :

with helping people in flooded areas, Chaiyaphum Province, Nakhon Ratchasima, Phra Nakhon Si Ayutthaya


 

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ศึกษาเครือข่ายพระสงฆ์สาธารณะสงเคราะห์ของหลวงพ่อแดง นนฺทิโย : กับการช่วยเหลือประชาชนในพื้นที่น้ำท่วมจังหวัดชัยภูมิ นครราชสีมา พระนครศรีอยุธยา ใช้การศึกษาจากเอกสาร งานวิจัย สัมภาษณ์ เก็บข้อมูลเชิงพื้นที่ เขียนนำเสนอผลการศึกษาในรูปแบบความเรียงในรูปแบบบทความ

ผลการศึกษาพบว่า เครือข่ายพระสงฆ์สาธารณะสงเคราะห์ของหลวงพ่อแดง นนฺทิโย : กับการช่วยเหลือประชาชนในพื้นที่น้ำท่วม ชัยภูมิ นครราชสีมา พระนครศรีอยุธยา  มีการดำเนินการผ่านระบบเครือข่ายของพระสงฆ์ด้วยกันกับเครือข่ายในพื้นที่ ทำให้เกิดการช่วยเหลือกันและกันในรูปแบบเครือข่ายในการบรรเทาสาธารณะภัย ในรูปแบบของการสงเคราะห์โดยพระสงฆ์ โดยแกนนำเครือข่ายหลวงพ่อแดง นนฺทิโย ที่ส่งตรงความช่วยเหลือเบื้องต้นเป็นเครื่องอุปโภค บริโภค เป็นอาหารปรุงสุก เครื่องยังชีพ เบื้องต้นในสถานการณ์ที่ยากลำบาก ดังปรากฏเป็นภาพภาระงานในพื้นที่จังหวัดชัยภูมิ นครราชสีมา และพระนครศรีอยุธยา เป็นต้น ภายใต้แนวคิด “พระไม่ทิ้งญาติโยม”

คำสำคัญ : เครือข่ายพระสงฆ์สาธารณะสงเคราะห์,หลวงพ่อแดง นนฺทิโย, การช่วยเหลือประชาชนในพื้นที่น้ำท่วม

 

Abstract

This article aims to study the network of monks public welfare of Luang Por Daeng Nonthiyo : and helping people in flooded areas, Chaiyaphum, Nakhon Ratchasima, Phra Nakhon Si Ayutthaya. Using studies from documents, research, interviews, collecting spatial data Write a presentation of the study results in an essay format.

The results showed that Luang Por Daeng Nonthiyo's network of monks in public welfare: helping people in flooded areas, Chaiyaphum, Nakhon Ratchasima, Phra Nakhon Si Ayutthaya The administration is carried out through a network of monks together with the local network. Help each other in the form of a network for disaster relief. in the form of assistance by monks by the leader of Luang Por Daeng Nonthiyo's network who directly sent the first aid as a consumable, cooked food subsistence supplies preliminary in difficult situations As appeared as the workload in Chaiyaphum, Nakhon Ratchasima and Phra Nakhon Si Ayutthaya provinces, etc., under the concept of "a monk never leaves his relatives"

Keywords: network of monks for public welfare, Luang Por Daeng Nonthiyo, helping people in flooded areas

 

บทนำ

          สถานการณ์น้ำท่วมประจำปี 2564 ในช่วงเดือนกันยายน ตุลาคม ด้วยสาเหตุมวลน้ำมาก รวมทั้งมีพายุฝนเข้ามาเป็นระลอก ซึ่งผลที่เกิดขึ้นได้กลายเป็นว่าน้ำในหลายพื้นที่และจังหวัดได้เกิดการท่วมกระจายเป็นผลกระทบต่อประชาชนในวงกว้าง หน่วยงานต่าง  ๆ ทั้งภาครัฐ เอกชน และภาคีเครือข่ายทางศาสนาในฐานะที่เป็นหน่วยทางสังคมก็ได้มีบทบาทในการช่วยเหลือบรรเทาสาธารณภัยเบื้องต้น ตามบทบาทและหน้าที่ของกันและกัน ในส่วนพระสงฆ์ก็มีหลายพื้นที่ได้ให้การช่วยเหลือและบรรเทาสาธารณภัยในวงกว้างในพื้นที่จังหวัดต่าง ๆ ดังปรากฏเป็นภาพสื่อสารสาธารณะ ย้อนกลับมาที่บทบาทหลวงพ่อแดง นนฺทิโย กับเครือข่ายในการช่วยเหลือประชาชน ซึ่งเป็นเครือข่ายระหว่างพระสงฆ์ในพื้นที่ ช่วยขับเคลื่อนช่วยเหลือประชาชนในเขตภัยพิบัติน้ำท่วมได้ ดังกรณีการช่วยเหลือในเขตน้ำท่วมจังหวัดชัยภูมิ ในเขตจังหวัดนครราชสีมา ถึงไม่ได้เป็นเขตพื้นที่โดยตรง แต่ด้วยเครือข่ายที่เคยเข้าไปให้ความช่วยเหลือสถานการณ์น้ำท่วมในปีช่วงเดือนสิงหาคม พ.ศ.2563 จึงได้กลายเป็นเครือข่ายในการให้ความช่วยเหลือ ในส่วนจังหวัดพระนครศรีอยุธยา เขตพื้นที่บริการของมหาวิทยาลัยรวมทั้งเครือข่ายพระสงฆ์ที่ทำงานด้านชุมชนอยู่แล้วได้กลายเป็นเครือข่ายร่วมในการให้การช่วยเหลือ ภายใต้แนวคิดพระไม่ทิ้งโยมของพระในพระพุทธศาสนา ภายใต้เครือข่ายร่วมกันของชัยภูมิ สมุทรสงคราม นครราชสีมา และพระนครศรีอยุธยาในเขตบริการน้ำท่วม ซึ่งจะได้นำเสนอเล่าแบ่งปันต่อไป เพื่อสะท้อนคิดบทบาทพระสงฆ์ในการช่วยเหลือสังคมภายใต้ภาระงานสาธารณะสงเคราะห์ของพระสงฆ์ในพระพุทธศาสนา  

 

แนวคิดของพระสงฆ์กับการช่วยเหลือสังคม

บทบาท (Role) ของพระสงฆ์ในสังคมไทยตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันมีการเปลี่ยนแปลงไปอยากมากมายโดยเฉพาะพระสงฆ์ของเราด้วยแล้ว เราจะเห็นได้ชัดเจนมาก เพราะสังคมไทย ตั้งแต่เกิดจนกระทั่งถึงตายจะมีความเกี่ยวข้องกับบทบาทของพระสงฆ์ตลอด อย่างงานแต่งงานก็ต้องนิมนต์พระสงฆ์มาในงานแต่งด้วย พอเกิดก็ต้องนิมนต์พระมาในงานวันเกิด หรือใส่บาตรทำบุญวันเกิด เจ็บป่วยก็ไปหาพระทำบุญ และบางแห่งพระอาจเป็นหมอกลางบ้าน เป็นเจ้าของตำราหมอยาพื้นบ้าน ตามภูมิปัญญาชาวบ้าน บทบาทก็มีความชัดเจนมากขึ้น แต่อย่างไรก็ตาม ที่จะกล่าวต่อไปนี้เป็นเพียงข้อเสนอ (Suggestion) ไม่ใช่คำตอบสำเร็จรูป แต่เป็นเพียงแนวคิดของบุคคลหนึ่ง ที่มีความสนใจในงานของพระสงฆ์ ในบทบาทของพระสงฆ์ และพยายามที่จะผลักดันบทบาทของพระสงฆ์ ให้เป็นประโยชน์ต่อสังคม และให้สังคมมองเห็นประโยชน์นั้นเด่นชัดมากขึ้น ประเด็นที่ควรพิจารณา เพื่อกระตุ้นเตือนจิตสำนึกในการทำงานพัฒนาของพระสงฆ์ 

พระสงฆ์ คือใคร..ตามหลักทางพระพุทธศาสนาแล้วพระสงฆ์คือผู้บวชในบวรพระพุทธศาสนาซึ่งสละแล้วซึ่งสภาวะความเป็นปัจเจกภาวะ แต่มีชีวิตเพื่อสังฆภาวะ เพื่อชุมชน มีจิตวิญญาณเพื่อชุมชน ต้องมีความรู้สึกที่เป็นชุมชน (Community) เพราะชีวิตต้องมีความเกี่ยวข้อง มีการติดต่อสื่อสาร(Communication) กันตลอดเวลา ยิ่งในสมัยโบราณด้วยแล้ว วัดหรือพระสงฆ์กลายเป็นศูนย์กลางของชุมชนไปในตัว วัดเป็นศูนย์กลางของการเรียนรู้ของชุมชน มีเรื่องอะไรเกิดขึ้นก็มาประชุมกันที่วัด มาร่วมกิจกรรมทางศาสนา เช่นมาทำบุญใส่บาตรที่วัด ในวันสำคัญทางศาสนา คือวันวิสาขบูชา วันมาฆบูชา วันอาสาฬหบูชา วันเข้าพรรษาและวันสำคัญอื่น ๆ และวันที่มีการประชุมเรื่องราวที่ทางราชการให้ผู้นำหมู่บ้านอย่างกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน เมื่อได้รับเรื่องราวข่าวสารจากทางราชการมาก็มาประชุมกันที่วัด  

พระสงฆ์ เป็นอยู่อย่างไร ..? เรามีชีวิตความเป็นอยู่เพราะอาศัยชาวบ้านเลี้ยงชีพ อันนี้เป็นสิ่งที่ถูกต้อง ในประเด็นนี้ต้องสำนึกและตระหนัก เตือนตัวเราอยู่เสมอว่า “เราอยู่ได้เพราะอาศัยญาติโยม” เราจะช่วยชาวบ้านเขาอย่างไร ในฐานะที่เราเป็นพระสงฆ์ควรตระหนักไว้เพื่อเป็นฐานในการคิด  พระพุทธองค์ท่านตรัสไว้ว่า “ทุกลมหายใจเข้าออกควรเป็นไปเพื่อก้อนข้าว” ฉะนั้น ไม่ว่าพระสงฆ์จะถูกลดบทบาททางสังคมไปมากแค่ไหน เราในฐานะที่ยังเป็นพระสงฆ์ก็ควรระลึกในสิ่งที่ได้เลี้ยงชีพเรามา ซึ่งแนวคิดในภาพรวมจะสอดคล้องกับแนวคิดจากการศึกษาวิจัยของ พระครูปลัดสมชัย นิสฺสโภ ธรรศพงศ์ วงษ์สวัสดิ์  ประสงค์ หัสรินทร์ (2063,90-99) ในเรื่อง บทบาทของพระสงฆ์ที่มีผลต่อการพัฒนาสังคมและชุมชน กรณีศึกษาวัดไทยชุมพล อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย ในงานศึกษาของ พระครูปราโมทย์ปัญญาวัฒน์ บุญเลิศ (2563,53-62.) เรื่อง  บทบาทและการจัดการสาธารณสงเคราะห์ของพระสังฆาธิการ ในอำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม ในงานศึกษาของ พระครูอุดมธรรมรส อสิญาโณ,ประเสริฐ ธิลาว,สุรพล สุยะพรหม (2561) เรื่อง บทบาทเชิงรุกของพระสงฆ์ในการส่งเสริมคุณภาพชีวิตของประชาชน ในจังหวัดชลบุรีหรือในงานวิจัยของ พระครูปราโมทย์ปัญญาวัฒน์ บุญเลิศ  (2563,53-62) เรื่อง บทบาทและการจัดการสาธารณสงเคราะห์ของพระสังฆาธิการ ในอำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม รวมถึงงานวิจัยเรื่อง บทบาทพระสงฆ์กับงานสาธารณสงเคราะห์ภายใต้สถานการณ์การแพร่ระบาดของไวรัส Covid 19 : กรณีศึกษาบทบาทของหลวงพ่อแดง นนฺทิโย วัดอินทาราม จ.สมุทรสงคราม (พระเอกลักษณ์ อชิโต สุภัทรชัย สีสะใบ พระมหากฤษฎา กิตฺติโสภโณ พระปลัดระพิน พุทฺธิสาโร,2563)  หรือในงานวิจัยของ  พระครูสังฆรักษ์ศุภณัฐ ภูริวฺฑฒโน โสภณ จาเลิศ อำนวย สันเทพ (2561,290-298) เรื่อง  วัด: บทบาทการเสริมสร้างสันติสุขในชุมชนท่ามกลางสังคมไทย  ที่สะท้อนแนวคิดไว้ใกล้เคียงกันว่า วัดเป็นองค์ประกอบหนึ่งของสถาบันศาสนา พุทธศาสนาเป็นสถาบันหนึ่งที่สำคัญในสังคมไทยไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าสถาบันชาติ และสถาบันพระมหากษัตริย์ โดยมีบทบาทในฐานะเป็นผู้กำหนดสรรค์สร้างความเจริญก้าวหน้าและความมั่นคงให้กับสังคมไทยที่มีต่อเนื่องยาวนาน วัดเป็นสถานที่ที่มีความหลากหลายในบทบาท เช่น วัดเป็นสถานศึกษา โรงพยาบาล ศาลสถิตยุติธรรม สถานสงเคราะห์เด็กและคนชรา ที่พักพิงของคนเดินทาง แหล่งสวัสดิการชุมชน วิถีชีวิตของคนไทยได้ผูกพันกลมกลืนกับหลักความเชื่อและหลักปฏิบัติในพระพุทธศาสนา ส่งผลถึงชีวิตจิตใจของคนไทย ได้หล่อหลอมอุปนิสัยให้มีความรัก ความเมตตาและช่วยเหลือซึ่งกันและกัน จากสิ่งที่กล่าวมาข้างต้นนี้พระสงฆ์มีส่วนสำคัญในการนาเอาหลักธรรมมาช่วยเสริมสร้างสันติสุขให้ชุมชนเกิดความสงบสุขโดยครอบคลุมองค์ประกอบ คือ การศึกษา ศาสนา การเมือง กระบวนการยุติธรรม และเรื่องของสื่อทางสังคม ทั้งหมดถือว่าเป็นองค์ประกอบการสนับสนุนสร้างสันติภาพในชุมชนได้อย่างแท้จริง

ดังนั้นแนวคิดสำคัญคือพระสงฆ์ต้องมีบทบาทต่อสังคมในด้านต่าง ๆ ทั้งในส่วนของการพัฒนาตนให้เป็นต้นแบบในฐานะที่เป็นสงฆ์สาวกในพระพุทธศาสนา เป็นต้นคนในการนำคนให้ไปสู่ปลายทางพระพุทธศาสนา คือการผู้นำทางด้านจิตวิญญาณ เป็นผู้นำทางความคิดในการพัฒนาตัวเองให้เป็นแบบอย่างในการดำเนินชีวิตที่ดี จนกระทั่งหลายเป็นส่วนสำคัญของสังคม ทำให้เกิดการอยู่ร่วมกันได้โดยมีวัดพระสงฆ์ เป็นชาวพุทธ มีการเชื่อมโยงให้เกิดปฏิสัมพันธ์ระหว่างกันและกันทำให้เกิดความร่วมมือภายใต้ความเป็นไปได้

 

สถานการณ์น้ำท่วมปี 2564 กับผลกระทบในวงกว้าง

ภาพข่าวน้ำท่วมในหลายพื้นที่ในหลายจังหวัด (1) จังหวัดสุโขทัย ดังภาพข่าวว่า (ก) “สุโขทัยอ่วม น้ำท่วมที่เศรษฐกิจ การเดินทางเป็นอัมพาต ก่อนนายกฯลงพื้นที่พรุ่งนี้” (มติชนออนไลน์,25 กันยายน 2564) (ข) สุโขทัยอ่วม น้ำหลากท่วม 3 อำเภอ ต้องย้ายควายหนี (ไทยรัฐออนไลน์, 21 กันยายน 2564) (2) จังหวัดนครราชสีมา ดังภาพข่าว (ก) เปิดภาพมุมสูง "ลำน้ำมูล" ทะลักท่วมเขตเมืองพิมายเป็นบริเวณกว้าง (กรุงเทพธุรกิจออนไลน์ 28 กันยายน 2564)(ข)โคราชอ่วมหนัก! 2 อำเภอจมบาดาล ถนนถูกตัดขาด ผู้ว่าฯสั่งเตรียมรับน้ำเข้าพิมายในอีก 1-2 วัน (ไทยโพสต์ออนไลน์, 29 กันยายน 2564)  (3) จังหวัดชัยภูมิ ดังปรากฏภาพข่าว (ก) ชัยภูมิวิปโยค ท่วมหนักรอบ 50 ปี บำเหน็จณรงค์แทบมิดหลังคา (ไทยรัฐออนไลน์,26 กันยายน 2564) (ข) ชัยภูมิ น้ำท่วม 12 อำเภอ รวม 2.28 แสนไร่ เตือน “แม่น้ำชี” ระวังน้ำล้นตลิ่ง(ประชาชาติธุรกิจออนไลน์,28 กันยายน 2564) (ค) น้ำท่วมชัยภูมิเริ่มลดหมดแล้วทั้ง 16 อำเภอ เผยเสียหายหนักสุดในรอบ 50 ปี (ไทยรัฐออนไลน์, 3 ตุลาคม 2564)  (3) จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ดังปรากฏภาพข่าว (ก) อยุธยาวิกฤต! น้ำท่วมกว่าครึ่งจังหวัด หลายพื้นที่ริมน้ำได้รับผลกระทบอย่างหนัก (ผู้จัดการออนไลน์,4 ตุลาคม 2564) (ข) ท่วมหนัก "อยุธยา" จมบาดาล 10 อำเภอ ชาวบ้านจำทนต้องนอนในเรือ (ไทยรัฐออนไลน์,7 ตุลาคม 2564) นอกจากนี้ยังมีอีกหลายพื้นที่หลายจังหวัด ที่ประสบภัยน้ำท่วมมากน้อย สั้นยาวตามสถานการณ์ของฝนและมวลน้ำที่มีอยู่ ดังนั้นสถานการณ์น้ำท่วม จึงเป็นปัญหาภัยพิบัติที่เกิดขึ้นประหนึ่งเทศกาลประจำปีในหลายพื้นที่ และภัยเหล่านี้ทำให้เกิดผลกระทบในวงกว้าง จนกลายเป็นผลที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องกระทั่งปัจจุบันตามสถานการณ์ที่ปรากฏในปี 2564