• ครูอัษ
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • email : assada@hotmail.co.th
  • วันที่สร้าง : 2009-11-15
  • จำนวนเรื่อง : 75
  • จำนวนผู้ชม : 3510608
  • ส่ง msg :
  • โหวต 122 คน
รักษ์นาฏศิลป์ไทย
สืบสานตำนานนาฏศิลป์ไทย จรรโลงใจและสร้างสรรค์
Permalink : http://oknation.nationtv.tv/blog/assada999
วันอังคาร ที่ 17 พฤศจิกายน 2552
Posted by ครูอัษ , ผู้อ่าน : 23723 , 04:29:22 น.  
หมวด : ศิลปะ/วัฒนธรรม

พิมพ์หน้านี้
โหวต 0 คน

                       

   ที่มาของภาพ  :  ธีรเดช  กลิ่นจันทร์,  นาฏศิลปิน กรมศิลปากร

     คำพากย์ คำเจรจา และการร้องเพลงประกอบการแสดงโขน

          การแสดงโขน  จะใช้คำพากย์กับคำเจรจา   และการร้องเพลงประกอบการดำเนินเรื่องโดยตลอด   อารมณ์และกิริยาอาการของตัวโขนใช้คำพากย์และเจรจาทั้งสิ้น    ในสมัยโบราณต้องสวมหน้า   (หัวโขน)  ทุกตัว  (นอกจากตัวตลก) ไม่สามารถพูดและร้องอย่างไรได้ ดังที่พูดกันเสมอว่า  “โขนใบ้”   คนพากย์และเจรจาจึงเป็นคนสำคัญอย่างยิ่ง   เพราะต้องมีความเข้าใจในเรื่องราวและวิธีการแสดงในตอนนั้นๆ    คำพากย์ใช้ปฏิภาณในเชิงกว  เจรจาให้ถูกเรื่องราวและมีสัมผัสอย่างร่ายยาวตลอดไปด้วย

คำพากย์

คำพากย์  เป็นบทกวีประเภทกาพย์  มีกาพย์ยานีกับกาพย์ฉบัง   เมื่อพากย์จบบทหนึ่ง  ตะโพนจะต้องตีรับ  กลองทัดตีตามแล้วพวกคนแสดงภายในโรงก็รับด้วยคำว่า  “เพ้ย”  พร้อมๆ กันทุกบท  เช่น 

                   “ปางพระบัลลังก์นาค          ผู้แบ่งภาคจากวารี

                   สถิตแท่นอันผ่องศรี            ณ สุวรรณพลับพลา”

          ตะโพนก็ตีท้า  และกลองทัดตีต่อจากตะโพน ๒ ที แล้วก็รับ  “เพ้ย”  ทีหนึ่ง  คำรับ “เพ้ย” นี้  สันนิษฐานว่าน่าจะมาจากคำว่า “เฮ้ย”  อันเนื่องจากการยกทัพ  ภายหลังจึงค่อยกลายสำเนียงมาเป็น  “เพ้ย” 

วิธีพากย์แบ่งออกเป็นประเภทใหญ่ๆ ได้ ๖ ประเภท คือ

         ๑. พากย์เมือง (พากย์พลับพลา) ใช้เวลาตัวเอก

      เช่น ทศกัณฐ์ หรือ พระราม ประทับในปราสาท  หรือใน

      พลับพลา 

๒.  พากย์รถ    ใช้ในเวลาชมพาหนะและการชมไพร่พล  

        ๓.  พากย์โอ้   ใช้เวลาโศกเศร้ารำพัน  

        ๔.  พากย์ชมดง   สำหรับใช้ในเวลาชมป่าเขาลำเนาไม้ต่างๆ   

        ๕.  พากย์บรรยาย  ใช้เวลาบรรยายความเป็นมาของสิ่งใด

             สิ่งหนึ่ง  หรือพากย์รำพึงรำพันใดๆ

๖.       พากย์เบ็ดเตล็ด  สำหรับใช้ในโอกาสทั่วๆ ไป

คำเจรจา 

          คำเจรจา   เป็นเครื่องวัดคนพากย์เจรจาว่ามีความสามารถเพียงใด  เพราะคำเจรจามิได้มีบทแต่งสำเร็จไว้  ต้องคิดคำเจรจาขึ้นในปัจจุบัน  ใช้ถ้อยคำให้สละสลวย    ก็ถือว่าผู้นั้นเป็นผู้มีความสามารถ    ต้องจดจำแบบแผนเฉพาะตอนหนึ่งๆ ซึ่งเรียกว่า  “กระทู้”   เมื่อแสดงมาถึงตอนนั้นคนพากย์และเจรจาอีกฝ่ายหนึ่งเขาเจรจาเข้ากระทู้มา  ตนก็จะต้องเจรจาโต้ตอบให้เข้ากระทู้ด้วย  หากจำคำเจรจาในกระทู้นั้นไม่ได้  เจรจาไปด้วยปฏิภาณก็อาจออกนอกทาง  ทำให้เป็นที่อับอายแก่กัน

          สิ่งสำคัญอีกอย่างหนึ่งก็คือ  การทำสุ้มเสียงให้เหมาะกับตัวโขนและอารมณ์ในเรื่อง  เจรจาตัวมนุษย์ก็ต้องทำเสียงให้สุภาพ  เจรจาตัวยักษ์ก็ต้องทำเสียงให้คึกคักแกร่งกร้าว  เจรจาตัวนางก็ต้องทำเสียงให้อ่อนหวาน  เมื่อถึงคราวโกรธหรืออารมณ์ใดต้องใส่ความรู้สึกไปให้สมบทบาทตามอารมณ์นั้น

          คนพากย์ต้องทำหน้าที่ทั้งพากย์และเจรจา  และต้องมีไม่น้อยกว่า  ๒ คน   มิฉะนั้นจะโต้ตอบกันไม่ทันท่วงที   และถ้าการแสดงโขนนั้นมีขับร้อง  คนพากย์และเจรจายังจะต้องทำหน้าที่บอกบทด้วย  การบอกบทจะต้องบอกให้ถูกจังหวะ

การร้องเพลงประกอบการแสดงโขน

การแสดงโขนที่มีร้องเพลงประกอบ  ก็เพิ่งมีขึ้นเมื่อตอนที่โขนได้ผสมกับละครใน  นักร้องแบ่งออกเป็น ๒ พวก  คือ   ต้นเสียง  และลูกคู่    ต้นเสียงทำหน้าที่ร้องขึ้นต้นบทและร้องเดี่ยวไปจนหมดวรรคแรกของคำกลอน   วรรคที่ ๒   เป็นหน้าที่ของลูกคู่ที่จะต้องร้องต่อไปในระหว่างที่ลูกคู่ร้อง  คนต้นเสียงก็สดับฟังบทร้องจากคนบอกบทเพื่อที่จะร้องต่อไป  การร้องเพลงของต้นเสียงในการแสดงโขนนี้   นอกจากร้องเพลงได้ถูกต้องแม่นยำแล้ว  ยังจะต้องรู้ทีท่าของตัวโขนว่าควรจะร้องจังหวะช้าหรือเร็วเพียงใด    และยังจะต้องใส่ความรู้สึกเข้าไปในบทที่ร้อง  ต้นเสียงจะมีสักกี่คนก็ได้  แต่เวลาร้องต้องร้องทีละคนเท่านั้น  ส่วนลูกคู่ต้องร้องให้พร้อมๆ กัน  อย่างน้อย ๒ คน  อย่างมากไม่ควรเกิน ๖ คน   ถ้อยคำที่ร้องเป็นบทกวีประเภทที่เรียกว่า  กลอนบทละคร 

 

 

 

 




อ่านความคิดเห็น

ความคิดเห็นที่ 1 (0)
ครูติ๋ว วันที่ : 17/11/2009 เวลา : 21.53 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/romrawin
 รักความไทย ใส่ใจคนรอบข้าง

สวัสดีค่ะครูอัษสมาชิกใหม่แห่งบางโอเคฯ
ขินดีต้อนรับค่ะ ชอบดูโขนมากแต่หาดูยากนอกจาก
โรงละครแห่งชาติที่ไปชมลำบากค่ะ
นับวันจะหาชสการแสดงยากค่ะ

แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน

<< พฤศจิกายน 2009 >>
อา พฤ
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30          



[ Add to my favorite ] [ X ]