• ภูสีคราม
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • วันที่สร้าง : 2008-06-21
  • จำนวนเรื่อง : 134
  • จำนวนผู้ชม : 108173
  • ส่ง msg :
  • โหวต 91 คน
ดาวตกกรีดแก้มฟ้า
เครื่องประดับคือภาษา
Permalink : http://oknation.nationtv.tv/blog/bleuemontagne
วันอาทิตย์ ที่ 25 กันยายน 2554
Posted by ภูสีคราม , ผู้อ่าน : 2823 , 06:03:15 น.  
หมวด : วรรณกรรม/กาพย์กลอน

พิมพ์หน้านี้
โหวต 2 คน สายน้ำพระจันทร์ , driftworm โหวตเรื่องนี้

                              
 นาคะประทีป  ประทีปแห่งภาษา




ดวงประทีปชีวิตย่อมดับแสงลงไม่วันใดก็วันหนึ่ง 

แต่ดวงประทีปส่องภาษาก็ยังความหมายสำคัญเสมอในคราที่ตัวอักษรอับแสง

ตรี นาคะประทีป  คือชื่อและนามสกุลของ พระสารประเสริฐ  

ผู้มีความสามารถในด้านอักษรศาสตร์เป็นอย่างยิ่ง

* “ขณะนั้นฝนอมฤตปรายโปรย ผกาทิพย์ร่วงลงโรยราย ณ แดนดิน 

ส่งกลิ่นระรวยรื่นชื่นฆรานประสาท ในพ่างนภาก็เซ็งแซ่ด้วยสำเนียงเทพดุริยางค์ดนตรี.....

พระสารประเสริฐ เกิดเมื่อวันที่ ๒๕ พฤศจิกายน ๒๔๓๒

เริ่มเรียนหนังสือที่โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ ในพระบรมมหาราชวัง  

ชีวิตของพระสารประเสริฐใกล้ชิดกับพุทธศาสนา ติดตามบิดามารดาไปทำบุญ

ฟังธรรมเสมอ  หลังจากสอบได้ประโยคมัธยมบริบูรณ์เป็นรุ่นแรกของประเทศไทยแล้ว 

ในปีถัดมาหลังจากเรียนจบ ได้ขอร้องบิดามารดาให้ตนเองบวชเป็นสามเณร 

ณ วัดเทพศิรินทราวาส เและได้เป็นเปรียญขณะอายุยังไม่ครบอุปสมบท

**“การสั่งสอนผู้ที่ยังเยาว์อายุ ความชักสุภาษิตเป็นนิยายเปรียบเทียบ

ให้เป็นที่ดูดดื่มแก่ผู้ฟังจะได้ติดอยู่นานเปรียบเหมือนลวดลายซึ่งขีดเขียนไว้

ที่ภาชนะซึ่งได้ทำขึ้นใหม่ ย่อมจะยั่งยืนนานมิได้ลบเลือนโดยง่าย


ขณะอยู่ในเพศบรรพชิตได้ศึกษาภาษาบาลี เรียนจนแตกฉาน 

นอกจากมีหน้าที่สอนภาษาภาษาบาลีที่วัดเทพศิรินทรวาสแล้ว 

พระมหาตรียังมีหน้าที่เป็นเลขานุการของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวโรรส   

ขณะที่บวชพระนั้นได้ร่วมแต่งหนังสือกับพระยาอนุมาราชธนเป็นเรื่องแรก

คือ หิโตปเทศหนังสือเลื่องชื่อเล่มหนึ่งของโลก เป็นเรื่องรวบรวมนิทานสุภาษิตโบราณ

ในภาษาสันสกฤต  เสฐียรโกเศศแปลจากภาษาอังกฤษเป็นภาษาไทย  

นาคะประทีปเป็นผู้ตรวจแก้สำนวนไทย 

ใช้นามปาการ่วมในเวลานั้นว่า คารม พ.ศ. ๒๔๕๖  จำนวนตัวเลข พ.ศ. 

นั้นคือตัวบอกให้รู้ว่าหนังสือเล่มนั้นสำเร็จในปีไหน 

หลังจากนั้นต่อมา เสฐียรโกเศศ นาคะประทีป 

กลายเป็นนามปากกาคู่แฝดใช้ในแต่งหนังสืออันทรงคุณค่า

ไว้ให้แก่สังคมไทยมากมายหลายเล่ม

เมื่อ พ.ศ. ๒๔๕๙ นาคะประทีปขณะเป็นพระมหาตรี

 เขียนถึงเรื่องการเขียนหนังสือ ว่า 

เพราะฉะนั้นนักแต่งสมัยนี้จึงต้องการพูดง่ายๆคล่องๆ

และเห็นว่าเป็นความฉลาดว่องไวของตนด้วยซ้ำ เลยทำให้ผู้อ่านติดการพูดง่ายๆ

เป็นวาสนาของตัวไป ทีหลังได้อ่านหนังสือที่สำนวนดีเป็นหลักฐาน

ก็ไม่รู้สึกว่าดีอย่างไร ผ่านเลยคุณสมบัติของหนังสือไปหมด


 


 

พระมหาตรีได้เปรียญ  ประโยค เมื่อ พ.ศ. ๒๔๕๘ ลาสิกขาบทเมื่ออายุ ๓๐  ปี

รวมใช้เวลาอยู่ในเพศบรรพชิต ๑๕ ปี เพราะมีนิสัยชอบเขียนหนังสือ 

ช่วงแรกที่ลาสิกขาบทได้ทำงานที่โรงพิมพ์ไท และได้

 เข้ารับราชการในเวลาต่อมา ในระหว่างที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

ทรงพระราชนิพนธ์ มัทนะพาธา พระสารประเสริฐได้มีหน้าที่

 ถวายความเห็นเกี่ยวกับเรื่องศัพท์ 

ปลัดกรมพระอาลักษณ์คือตำแหน่งราชการสูงสุด 

พระยาอนุมานราชธนเล่าว่า  พระสารประเสริฐรับราชการในตำ

แหน่งปลัดกรมพระอาลักษณ์ต่อมาถึงต้น พ.ศ. ๒๔๗๕

 มีผู้บอกข้าพเจ้าว่าพระสารประเสริฐจะได้เป็นที่พระยาศรีสุนทรโวหาร 

แต่ก็ไม่ได้เป็นเพราะมีการเปลี่ยนแปลงระบอบราชการขึ้นใหม่

พระสารประเสริฐเป็นผู้มีความสามารถสูง และยังมีอุปนิสัย

ชอบถ่ายทอดความรู้ให้ผู้อื่น หลังจาก

เปลี่ยนแปลงการปกครอง ได้สอนวิชาภาษาบาลีที่คณะอักษรศาสตร์

จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย ท่านสอนศิษย์ว่า 

ภาษาไทยเป็นภาษาที่ประณีต จะใช้ถ้อยใช้คำให้รู้จักประหยัด 

ท่านพยายามสั่งสอนศิษย์ให้เขียนหนังสือให้ดี ในขั้นต้นต้องเรียนให้ถูกต้องตามแบบแผน 

และในที่สุดต้องเขียนด้วยถ้อยคำไพเราะ 

การเขียนเรียงความแม้จะเป็นภาษาร้อยแก้ว 

ถ้าสามารถทำได้ให้มีสัมผัสคล้องจองก็จะทำให้ไพเราะ


พระยาอนุมานราชธนเขียนเล่าถึงเวลาที่ทำงานร่วมกับพระสารประเสริฐ เมื่อแปล กามนิต ได้แปลคำว่า mat เป็น อาสนะ เพราะเป็นเรื่องพระพุทธเจ้าทรงลาดอาสนะลง 

พระสารประเสริฐแก้เป็น นิสีทนสันถัด

เพราะที่รองนั่งของพระพุทธเจ้าไม่เรียกว่าอาสนะ แต่มีศัพท์เฉพาะคือ นิสีทนสันถัด

ถ้าท่านผู้ใดได้อ่านกามนิต ตอนใดเป็นที่จับใจท่าน
ก็เพราะนาคะประทีปได้พยายามเกลาสำนวนภาษาไทยของข้าพเจ้าอย่างเต็มฝีมือ  

ได้เลือกหาคำมาใช้ได้เหมาะเป็นอย่างที่ภาษาอังกฤษว่า 

คำเหมาะอยู่ในคำที่เหมาะ


* อนิจจา ? แสงเดือนเพ็ญ ผ่องกระจ่างจับพระพักตร์อยู่เมื่อกี้ก็จางซีดขมุกขมัวลง                  ท้องฟ้าสลัวมัวพะยับครึ้ม อากาศเย็นเฉียบจับหัวใจน้ำค้างหยดเผาะๆ เป็นหยาดน้ำตาแห่งสวรรค์ เกสรดอกรังร่วงพรูเป็นสายสหัสรธาราสรงพระพุทธสรีระ  จักจั่นเรไรสงัดเงียบดูไม่มีแก่ใจจะทำเสียง 

 ธรรมชาติรอบข้างต่างสลดหมดความคะนองทุกสิ่งทุกอย่าง 

แล้วจึ่งมีเสียงกะซิกๆสะอื้นไห้แห่งพระภิกษุสงฆ์ 

ฝ่ายพวกมัลละก็ร้องไห้โฮลงแทบสิ้นสมฤดี 

ความบางตอนใน มหาปรินิพพาน เรื่องกามนิตนี้ ยาขอบ ได้เขียนไว้เช่นกันว่า 

ข้าพเจ้าก็ประหลาดใจมากที่เพียงแต่ตัวหนังสือในตอนนี้เท่านั้น

ก็ทำให้สะท้านใจยิ่งไปกว่าเพราะผู้ตายในตัวหนังสือเป็นพระพุทธเจ้า

แต่ความเยือกเย็นจับจิตนั้นเพราะลักษณะของบรรยายในตอนนี้ช่างละเอียดเกินกว่าความจริงที่ข้าพเจ้าเคยประสบมากับตนเองเสียอีก

พระสารประเสริฐสอนหนังสือที่คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย

และเป็นคณะกรรมการชำระปทานุกรม จนกระทั่งวาระสุดท้ายของชีวิต 

หนังสือที่ท่านแต่งไว้และแต่งร่วมกับเสฐียรโกเศศ เป็นสมบัติ

ล้ำค่าในการอ่าน เช่น ประวัติราชทินนาม รวมนิทานนาคะประทีป 

 สมญาภิธานรามเกียรติ์ โลกธาตุ นิยายเบงคาลี ทศมนตรี กถาริตสาคร  

หิโตปเทศ กามนิต ประชุมเรื่องพระรามและแง่คิดจากวรรณคดี 

นิยายเอกของปาชา ฯลฯ 

** อันอนิตย์(ความไม่เที่ยง)เปรียบดั่งมารดาเลี้ยงรับผู้ปฏิสนธิไว้ในทรวง

มาตั้งแต่ประถม,มารดาแท้เป็นผู้รับไว้ภายหลัง,

เมื่อกระนี้จะสมควรมีการโศกเศร้าอะไร

 

 

* กามนิต

 

** หิโตปเทศ

 ภาพ flickr

 







อ่านความคิดเห็น

ความคิดเห็นที่ 2 (0)
สายน้ำพระจันทร์ วันที่ : 27/09/2011 เวลา : 11.40 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/sainam-prachan
ความคิด มุมมองของผงธุลีในโลก


ตรี นาคะประทีป ..ประทีปแห่งภาษา
โดยแท้ ..
"..ภาษาไทยเป็นภาษาที่ประณีต .."

ความประณีตในภาษา
บอกถึงความประณีตในจิตใจ ..
ด้วยหรือเปล่านะคะพี่ภู

ขอบคุณข้อมูลที่มีคุณค่า .. ประทีปแห่งภาษา ค่ะ

ความคิดเห็นที่ 1 (0)
driftworm วันที่ : 25/09/2011 เวลา : 22.26 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/driftway
ซักผ้า..เจอแบ๊งค์ห้าร้อยในกระเป๋า...ฮิ้ววว

พระสารประเสริฐ เอตทัคคะทางภาษา ผลงานจารจดเป็นเลิศจริง

(ภาพชุดนี้ ดังปีกแมลงปออาบสีบางเบา ราวจับต้องก็มิได้ จักป่นทำลายลง)
.

แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน