• ช่างนอกตำรา
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • วันที่สร้าง : 2007-12-26
  • จำนวนเรื่อง : 80
  • จำนวนผู้ชม : 812887
  • ส่ง msg :
  • โหวต 100 คน
ช่างซ่อมภาษา
มาช่วยกันซ่อมแซม แก้ไข การใช้ภาษาไทยของเราให้ถูกต้องกันเถอะ
Permalink : http://oknation.nationtv.tv/blog/VRThai
วันอังคาร ที่ 15 เมษายน 2551
Posted by ช่างนอกตำรา , ผู้อ่าน : 23791 , 03:14:19 น.  
หมวด : ทั่วไป

พิมพ์หน้านี้
โหวต 0 คน

สำนวนไทย....(4)

อังคารที่ 15 เมษายน 2551

ยังอยู่ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ วันนี้มีสำนวนไทยเกี่ยวกับ น้ำ มาเสนอต่ออีก ดังนี้ครับ....

น้ำท่วมทุ่ง ผักบุ้งโหรงเหรง...พูดมาก แต่ได้เนื้อหาสาระน้อย

          ผักบุ้งเป็นพืชน้ำที่ขยายพันธุ์ได้ง่าย แต่ในหน้าน้ำที่น้ำท่วมมาก ผักบุ้งจะดูบางตา

ตัวอย่าง...

          “ฟังเขาบรรยายอยู่ตั้งนาน แต่ไม่ได้เนื้อหาสาระสักเท่าไร พูดเป็นน้ำท่วมทุ่งผักบุ้งโหรงเหรง”

น้ำท่วมปาก...พูดไม่ได้เพราะความจำเป็นบังคับ

ตัวอย่าง...

               “ชาวบ้านเหมือนน้ำท่วมปาก เพราะเกรงอันตรายจากผู้ที่มีอิทธิพล”

น้ำน้อยแพ้ไฟ...ฝ่ายข้างน้อยย่อมแพ้ฝ่ายข้างมาก

          ธรรมชาติของน้ำให้ความเย็นฉ่ำและดับความร้อนคือไฟได้ แต่ถ้าน้ำน้อยก็ไม่สามารถดับไฟกองใหญ่ได้

ตัวอย่าง...

          “ยามเข้าห้ามปรามวัยรุ่นเกเรกลุ่มนั้น แต่กลับโดนรุมทำร้ายเสียหมอบ ยามคนเดียวเด็กตั้งสิบคนจะสู้ไหวหรือ น้ำน้อยย่อมแพ้ไฟ วันยังค่ำ”

น้ำนิ่งไหลลึก...คนที่มีท่าหงิม ๆ มักจะมีความคิดลึกซึ้ง

 

          เปรียบเสมือนบริเวณน้ำลึกที่มองดูว่าพื้นผิวน้ำเรียบนิ่ง แต่ส่วนมากน้ำมักจะเคลื่อนไหวแรงอยู่ข้างใต้

ตัวอย่าง...

          “ท่าทางเขาเรียบร้อย พูดน้อยก็จริง แต่ถ้าได้แสดงความคิดเห็นก็จะเฉียบคมมาก เป็นคนน้ำนิ่งไหลลึก เชียว”

น้ำพึ่งเรือ เสือพึ่งป่า...คนเราจำเป็นต้องพึ่งพาอาศัยกันและกัน

          น้ำในแม่น้ำลำคลอง เมื่อมีเรือขึ้นล่อง ดินที่ท้องน้ำจะไม่ตกตะกอน ทำให้ไม่ตื้นเขิน ในทำนองเดียวกัน เสือในป่าก็อยู่ได้เพราะมีป่าเป็นที่กำบังและเป็นแหล่งอาหารอันอุดม

          สำนวนนี้บางทีมีกล่าวต่อไปเป็น “น้ำพึ่งเรือ เสือพึ่งป่า ข้าพึ่งเจ้า บ่าวพึ่งนาย”

              ชายข้าวเปลือกหญิงข้าวสารโบราณว่า       น้ำพึ่งเรือเสือพึ่งป่าอัชฌาสัย

          เราก็จิตคิดดูเล่าเขาก็ใจ                            รักกันไว้ดีกว่าชังระวังการ

          (อิสรญาณภาษิต)

ตัวอย่าง...

          “อย่าตัดรอนเขาเลย บางอย่างเราก็ต้องอาศัยเขา เหมือนน้ำพึ่งเรือเสือพึ่งป่า”

น้ำลดตอผุด...เมื่อหมดอำนาจ ความชั่วที่ทำไว้ก็ปรากฏ

          ตอ ในที่นี้หมายถึงหลักหรือเสาที่ปักทิ้งไว้ในน้ำ เมื่อน้ำขึ้นจะมองไม่เห็น แต่เมื่อน้ำลดก็มองเห็นตอสะพรั่ง เหมือนความชั่วของคนที่ปรากฏเมื่อหมดอำนาจ

ตัวอย่าง...

          “ผู้มีอำนาจในหลายยุคหลายสมัย พอหมดอำนาจก็กลายเป็นพวกน้ำลดตอผุดกันเป็นแถว ๆ”

น้ำลอดใต้ทราย...การกระทำอย่างลี้ลับไม่มีผู้รู้เห็น

          ผิวบนของทรายมักจะแห้งผากอยู่เสมอ แต่ถ้าขุดลึกลงไปก็จะพบน้ำซับอยู่ แสดงว่ามีน้ำไหลซึมอยู่ใต้พื้นทรายนั้น จึงเปรียบการกระทำที่ปกปิดซ่อนเร้นไม่มีผู้รู้เห็นว่าเหมือนน้ำลอดใต้ทราย

          สำนวนนี้บางทีมีคำกล่าวต่อเป็น “น้ำลอดใต้ทราย เดือนหงายกลางป่า”

          โคลงสุภาษิตเก่า อธิบายความหมายว่า

              น้ำลอด  เลศลับล้ำ             เหลือเข็ญ

          ใต้ทราย  ห่อนแลเห็น              เหตุรู้

          เดือนหงาย  บ่ายเที่ยงเป็น        ปางค่ำ

          กลางป่า  ไป่หาผู้                   จักรู้เห็นฤา

ตัวอย่าง...

          “พวกมิจฉาชีพกลุ่มนี้ ทำงานแบบ น้ำลอดใต้ทราย ต้องส่งมือปราบระดับเซียนไปจัดการ”

นินทากาเลเหมือนเทน้ำ...คำติเตียนลับหลังเป็นสิ่งที่คนเราหนีไม่พ้น

          สำนวนนี้ปรากฏในวรรณคดีเรื่อง พระอภัยมณี ตอนที่ศรีสุวรรณ กล่าวกับนางเกษรา หลังจากรักษาอาการป่วยของนางจนทุเลาแล้ว

               การนินทากาเลเหมือนเทน้ำ ไม่ชอกช้ำเหมือนเอามีดลงกรีดหิน

          พี่อาสามาสู้กู้แผ่นดิน                เขารู้สิ้นแล้วว่ารักภัคินี

ตัวอย่าง...

          “การนินทากาเลเหมือนเทน้ำ เรื่องที่เขาเอามาพูดไม่เป็นความจริง เธอไม่ควรวิตกกังวลจนเกินเหตุ”

ปลาตกน้ำตัวโต...สิ่งที่สูญเสียหรือหายไปมีค่าเกินความเป็นจริง

          เปรียบเสมือนปลาที่จับได้เมื่อหล่นลงน้ำไป ถึงจะเป็นปลาตัวเล็ก ก็อ้างว่าตัวโต

ตัวอย่าง...

          “เพื่อนของฉันมาเล่าให้ฟังว่า เมื่อคืนถูกคนกระชากสร้อยหนักห้าบาท ฉันว่า ปลาตกน้ำตัวโต เสียละมัง สร้อยคอนั่นอย่างมากก็แค่หนึ่งบาท”

ปลาตายน้ำตื้น...คนที่พลาดเพราะเหตุเล็กน้อย

ตัวอย่าง...

          “เขาเล่นเกมตอบปัญหายาก ๆ มาได้ตลอด จนถึงคำถามสุดท้ายซึ่งเป็นคำถามง่าย ๆ กลับตอบไม่ได้เป็น ปลาตายน้ำตื้น”

ปั้นน้ำเป็นตัว...โกหก สร้างเรื่องขึ้นมาโดยไม่มีมูลความจริง

          สุนทรภู่กล่าวไว้ในนิราศเมืองเพชรว่า.....

               น้อยหรืออีเฒ่าเจ้าความคิด     ทุจริตอิจฉาขายหน้าผัว

          เสกสรรปั้นน้ำเป็นตัว                เอออะไรไม่กลัวเขานินทา

ตัวอย่าง...

          “เมื่อวานเขาเล่าว่าเก็บกระเป๋าที่มีเงินเป็นแสนคืนเจ้าของไปได้ ฉันไม่เชื่อหรอก เขาชอบปั้นน้ำเป็นตัวอยู่เรื่อย”

พายเรือทวนน้ำ...ทำงานที่ต้องฝ่าอุปสรรคอย่างหนัก

          สำนวนนี้ปรากฏในนิทานเทียบสุภาษิตของพระยาสีหราชฤทธิไกร ซึ่งเล่าว่า พระอาจารย์องค์หนึ่งทำนายนิสัยศิษย์ทั้งสามของท่าน โดยให้ศิษย์เลือกว่าใครชอบงานลักษณะใดต่อไปนี้

                      ฝนทั่งเป็นเข็มได้         เป็นดี

              เรือที่ทวนนที                    เลือกไว้

              จักกลิ้งครกขึ้นคีรี                สุดแต่ ใจนา

              สามสิ่งใครชอบไซร้             บอกให้โดยประสงค์

          พระอาจารย์ทำนายนิสัยศิษย์ผู้เลือก “พายเรือทวนน้ำ”  ว่า “เจ้าเป็นคนชั้นสอง คือเจ้ามีความเพียรและความอุตสาหะอดทน”

ตัวอย่าง...

          “เปิดร้านขายของใหญ่โตในภาวะเศรษฐกิจตต่ำอย่างนี้ เหมือนพายเรือทวนน้ำ กว่าจะได้ทุนคืนก็คงหืดขึ้นคอ”

มือไม่พาย เอาเท้าราน้ำ...ไม่ช่วยทำงานแล้วยังกีดขวาง ทำให้งานไม่ก้าวหน้า

ตัวอย่าง...

          “เขาไม่ช่วยทำงานสักอย่าง แล้วยังคอยคัดค้านทุกเรื่อง คนอะไรมือไม่พายเอาเท้าราน้ำ”

ไม่เห็นน้ำตัดกระบอก ไม่เห็นกระรอกก่งหน้าไม้...

                      ด่วนทำอะไรล่วงหน้าไปก่อน โดยยังไม่มีอะไรแน่นอน

          ในป่ามีต้นไผ่ขึ้นอยู่ตลอดทาง ไม่จำเป็นต้องตัดไม้ไผ่มาทำกระบอกใส่น้ำไว้ล่วงหน้าโดยที่ยังไม่เห็นน้ำ เพราะจะต้องแบกกระบอกเปล่าไป เช่นเดียวกับที่ไม่จำเป็นต้องขึ้นหน้าไม้ไว้ล่วงหน้าเมื่อยังไม่เห็นกระรอก เพราะจะทำให้สายหน้าไม้หย่อน

          โคลงโลกนิติ อธิบายความหมายว่า

                      ไป่เห็นน้ำ  หน้าด่วน    ชวนกัน

              ตัดกระบอก  แบ่งปัน          ส่วนไซร้

              ไป่เห็นรอก  อวดขัน           มือแม่น

              ขึ้นหน้าไม้  ไว้ให้              หย่อนแท้เสียสาย

ตัวอย่าง...

          “ยังไม่รู้ว่าจะได้ทุนไปเรียนต่อหรือเปล่า ก็รีบลาออกจากกงานเสียแล้ว ไม่เห็นน้ำตัดกระบอก ไม่เห็นกระรอกก่งหน้าไม้ ได้อย่างไรกัน”

ใส่ตะกร้าล้างน้ำ...ทำให้หมดมลทิน ทำให้หมดราคี

          การทำให้คนที่มีมลทินหรือมีเรื่องเสียหายมาก่อนกลับเป็นคนดีหรือเป็นคนบริสุทธิ์ขึ้นมา เปรียบเหมือนการเอาปลาที่มีกลิ่นเหม็นคาวมาใส่เกลือแช่สักพักแล้วใส่ตะกร้าล้างน้ำให้หมดกลิ่น

          สำนวนนี้มักใช้กับหญิงสาวที่เสียความบริสุทธิ์ไปแล้ว พ่อแม่นำมาตกแต่งให้ดูเหมือนสาวบริสุทธิ์ใหม่

ตัวอย่าง...

          “ลูกสาวคุณนายข้างบ้านฉันหนีตามผู้ชายไป คุณนายไปตามลูกสาวกลับมาใส่ตะกร้าล้างน้ำ แล้วแต่งงานไปกับหนุ่มหัวนอกเชียวนะ”

หมาถูกน้ำร้อน...คนที่เดือดร้อนกระวนกระวายพยายามวิ่งหาที่พึ่ง

          แต่ก่อนนิยมปลูกบ้านเรือนไทยใต้ถุนสูง หมามักจะมาหาอะไรกินบริเวณใต้ถุนครัว เมื่อคนรำคาญก็จะไล่ด้วยการเอาน้ำร้อนสาดลงไป หมาที่ถูกน้ำร้อนจะวิ่งพล่านหนีไป

ตัวอย่าง...

          “ผู้บังคับบัญชาจะลงโทษทางวินัยกับเขา โทษฐานที่ละเลยการปฏิบัติหน้าที่ ตอนนี้เขาได้แต่วิ่งพล่านเป็นหมาถูกน้ำร้อน เพื่อหาคนช่วยเหลือ”

อาบน้ำร้อนมาก่อน...เกิดก่อนจึงได้รู้เห็นสิ่งต่าง ๆ มามากกว่า

          ประเพณีคลอดบุตรของคนไทยสมัยโบราณ พอเริ่มเจ็บท้อง ก็จะจัดเตรียมต้มน้ำไว้ เมื่อทารกคลอดออกมา หมอตำแยตัดสายสะดือแล้ว ก็เอาทารกอาบน้ำอุ่นจัดทันที

ตัวอย่าง...

          “พี่แนะนำเธอด้วยความหวังดี เธอต้องฟังเอาไว้บ้าง ยังไง ๆ พี่ก็อาบน้ำร้อนมาก่อน”

อาบเหงื่อต่างน้ำ...ทำงานหนัก

          สำนวนนี้เป็นการเปรียบเทียบการใช้กำลังกายทำงานหนักจนเหงื่อออกโซมตัวเหมือนอาบน้ำ

ตัวอย่าง...

          “กว่าจะสร้างเนื้อสร้างตัวได้ ผมก็ต้องทำงานอาบเหงื่อต่างน้ำมาหลายปี”

เอาน้ำเย็นเข้าลูบ...พูดจาอ่อนหวานหว่านล้อมให้โอนอ่อน

          น้ำเย็น ในที่นี้หมายถึงคำพูดที่อ่อนหวาน ฟังแล้วชื่นใจ

ตัวอย่าง...

          “เธอก็รู้ว่าลูกสาวเป็นคนแสนงอน เอาแต่ใจตัวเอง เรื่องอย่างนี้เธอต้องพูดดี ๆ ชี้แจงด้วยเหตุผล เอาน้ำเย็นเข้าลูบ แกก็คงยอมทำตาม”

          ก็เป็นอันว่าสำนวนไทยเกี่ยวกับ น้ำ ก็มาถึงตอนสุดท้ายแล้วนะครับ...บางสำนวนท่านอาจจะเพิ่งเคยเห็น เคยได้ยิน (รวมทั้งผมด้วย) ซึ่งไม่ใช่เป็นเรื่องแปลกเลย เพราะสำนวนเหล่านี้ขาดการนำมาใช้พูดกันอย่างแพร่หลาย หรือบางครั้งมีการใช้ผิดเพี้ยนไปจากของเดิมบ้าง และส่วนใหญ่อาจจะมาจากการไม่รู้ถึงสำนวนนั้น ๆ ก็เป็นได้...

          ซึ่งเป็นเรื่องที่น่าเสียดายเป็นอย่างยิ่งครับ....สวัสดี.....




คอมเมนต์อ่านได้เฉพาะเจ้าของ
แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน

<< เมษายน 2008 >>
อา พฤ
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30      



[ Add to my favorite ] [ X ]