ศูนย์สื่อสังคมภาคใต้
Southern Thailand NewsPeople
Permalink : http://oknation.nationtv.tv/blog/STCC
วันพุธ ที่ 28 กันยายน 2554
Posted by ศูนย์สื่อสังคมภาคใต้ , ผู้อ่าน : 24127 , 12:22:00 น.  
หมวด : นักข่าวอาสา

พิมพ์หน้านี้
โหวต 0 คน

เสวนา UPR: ประมวลสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในไทย

จากการบรรยายในหัวข้อ “สถานการณ์การละเมิดสิทธิมนุษยชนในประเทศไทย” ในเวทีเสวนาเรื่อง “การละเมิดสิทธิมนุษยชนไม่ได้ไกลตัวอย่างที่คิด : Universal Periodic Review และสิ่งที่คุณจะทำได้” เมื่อวันที่ 14 กันยายน 2554 ณ ห้องประชุม 4 อาคารปฏิบัติการ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ซึ่งจัดโดยคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ร่วมกับ มูลนิธิศักยภาพชุมชน มีวิทยากรผู้เชี่ยวชาญสิทธิในด้านต่างๆ 9 คน มาร่วมเสวนาถึงประเด็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนของประเทศไทยที่น่าสนใจ ดังนี้
 
สมชาย ปรีชาศิลปกุล: เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น
อาจารย์สมชาย ปรีชาศิลปกุล จากคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เสนอเรื่องเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นและกฎหมายพิเศษในไทยว่า แม้รัฐบาลไทยจะพยายามยกกฎหมายขึ้นมาแสดงให้เห็นถึงบทบัญญัติที่คุ้มครองสิทธิ แต่ความจริงแล้วรัฐธรรมนูญไม่สามารถเป็นคำตอบได้ เห็นได้ชัดจากการที่สังคมไทยไม่สามารถพูดอะไรตรงไปตรงมา ทั้งที่มีการคุ้มครองเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นตามรัฐธรรมนูญ ซึ่งกฎหมายที่ให้ยกเว้นในสถานการณ์ปกตินั้นเป็นปัญหาอุปสรรคอย่างมาก และแนวทางการปฏิบัติของเจ้าหน้าที่รัฐมีลักษณะอำนาจนิยม จากการปิดเวบไซต์จำนวนมากและจับกุมผู้แสดงความคิดเห็นในอินเตอร์เน็ตโดยเกินกว่าเหตุ  มีการใช้กำลัง ซึ่งเจ้าหน้าที่รัฐเหล่านี้ไม่เคยถูกร้องเรียนหรือตรวจสอบใดๆ ในขณะที่ผู้ที่ถูกจับกุม ถูกแจ้งข้อหารุนแรงและไม่ได้รับความเป็นธรรมในกระบวนการยุติธรรม นอกจากนี้สื่อยังมีลักษณะของการเซ็นเซอร์ตัวเองในประเด็นที่สังคมควรรับรู้หลายประเด็น ทั้งที่การกระทำเช่นนี้จะยิ่งก่อให้เกิดข่าวลือมากกว่าข้อเท็จจริง
 
อีกประเด็นคือการเลือกข้างของสื่อมวลชน ซึ่งอาจารย์สมชายชี้ว่า อาจถึงจุดที่ต้องยอมรับการเลือกข้างของสื่อ เพราะไม่มีสื่อใดเป็นกลางแม้แต่สื่อต่างประเทศ ในสังคมไทยยังคงมีปัญหาการเข้าใจผู้ที่มีความคิดเห็นต่าง โดยมักจะโจมตีกันอย่างรุนแรง ทั้งที่การไม่เห็นด้วยนั้นไม่ใช่ปัญหา แต่ควรจะต้องแสดงความเห็นในลักษณะที่เข้าใจผู้อื่น ถ้าทุกคนมองเห็นคนอื่นเป็นมนุษย์ ก็จะยอมรับความเป็นมนุษย์ในมิติอื่นๆ ได้ ไม่เฉพาะในเรื่องทางการเมือง
 
ทศพล ทรรศนกุลพันธ์: สิทธิทางเศรษฐกิจ และฐานทรัพยากร
ในขณะที่อาจารย์ทศพล ทรรศนกุลพันธ์ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ กล่าวถึงสถานการณ์สิทธิทางเศรษฐกิจ โดยเชื่อมโยงกับสิทธิทางการเมืองไว้ว่า สิทธิทางการเมืองทำให้มีผลกระทบต่อสิทธิทางเศรษฐกิจ เนื่องจากทรัพยากรของรัฐที่ถูกนำมาใช้ในการผลักดันนโยบายทางเศรษฐกิจไม่มีข้อปฏิบัติชัดเจน ขณะเดียวกัน ผู้คนต้องได้รบผลกระทบอย่างมากจากทุนขนาดใหญ่ ซึ่งตัวอย่างที่ชัดเจนคือ เกษตรกรรมพันธะสัญญา (Contract Farming) ที่ตอนนี้ชาวนาเปรียบเสมือนแรงงานในที่ดินของตนเอง ต้องเป็นหนี้กับบริษัทขนาดใหญ่ที่นำปัจจัยการผลิตมาให้ และสัญญาระหว่างบริษัทกับเกษตรกรก็ขาดความเป็นธรรม นอกจากผู้ผลิตอย่างเกษตรกรจะต้องเจอปัญหาแล้ว ผู้บริโภคก็ยังไม่สามารถเข้าถึงกระบวนการคุ้มครองสิทธิตามที่กฎหมายกำหนด นอกจากนี้อาจารย์ทศพลยังเน้นถึงสิทธิในฐานทรัพยากร โดยเฉพาะเรื่องสิทธิในพันธุกรรมที่เกษตรกรต้องเสียเงินมากกว่าเสียค่าเช่าที่ดิน แม้ระบบของรัฐมีกลไกคุ้มครองสิทธิในพันธุกรรมได้ แต่ชัดเจนแล้วว่า รัฐกลายเป็นเครื่องมือของภาคธุรกิจในการละเมิดประชาชน รวมไปถึงเรื่องทรัพยากรดิน น้ำ ป่าที่ถูกครอบงำภายใต้วาทกรรมการพัฒนา โดยละเลยสิทธิของชาวบ้านในพื้นที่และต้องเผชิญปัญหาโดยตรง จะเห็นได้จากงานวิจัยว่า พื้นที่ที่น้ำท่วมหลักส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ที่ทำเกษตรพันธสัญญา กลุ่มที่รุกเข้าไปในส่วนป่าสงวนนั้นล้วนแต่เป็นบริษัททุนขนาดใหญ่ สุดท้ายอาจารย์ได้เสนอว่า การรวมกันเป็นประชาคมเศรษฐกิจ
อาเซียนนั้น ไม่ควรคำนึงถึงแต่ผลประโยชน์ของชนชั้นนำ
 
วรวิทย์ เจริญเลิศ: สิทธิแรงงาน
เมื่อพิจารณาถึงสถานการณ์สิทธิแรงงานในปัจจุบัน อาจารย์วรวิทย์ เจริญเลิศ จากคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ตั้งประเด็นถึงแนวคิดเรื่องสิทธิแรงงานที่ถูกผลักดันผ่านองค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO) และได้มีอนุสัญญาให้ประเทศต่างๆ ไปปฏิบัติตาม ซึ่งประเทศไทยก็ได้รับอิทธิพลเรื่องสิทธิแรงงานมาจาก ILO แต่เมื่อนำมาปฏิบัติกลับเกิดความขัดแย้ง เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงสังคมจากยุคเกษตรกรรมไปสู่ยุคอุตสาหกรรม ต่างกับประเทศตะวันตกตรงที่ยังไม่มีการเปลี่ยนผ่านเรื่องประชาธิปไตย และปฏิเสธการมีส่วนร่วมของชนชั้นล่าง ความเป็นจริงมีแรงงานไทยจำนวน 24 ล้านคนและแรงงานข้ามชาติอีก 2 ล้านคน แต่กลับมีแรงงานไทยเพียง 9 ล้านคนที่ได้รับการคุ้มครองอันเนื่องมาจากคำนิยามของความสัมพันธ์ระหว่างนายจ้างลูกจ้าง แรงงานที่เหลือเป็นประกอบอาชีพอิสระและบางส่วนถูกจ้างงานนอกระบบ และยังมีปัญหาเรื่องสหภาพแรงงานในไทยที่ถูกทำลาย ลูกจ้างที่ลุกขึ้นมาตั้งสหภาพแรงงานมักจะถูกเลิกจ้าง กฎหมายที่ควรจะคุ้มครอง กลับกลายเป็นเครื่องมือของรัฐ ซึ่งเห็นได้จากแรงงานที่เข้าไปเป็นสมาชิกไตรภาคี(ระหว่างรัฐ-นายจ้าง-แรงงาน) บางส่วนไม่ใช่แรงงานที่เป็นผู้นำสหภาพ และคนเหล่านี้มักจะทำงานกับรัฐ
 
มอนหอม: แรงงานข้ามชาติ
นอกเหนือจากแรงงานไทยที่ถูกละเมิดแล้ว แรงงานข้ามชาติ รวมไปถึงชนกลุ่มน้อย ผู้ไร้รัฐ และผู้ลี้ภัยก็ถูกละเมิดสิทธิ ประเด็นนี้ถูกนำเสนอผ่านคุณมอนหอม ตัวแทนจากเครือข่ายปฏิบัติการสตรีไทใหญ่ หรือ Shan Women Action Network (SWAN)  ที่ได้ย้อนรอยสาเหตุไปถึงการละเมิดสิทธิมนุษยชนของรัฐบาลพม่าต่อชนกลุ่มน้อยอย่างร้ายแรง ทั้งการปฏิบัติอย่างทารุณต่อร่างกายและการล่วงละเมิดทางเพศ การขับไล่จากถิ่นที่อยู่ เสรีภาพด้านต่างๆ รวมถึงทรัพยากรทางเศรษฐกิจ ซึ่งทำให้มีผู้ลี้ภัยและอพยพเข้ามาในไทยจำนวนมาก โดยคุณมอนหอมเน้นถึงชาวไทใหญ่ที่ไม่ได้รับการรับรองให้เป็นผู้ลี้ภัยในค่ายผู้ลี้ภัย แต่มีผู้พลัดถิ่นภายใน (Internally Displaced Persons) ซึ่งอยู่ตามชายแดนทั้งหมดห้าค่าย การที่ไม่ได้มีสถานะผู้ลี้ภัย ทำให้เกิดปัญหาการเข้าถึงการศึกษาและสาธารณสุขที่ไม่สามารถใช้บริการได้และมีปัญหาในด้านการสื่อสาร อีกทั้งยังต้องเป็นแรงงานข้ามชาติ ที่เสี่ยงต่อการถูกเอารัดเอาเปรียบจากนายจ้าง ทั้งเรื่องค่าจ้างที่ต่ำกว่ามาตรฐาน ถูกหักค่าแรงได้ง่าย แต่มีค่าใช้จ่ายสูง การถูกทารุณจากนายจ้าง การขาดความปลอดภัยในการทำงานและที่อยู่อาศัย
อีกทั้งไม่สามารถเปลี่ยนนายจ้างได้หากนายจ้างไม่ยินยอม ทั้งนี้กลุ่มคนเหล่านี้มีปัญหารุนแรงในเรื่องของสถานะทางกฎหมายซึ่งส่งผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตทุกๆ ด้าน
 
อารีด้า สาเมาะ: สถานการณ์ละเมิดสิทธิชายแดนใต้
นอกจากนี้ เวทีเสวนาที่เชียงใหม่ยังได้มีโอกาสต้อนรับวิทยากรจากสามจังหวัดชายแดนภายใต้ คือ คุณอารีด้า สาเมาะ ซึ่งเป็นนักข่าวในท้องถิ่นที่รับทราบข้อมูลที่เป็นจริง โดยคุณอารีด้าได้นำเสนอมุมมองของคนในพื้นที่ได้อย่างน่าสนใจว่าระหว่างปี 2547- 2554 มีเหตุการณ์รุนแรงทั้งหมด 10,984 เหตุการณ์ โดยประชาชนธรรมดาได้รับผลกระทบมากที่สุด ซึ่งส่วนมากเป็นพี่น้องมุสลิม แต่ในข่าวกลับนำเสนอแต่เจ้าหน้าที่ทหารตำรวจ ฝ่ายความมั่นคง พยายามเสนอว่าสามารถคุมสถานการณ์ในสามจังหวัดชายแดนใต้เพราะจำนวนเหตุการณ์ลดลง แต่ความจริงช่วงที่ผ่านมาเหตุการณ์ความรุนแรงได้ส่งผลให้มีผู้บาดเจ็บและเสียชีวิตจำนวนต่อครั้งมากขึ้น ต่างจากเหตุการณ์ความรุนแรงในช่วงก่อนที่เกิดบ่อยครั้งกว่าแต่ส่งผลเสียต่อครั้งน้อยกว่ามาก โดยคุณอารีด้าได้นำเสนอตัวละครหลักๆ  ในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ไว้ในลักษณะปิรามิดสามชั้น ชั้นบน คือ ผู้ใช้ความรุนแรง ได้แก่ รัฐและขบวนการ โดยเจ้าหน้าที่รัฐมองทุกคนเป็นผู้ต้องสงสัย ในขณะที่ขบวนการพยายามดึงมวลชนและสามารถเพิ่มจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ ตราบใดที่ยังมีการกดขี่และการใช้กฎหมายพิเศษของรัฐ ชั้นกลางคือ ภาคประชาสังคมและนักสิทธิซึ่งทำงานได้ยากมากเนื่องจากรัฐและขบวนการ  และชั้นล่างคือผู้ได้รับผลกระทบ ซึ่งไม่มีพื้นที่ปลอดภัย
 
เกรียงไกร ไชยเมืองดี: สิทธิเด็ก
ในประเด็นเรื่องของสิทธิเด็ก คุณเกรียงไกร ไชยเมืองดี จากมูลนิธิรักษ์เด็กได้ถ่ายทอดข้อมูลจากการลงไปทำงานเพื่อส่งเสริมสิทธิเด็กทั่วบริเวณภาคเหนือว่า เด็กของชนเผ่าพื้นเมืองและในพื้นที่ห่างไกลไม่สามารถเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพจำนวนมาก และสถานการณ์เช่นนี้ก็ยังเกิดขึ้นกับเด็กในครอบครัวแรงงานข้ามชาติ ซึ่งนอกจากขาดการศึกษาแล้วยังต้องถูกกดขี่ ใช้แรงงาน และอาศัยอยู่ในสถานที่ที่ไม่เหมาะสม นอกจากนี้ยังมีเด็กติดเชื้อเอชไอวีจำนวนมากที่ไม่ทราบชะตากรรมของตนเอง สุดท้ายคุณเกรียงไกรยังได้ชี้ให้เห็นถึงสิทธิการมีส่วนร่วมและสิทธิในการเล่นของเด็กซึ่งผู้ใหญ่ส่วนใหญ่ในสังคมมองข้าม ไม่ค่อยฟังเสียงเด็ก และมักใช้อารมณ์และความรุนแรงต่อเด็ก สะท้อนให้เห็นว่าผู้ใหญ่ไม่ได้มองเด็กว่ามีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์เช่นเดียวกับผู้ใหญ่ ทั้งที่เด็กมีความต้องการ
ของตนเอง เพียงแต่ต้องการการดูแลจากผู้ใหญ่เท่านั้น
 
พงษ์ธร จันทร์เลื่อน: สิทธิความหลากหลายทางเพศ
ส่วนคุณพงษ์ธร จันทร์เลื่อน จากมูลนิธิเอ็มพลัส ได้กล่าวถึงสถานการณ์สิทธิความหลากหลายทางเพศในสองประเด็นหลัก ได้แก่ เรื่องใบ สด.43 หรือใบเกณฑ์ทหาร ซึ่งเคยถูกระบุว่าเป็นโรคจิตถาวร อันมีผลต่อการสมัครงานและทำนิติกรรม แม้ศาลปกครองได้ตัดสินไปแล้วว่า ให้เปลี่ยนคำระบุเป็น “เพศสภาพไม่ตรงกำเนิด” แต่การรณรงค์ในเรื่องการตรวจร่างกายอย่างเหมาะสมและเคารพผู้ที่ผ่าตัดแปลงเพศยังคงดำเนินต่อไป อีกประเด็นหนึ่ง คือเรื่องกฎหมายรับรองสถานะคู่ชีวิต ซึ่งองค์กรกลุ่มสิทธิความหลากหลายทางเพศกำลังรณรงค์ให้มีการรับรองคู่ชีวิตคนเพศเดียวกันทางกฎหมาย เพื่อให้มีสิทธิตั้งครอบครัวได้เช่นเดียวกับคู่ชีวิตหญิงชาย
 
ไชยันต์ รัชชกูล: สิทธิทางสังคม
สำหรับสิทธิทางสังคม อาจารย์ไชยันต์ รัชชกูล จากมหาวิทยาลัยพายัพ ได้เน้นย้ำถึงปัญหาเชิงทัศนคติโดยทั่วไปในทางศาสนาและความเชื่อที่ฝั่งรากลึกในสังคมไทย อันเป็นหน่อเชื้อของการละเมิดสิทธิมนุษยชนที่ไม่สามารถยับยั้งได้ โดยคนส่วนมากมักจะมอง ผู้พิการ ผู้มีความหลากหลายทางเพศ และผู้ที่ตกอยู่ในสภาพยากลำบากอื่นๆ ว่า เป็นผู้มีกรรม และมองข้ามการปกป้องคุ้มครองสิทธิของคนเหล่านี้ไป นอกจากนี้ยังมีการละเมิดสิทธิทางวัฒนธรรมและการเลือกปฏิบัติอันเนื่องมาจากความแตกต่างทางชาติพันธุ์ ศาสนา และภาษา ทั้งที่แทบจะไม่มีชาติใดในโลกที่ไม่มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์
 
สุดท้าย อาจารย์ธเนศวร์ เจริญเมือง ได้แสดงมุมมองของตนต่อการละเมิดสิทธิที่เกิดขึ้นโดยทั่วไปว่า ระดับการพัฒนาประเทศไม่ทั่วถึงกัน อย่างประเทศไทยถือว่าเป็นประเทศที่มีเศรษฐกิจล้าหลัง ไม่มีการต่อสู้เพื่อเอกราช การที่พี่น้องจากต่างแดนเข้ามาอยู่ในประเทศเรา อาจจะทำให้หลงคิดไปว่าประเทศไทยเจริญแล้ว ทั้งที่สิทธิความเท่าเทียมกันในทางเศรษฐกิจนั้นแทบไม่มี ในด้านการพัฒนาทางสังคมที่ไม่เท่ากันนั้น ทำให้ต้องใช้เวลาและมีความยากลำบากอย่างมากกว่าที่จะสามารถตระหนักในเรื่องสิทธิมนุษยชนได้ จึงขอให้ทุกฝ่ายต่อสู้ต่อไป

ขอบคุณที่มา : ประชาไท





แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน

ดาวลดา

ดาวลดา งานเพลงรำลึกทัศนีย์ รุ่งเรือง - เพื่อนที่แสนดีของพี่น้องจะนะ สงขลา

View All
<< กันยายน 2011 >>
อา พฤ
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30  



[ Add to my favorite ] [ X ]


ท่านเห็นด้วยกับการพัฒนาพื้นที่ภาคใต้ให้เป็นพื้นที่รองรับอุตสาหกรรมตามแนวคิดในแผนพัฒนาภาคใต้ที่กำลังรุกหนักอยู่ตามพื้นที่ต่างๆในตอนนี้หรือไม่
เห็นด้วย
38 คน
ไม่เห็นด้วย
128 คน

  โหวต 166 คน