ครอบครัวนักกิจกรรมภาคใต้
ยินดีต้อนรับสู่...ครอบครัวนักกิจกรรมภาคใต้
Permalink : http://oknation.nationtv.tv/blog/SouthernFamilyActivists
วันศุกร์ ที่ 14 พฤษภาคม 2553
Posted by ครอบครัวนักกิจกรรมภาคใต้ , ผู้อ่าน : 38546 , 14:54:57 น.  
หมวด : Blog Kids

พิมพ์หน้านี้
โหวต 0 คน

เศรษฐกิจชุมชน กรอบความคิด

 การพัฒนาคนและเสริมสร้างความเข้มแข็งแก่องค์กรชุมชน โดยการพัฒนาคุณภาพชีวิตและสมรรถนะของคนและชุมชนให้สามารถปรับตัวและดำรงอยู่ได้ในกระแสการเปลี่ยนแปลงทั้งในด้านเศรษฐกิจ  สังคม  การเมือง  และสิ่งแวดล้อม  เป็นเป้าหมายของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 8 โดยมีความเชื่อมั่นว่า หากชุมชนเข้มแข็งแล้วชุมชนจะสามารถพึ่งตนเองได้  และสามารถเผชิญกับวิกฤตการณ์ต่างๆ  ไม่ว่าจะเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อม  ปัญหาเศรษฐกิจ  ปัญหาสังคม  ฯลฯ  ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เนื่องจากงานที่เกี่ยวข้องกับชุมชนเป็นเรื่องที่สลับซับซ้อน มีปฏิสัมพันธ์เกี่ยวข้องกับเรื่องและปัจจัยต่าง ๆ อย่างเป็นองค์รวม  (holistic)  และเกี่ยวข้องกับศาสตร์ทุกศาสตร์  การมองปัญหาของชุมชนต้องมองให้เห็นความเชื่อมโยงของปัจจัยต่าง ๆ  ที่เกี่ยวข้องอย่างรอบด้านและลึกซึ้งจึงจะเห็นรากของปัญหาอย่างแท้จริงและตั้งโจทย์วิจัยได้อย่างถูกต้อง

ฝ่ายสนับสนุนการวิจัยเกี่ยวกับชุมชน (ฝ่าย  4)  ร่วมกับทีมประสานงานชุดเศรษฐกิจชุมชนจึงได้ร่วมกันทำแนวคิดของชุดโครงการและวิเคราะห์ความเชื่อมโยงของการพัฒนาในด้านต่าง ๆ ที่จะนำไปสู่ความเข้มแข็งของชุมชน  เพื่อใช้เป็นกรอบในการบริหารงานวิจัยในด้านนี้ต่อไป ซึ่งได้ข้อสรุปดังนี้

 


 1. ความหมายของชุมชน

การให้ความหมายเดิมจะมี 2 ลักษณะ  คือ  ใช้ขอบเขตพื้นที่ทางกายภาพ  และใช้  spirit  การมีส่วนร่วมเป็นตัวบ่งชี้ความเป็นชุมชน สำหรับในการทำงานของฝ่าย  4 ได้เน้นชุมชนที่มี  spirit ของการรวมกลุ่มเป็นเป้าหมายในการงานของฝ่ายฯ  โดยให้ความหมายชุมชน คือ  การรวมกลุ่มของคนโดย
• มีวัฒนธรรมร่วมกัน
• มีเป้าหมายระยะยาวร่วมกัน
• มีการทำกิจกรรมร่วมกัน
• มีความต่อเนื่องของกิจกรรม
• มีประโยชน์ร่วมกัน
• มีการติดต่อสื่อสารกันอย่างต่อเนื่อง

2. ทำไมจึงต้องการให้ชุมชนเข้มแข็ง

เพราะกระแสการพัฒนาที่ผ่านมาเป็นการพัฒนาแบบปัจเจกนิยม  ซึ่งได้รับการพิสูจน์จากวิกฤตของประเทศในปัจจุบันแล้วว่า  ไม่สามารถแก้ปัญหาและสร้างความยุติธรรมให้เกิดกับสังคมโดยรวมได้  ดังนั้นการทำให้ชุมชนซึ่งเป็นการรวมกลุ่มในการทำงานมีความเข้มแข็ง คือ มีสติปัญญารู้เท่ากันต่อการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อม และสามารถกำหนดวิถีชีวิต คุณภาพชีวิต  และอนาคตของตนเองได้ตามอัตภาพของแต่ละชุมชน การรวมคนเข้าด้วยกันทำให้เกิดพลังทวีคูณ  และการรวมพลังนี่เองน่าจะเป็นทางเลือกในการแก้ปัญหา สามารถควบคุมสังคมได้ บนพื้นฐานการช่วยเหลือเกื้อกูลกัน  ซึ่งในการพัฒนาชุมชนนั้น  อาจมีจุดเริ่มของกิจกรรมการพัฒนาที่ต่างกันแต่  กิจกรรมที่ดำเนินการจะต้องสร้างกระบวนการเรียนรู้เพื่อนำไปสู่การพัฒนาอย่างเป็นองค์รวม (ดูแผนภาพ  entry  point  activities)

3. ทำไมต้องเศรษฐกิจชุมชน

จากกระแสการพัฒนาเศรษฐกิจที่ผ่านมา รัฐเป็นผู้จัดการและควบคุมกลไกในการพัฒนาทั้งหมด ทิศทางการพัฒนาเน้นปัจเจกนิยม  สร้างการแข่งขัน  การเพิ่มประสิทธิภาพ ประสิทธิผล โดยไม่ได้คำนึงถึงผลกระทบที่ตามมา ตลอดจนขาดการจัดการผลประโยชน์ที่ยุติธรรม ซึ่งสภาพการณ์ในปัจจุบันได้ชี้ให้เห็นว่าผลการพัฒนาดังกล่าวส่งผลให้เศรษฐกิจไม่มั่นคง ฐานทรัพยากรเสื่อมโทรม  และเกิดปัญหาสังคมตามมา  ทำให้เกิดการแสวงหาทางเลือกในการพัฒนาเศรษฐกิจที่มีความมั่นคงมากขึ้น

 


 

 


 

 

เศรษฐกิจชุมชน (community economy) ซึ่งเป็นระบบความสัมพันธ์ของฐานทรัพยากร  (ดิน  น้ำ  ป่า ฯลฯ)  ระบบการผลิต  ระบบการบริโภค ระบบการจัดการทุน (ทั้งที่เป็นตัวเงินและไม่ใช่เงิน) โดยอาศัยกิจกรรมกลุ่มเสริมสร้างกระบวนการเรียนรู้  เพื่อพัฒนาศักยภาพหรือฟื้นฟูสภาพแวดล้อม/คน/ครอบครัว/ชุมชนและอาชีพ  เพื่อช่วยยกระดับการกินดีอยู่ดี  และการทำมาค้าขายของชุมชนในการพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดีของชุมชน ซึ่งที่ผ่านมามีการพัฒนาอยู่แต่ได้ถูกเศรษฐกิจกระแสหลักบดบัง  ปัจจุบันจึงได้รับการยกระดับให้เป็นทางเลือกในการแก้ปัญหาวิกฤติที่เผชิญอยู่  (ดูแผนภาพความสัมพันธ์ในระบบเศรษฐกิจชุมชน)  

4. เศรษฐกิจชุมชนและธุรกิจชุมชน

“ทุน”  มีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมการทำกิจกรรม เพราะหากองค์กรชุมชนไม่มีทุนก็ไม่สามารถดำเนินกิจกรรมได้ ทุนมีทั้งที่ได้รับจากภายนอก  เช่น  การสนับสนุนของธุรกิจเอกชน  NGO  หรือหน่วยงานรัฐ  และภายในชุมชนเอง  ซึ่งมีหลายลักษณะ  ได้แก่  ทุนทางวัฒนธรรม ทุนทรัพยากรบุคคล  อันหมายถึงปราชญ์ชาวบ้านและทุนเงินตรา  เช่น  จากการดำเนินกิจกรรมออมทรัพย์ หรือการทำธุรกิจชุมชน  เช่น  การทำร้านค้าชุมชน  การรวมกลุ่มกันทำการค้าขายพืชผลทางการเกษตรและปัจจัยการผลิตทางการเกษตร  เป็นต้น

การทำธุรกิจชุมชน เป็นองค์ประกอบหนึ่งในการจัดการทุนของชุมชน  เพื่อประโยชน์ของคนในชุมชน โดยคนในชุมชน มีเป้าหมายท้ายสุดอยู่ที่การใช้ทุนเพื่อส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้  การสร้างสวัสดิการสังคม  การฟื้นฟูอาชีพ  การพัฒนาคน ชุมชน สังคม  วัฒนธรรม  สุขภาพอนามัย  ซึ่งก็คือการพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนในชุมชนนั่นเอง  หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งได้ว่า ธุรกิจชุมชนเป็นเพียงเครื่องมือ (mean) ที่นำไปสู่เศรษฐกิจชุมชนและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นของชุมชน  (end)

 


 จากแนวคิดของชุดโครงการดังกล่าว  ทำให้สามารถกำหนดกรอบวิเคราะห์เศรษฐกิจชุมชนที่นำไปสู่การพัฒนาความเข้มแข็งของชุมชนตลอดจนการวิเคราะห์กลุ่มปัญหาและสิ่งที่ต้องการเพื่อการแก้ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจชุมชนได้  6  กลุ่ม  คือ  (ดูภาพกรอบการวิเคราะห์ฯ  ประกอบ)

1. การรวมกลุ่มและการจัดการของชุมชน
• บทเรียนที่ประสบความสำเร็จ (รูปแบบการจัดการองค์กรธุรกิจ)
• กลไกและวิธีการในการพัฒนากลุ่ม  ระบบการจัดการของชุมชน
• วิธีคิดของชาวบ้านเกี่ยวกับการทำธุรกิจ (เพื่อการพัฒนาบทบาทชาวบ้านในการทำธุรกิจ)

2. ความเข้าใจเกี่ยวกับแนวทางการส่งเสริมธุรกิจชุมชนของฝ่ายสนับสนุน
• แนวคิดที่สรุปจากบทเรียนการทำธุรกิจชุมชน
• แนวคิดที่สรุปจากบทเรียน ประสบการณ์การส่งเสริมธุรกิจชุมชนที่ประสบความสำเร็จ
-  ภาค  NGO
-  ภาครัฐ
• การแก้ทัศนคติของผู้ส่งเสริม
• เพื่อหาแนวทางการปรับตัวในอนาคต  ภายใต้  scenario  ใหม่

3. โครงสร้างการบริหาร  / การประสานงาน
• ส่วนกลาง
• ส่วนท้องถิ่น

4. รูปแบบความร่วมมือกับภาคีอื่น ๆ  
• ภาคเอกชน
• NGO

5. การตลาด
• ข้อมูลผู้ผลิตสินค้าจากธุรกิจชุมชนประเภทต่าง ๆ (หน่วยงานรัฐ/เครือข่าย)
• ข้อมูลความต้องการของตลาด
• การรับรองมาตรฐานสินค้า

6. กฎหมายที่ขัดขวางการเติบโตของธุรกิจชุมชน
• การ  revise  กฎหมายเพื่อรองรับบทบาทของภาคีใหม่
• การสร้าง  incentive
• การรวมกลุ่มทำธุรกิจชุมชน

การดำเนินงานของชุดโครงการเศรษฐกิจชุมชนจะสนับนุนการวิจัยตามกลุ่มปัญหาดังกล่าว  อย่างไรก็ตามกลุ่มปัญหาและกรอบวิเคราะห์ที่นำเสนอนี้เป็นเพียงแนวการทำงานเบื้องต้นภายใต้สถานการณ์ในปัจจุบัน ซึ่งต้องได้รับการตรวจสอบเป็นระยะ ๆ เพื่อให้มีความสมบูรณ์และสอดคล้องกับสถานการณ์ต่อไป

 

 กรอบวิเคราะห์เศรษฐกิจชุมชนที่นำไปสู่การพัฒนาความเข้มแข็งของชุมชน

 Endowment
• ทรัพยากร
- ดิน  น้ำ  ป่า
- ทุน  (ภายใน/ภายนอก)
- คน
• ภูมิปัญญา
• วัฒนธรรม/ประเพณี/ความเชื่อ
เงื่อนไข-ปัจจัย
• มีการรวมกลุ่ม
• มีกระบวนการเรียนรู้ร่วมกัน
• มีการจัดการกลุ่ม/องค์กรที่เป็นระบบ  มีประสิทธิภาพ
• ผู้นำ
- หลากหลาย (ทักษะ/ความสามารถในการจัดการ)
- จำนวนมาก
- ศีลธรรม-จริยธรรม
- มี vision  
• สมาชิก
- สำนึกร่วมในความเป็นเจ้าของชุมชน
- มี  vision  ร่วม
- มีความรับผิดชอบ-มีศีลธรรม
• ความต่อเนื่องของกิจกรรม
• การสนับสนุนจากภายนอก
- นโยบาย (กฎหมาย  ระเบียบ  โครงการ  ฯลฯ)
- ทุน
- ตลาด
• ความสามารถในการเข้าถึงและใช้ทรัพยากร

เป้าหมาย
ให้เกิดความเข้มแข็งของชุมชน  ซึ่งหมายถึง
 การพึ่งตนเอง
è
• การได้มาซึ่งปัจจัยที่จำเป็นในการดำรงชีวิต
• ความสามารถในการหาทางเลือกที่เหมาะสมต่อการปรับตัวเข้ากับสถานการณ์ที่ เปลี่ยนแปลง
 มีพัฒนาการที่ดีขึ้น
è
• คุณภาพชีวิตของบุคคลครอบครัว
• เศรษฐกิจ
• ศีลธรรม-จริยธรรม
• การปกครองตนเอง
• สิ่งแวดล้อม
 ความยั่งยืน
è
• มีการสืบทอดในแง่ตัวภูมิปัญญา

 





แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน

<< พฤษภาคม 2010 >>
อา พฤ
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          



[ Add to my favorite ] [ X ]