• สเนล
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • วันที่สร้าง : 2007-08-02
  • จำนวนเรื่อง : 42
  • จำนวนผู้ชม : 168396
  • ส่ง msg :
  • โหวต 80 คน
ด่วนหอยทาก
เดินช้าๆ เผื่อโลกจะเย็นลง
Permalink : http://oknation.nationtv.tv/blog/SNAIL
วันพุธ ที่ 12 กันยายน 2550
Posted by สเนล , ผู้อ่าน : 2665 , 23:22:14 น.  
หมวด : ศิลปะ/วัฒนธรรม

พิมพ์หน้านี้
โหวต 0 คน

                                      

       

ประมาณปีสองปีที่แล้วฉันเกิดคิดอยากเดินทางตามเส้นทางปั้นหม้อของชาวบ้านอีสาน   อยากสืบค้นว่าบ้านไหนมีประวัติการปั้นหม้อมาอย่างไร ยังทำอยู่หรือไม่ และบ้านไหนชุมชนไหนที่เลิกร้างไปแล้ว   เพราะเหตุอันใด

                พอเกิดความอยากฉันก็เริ่มหาหนังสือที่มีเรื่องราวเกี่ยวกับการปั้นหม้อภาคอีสานมาอ่านสลับกับการเดินทางลงพื้นที่ตามความรู้เดิมของตัวเอง   ฉันคิดเอาเองว่าน่าจะเริ่มต้นที่บ้านด่านเกวียน  จังหวัดนครราชสีมา    ด้วยว่าด่านเกวียนเป็นชื่อแรกที่ผู้คนทั่วไปจะนึกถึง   เมื่อมีการพูดถึงเครื่องปั้นดินเผาของภาคอีสาน   แม้ด่านเกวียนทุกวันนี้จะเปลี่ยนแปลงไปมาก   ร้านค้าสองฟากถนนที่วางขายของก็ปะปนไปด้วยข้าวของจากที่อื่นๆจนดูมั่วไปหมด   แต่การเปลี่ยนแปลงก็เป็นหนึ่งในกระบวนการที่ควรเรียนรู้   ทั้งฉันยังนึกต่อไปว่าแล้วช่างพื้นบ้านเดิมๆของด่านเกวียนเล่า   เขาจะมองการเปลี่ยนแปลงใกล้จมูกตัวเองอย่างไร

          

                      

                                   

        

         

          ฉันเคยมาด่านเกวียนหลายครั้งหลายครา   ในเวลาที่ห่างกันมากเหลือเกิน   ตั้งแต่สมัยทำงานอยู่ในหมู่บ้านแถวนี้แล้วเว้นว่างไป   จนเมื่อสองสามปีก่อนมีโอกาสมาอีกครั้งกับขบวนธรรมชาติยาตราเพื่อแม่น้ำมูน   แต่ไม่ได้มาพูดคุยกับช่างปั้นจริงจัง   หนนั้นเราไปสนใจระหัดวิดน้ำโบราณขนาดใหญ่ในแม่น้ำมูนใกล้วัดด่านเกวียน   เป็นระหัดวิดน้ำฝีมือชาวบ้านทำด้วยไม้ทั้งอัน   ใหญ่ สวยงาม และใช้งานได้จริง   แต่ไม่รู้ว่าวันนี้จะทานแรงเครื่องจักรกลสูบน้ำอยู่ได้อีกหรือไม่

                ครั้นย้อนกลับไปด่านเกวียนอีกครั้งด้วยเรื่องปั้นหม้อตีหม้อที่คาอยู่ในใจ   หนนี้ฉันจึงเดินพินิจร้านค้าสองฟากอย่างตั้งใจ   แล้วถามหาช่างปั้นดั้งเดิมของด่านเกวียน   กระทั่งดั้นด้นไปจนเจอบ้านพ่อใหญ่วัยกว่าแปดสิบปี   เป็นช่างปั้นหม้อเก่าแก่ของด่านเกวียน   ซึ่งตอนนี้วางมือให้ลูกหลานมาสืบต่อแทน

                ช่างปั้นอาวุโสเล่าว่าเริ่มปั้นหม้อมาตั้งแต่อายุ 18-19 ปี   ไม่ได้ร่ำเรียนมาจากไหนหรอก   สมัยก่อนไม่มีใครเขาสอนกัน   ดูเขาปั้นแล้วค่อยทำตาม   เริ่มจากหัดเล่นแป้นหมุนแล้วค่อยหัดขึ้นดิน   จากนั้นก็เริ่มทำเป็นรูปเป็นทรงขึ้นมาจนชำนาญ

            

   

                

          แป้นหมุนนั้นพ่อใหญ่เรียกจานหมุน   หรือภาษาถิ่นเดิมเรียกพมร    พ่อใหญ่ให้ลูกชายยกออกมาให้ดู   เป็นแป้นหมุนขนาดมโหฬารทำจากไม้พฤกษ์   ฉันบอกว่าระวังพวกที่ชอบเอาไม้เก่าไปทำเฟอร์นิเจอร์   หรือเอาไปตกแต่งร้านอาหารร้านเหล้ามาขอซื้อ   พ่อใหญ่หัวเราะบอกว่าไม่ให้หรอก 

                 พมรอันนี้ถือเป็นครู

…

            ได้ความรู้เพิ่มเติมจากช่างปั้นเก่าแก่ของด่านเกวียน   ว่าสมัยก่อนไม่ได้มานั่งปั้นกันอยู่ในบ้านอย่างเดี๋ยวนี้   แต่เดิมจะไปปั้นกันอยู่ริมฟากมูน   เพราะสะดวกต่อการขุดดินจากมาบจากคลอง   ส่วนเตาเผาขุดจากจอมปลวกใหญ่ที่มีอยู่ตามธรรมชาติ   แต่ก่อนดินเป็นของสาธารณะชาวบ้านใช้สอยร่วมกันช่วยกันลงแรงขุด   เหมือนลงแขกทำนา   คนที่ละวานชาวบ้านมาช่วยขุดดินจะเตรียมหมักสาโทรอ   พอสาโทได้ที่ก็ชวนกันไปขุดดิน   ดินที่ใช้ปั้นมีทั้งดินตามมาบตามคลองซึ่งเป็นดินขาว   หมักผสมกับดินเหนียวกลางนา   จึงจะได้หม้อไหคุณภาพดี

                หากจะเผาดำหรือเผาแกร่งต้องทิ้งไป 1 วัน 1 คืน   ซึ่งชื่อเสียงของดินเผาด่านเกวียนที่คนทั่วไปรู้จักก็ตรงเผาแกร่งเป็นสีดำเลื่อมนี่เอง   ฉันเคยถามศิลปินช่างปั้นผู้หนึ่งที่เข้ามาศึกษางานด่านเกวียนจนปักหลักอยู่ที่นี่ถึงสาเหตุที่ดินเผาด่านเกวียนดำได้สวยนัก   เขาบอกว่านอกจากการเผาที่ใช้เวลานานแล้ว   น่าจะเป็นที่คุณสมบัติของดินด้วย   สันนิษฐานว่าดินแถวนี้ได้รับอิทธิพลจากลาวาภูเขาไฟ   ทำให้มีแร่ธาตุบางชนิดที่เกิดปฏิกิริยาเมื่อโดนความร้อนสุม

                ทุกวันนี้ช่างปั้นชาวบ้านด่านเกวียนไม่ได้ละวานกันไปขุดดินเหมือนก่อนเก่าแล้ว   เพราะที่ดินมีเจ้าของต้องหาซื้อกันมาปั้น   ซื้อใส่รถอีแต๋นมาคันละ 160 บาท   และชาวบ้านส่วนใหญ่จะปั้นตามสั่งส่งให้กับโรงงานที่ตั้งร้านค้าหรือโชว์รูมอยู่สองฟากถนน   เพื่อจำหน่ายและส่งออกต่างประเทศ

                หม้อหุงข้าวต้มแกง  หม้อคะนุนอกไก่ใส่น้ำ  ไหปลาแดก  หรือครกที่เคยทำตามความจำเป็นใช้สอย    ก็แทบจะไม่ได้ทำกันแล้ว   หันมาปั้นแจกัน ภาชนะรูปทรงแปลกๆอย่างนกฮูกอย่างปลาอ้าปาก ที่ใช้ปลูกพลูด่าง   ตามความจำเป็นใช้สอยของคนข้างนอกแทน

                ฉันยังไม่ได้พูดคุยซักถามรายละเอียดกับช่างปั้นเก่าแก่ของด่านเกวียนมากนัก   ทั้งยังไม่ได้สืบหาช่างปั้นคนอื่นๆต่อ   เพราะตั้งใจว่าครั้งแรกแค่มาทำความรู้จัก   ครั้งต่อไปจะกลับมาอีกหลายๆครั้ง   แต่ได้รู้ว่านอกจากด่านเกวียน   แถวจังหวัดนครราชสีมายังมีอีกหลายหมู่บ้านที่ยังมีคนปั้นหม้อ   ซึ่งหลายหมู่บ้านนั้นน่าจะเรียกว่าตีหม้อ   เพราะไม่ได้ใช้แป้นอย่างช่างด่านเกวียน

                ฉันตามไปพบช่างปั้นหม้อตามคำบอกเล่าของช่างปั้นด่านเกวียนอีกแห่งหนึ่ง   แล้วหลังจากนั้นได้มาอ่านพบข้อมูลโบราณคดีที่กล่าวถึงยุคก่อนประวัติศาสตร์หลายพันปี    ซึ่งเขาจะฝังศพผู้ตายโดยมีภาชนะดินเผาฝังอุทิศ   บางยุคมีการฝังศพครั้งที่สองโดยนำกระดูกบรรจุลงในภาชนะดินเผา

                เป็นข้อมูลที่ผู้สนใจในประวัติศาสตร์โบราณคดีคงจะรู้แจ้งแทงใจมานานแล้ว   แต่โดยเหตุที่ฉันเป็นเด็กเกเรเบื่อหน่ายวิชาเรียนในห้องเรียนมาตลอด   โดยเฉพาะแนวประวัติศาสตร์ที่อาจารย์สอนได้ชวนง่วงเป็นที่สุด   ฉันจึงเพิ่งมาสนุกกับเรื่องราวเช่นนี้เอาตอนแก่   พอนึกสนุกก็ยิ่งอยากตามต่อไป

                จากที่แค่อยากเดินทางตามเส้นทางหมู่บ้านปั้นหม้อ   กลายเป็นว่าฉันเที่ยวเดินทางตามข้อมูลโบราณคดีที่บ่งบอกว่าพบการขุดค้นหลุมฝังศพมนุษย์โบราณก่อนยุคประวัติศาสตร์

              

                                               

               

                   




อ่านความคิดเห็น

ความคิดเห็นที่ 5 (0)
กู่ วันที่ : 14/09/2007 เวลา : 22.14 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/shadowy
 ขอบคุณค่ะสำหรับทุกถ้อยคำแห่งน้ำมิตร ขอบคุณจริงๆ   

น่าสนใจ

แต่รูปดูไม่จุใจ ขอใหญ่ๆ ได้ไหม


ความคิดเห็นที่ 4 (0)
ไอดิน-กลิ่นฝน วันที่ : 13/09/2007 เวลา : 12.39 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/SHOWGirls
เด็กฉลาด ชาติเจริญ

ทำไมเป็นคนมีมานะจังเลยอ่ะ แล้วจะไปตามรอย
ไดโนเสาร์ไหมคะ

ความคิดเห็นที่ 3 (0)
ก้อนหินรำพัน วันที่ : 12/09/2007 เวลา : 23.46 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/LOSTGEO

สนุกและได้ความรู้ครับ เล่าเรื่องดีจัง

ความคิดเห็นที่ 2 (0)
สเนล วันที่ : 12/09/2007 เวลา : 23.31 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/SNAIL
ใครรีบ  ไปก่อน 

อย่าลืมล้างมือก่อนนอนล่ะ
ฝันดีค่ะ

ความคิดเห็นที่ 1 (0)
รอยยิ้มจางๆ วันที่ : 12/09/2007 เวลา : 23.27 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/wana22
บ้าน ของ หัวใจ

หวานมาเรียนปั้นหม้อด้วยคะ ปั้นไป ง่วงไปนะค่ะ

ราตรีสวัสดิ์ค่ะ

แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน

<< กันยายน 2007 >>
อา พฤ
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30            



[ Add to my favorite ] [ X ]