• บุหลันรมัย
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • email : supat2549@hotmail.com
  • วันที่สร้าง : 2014-06-14
  • จำนวนเรื่อง : 128
  • จำนวนผู้ชม : 79213
  • ส่ง msg :
  • โหวต 12 คน
รอยไถของจักรวาล
จินตนาการครุ่นคิดถึงชีวิตและสรรพสิ่งรอบตัว
Permalink : http://oknation.nationtv.tv/blog/bulanramai2
วันศุกร์ ที่ 7 มิถุนายน 2562
Posted by บุหลันรมัย , ผู้อ่าน : 756 , 09:31:56 น.  
หมวด : ศิลปะ/วัฒนธรรม

พิมพ์หน้านี้
โหวต 0 คน

 

เป็นที่รู้กันทั่วไปว่า ‘ทุเรียน’ ของปากคนไทยนั้น เพี้ยนเสียงมาจากคำพื้นเมืองของทางมาเลย์-อินโดนีเซียนในแบบสามพยางค์ว่า ‘durian –ดุริอัน’ (หากชวาว่า ‘duren -ดุเรน’) ซึ่งเกิดจากการเติมหน่วยต่อท้าย (ปัจจัย) -an เข้าไปกับคำว่า ‘duri –ดุริ’ ที่แปลว่า หนาม กลายเป็น ‘เจ้าที่มีหนาม’ โดยปัจจัย -an นี้ เป็นหน่วยต่อท้ายที่เก่าแก่มากๆ ของทางตระกูลภาษาออสโตรนีเซียน (Austronesian)

คำว่า ‘duri’ เป็นคำโบราณของทางออสโตรนีเซียน ใช้กันอย่างกว้างขวาง พบทั้งในพวกฟอร์โมซานบนเกาะไต้หวัน และพวกมาลาโย-โพลีนีเซียนทั้งหลายที่อาศัยอยู่นอกเกาะไต้หวัน ในรูปใกล้เคียง ซึ่งบางกลุ่มย่อยออกเสียงแตกต่างไปบ้าง เช่น ‘dugi’, ‘duhi’, ‘duɣi’, ‘luhi’ เป็นต้น หรือบางกลุ่มควบรวมเสียงสองพยางค์ให้เหลือเพียงพยางค์เดียว เช่น ‘ri’, ‘rui’, ‘lui’ เป็นต้น  บนความหมายไม่แตกต่าง เช่น หนาม (thorn) ขยายไปยัง กระดูกสัตว์ ก้างปลา (bone) จนถึง เดือย (spike) ดังคัดยกบางส่วนจาก Austronesian Comparative Dictionary (www.trussel2.com) ความว่า

พวกฟอร์โมซาน (Formosan);

Bunun                                   duli                         thorn

Bunun (Isbukun)                    duɬiʔ                     thorn

Paiwan                                 djui                        thorn

หรือในพวกมาลาโย-โพลีนีเซียนสาแหรกตะวันตก (Western Malayo-Polynesian);

Bikol                                    dúgi                       fish bone, spine of a fish                                              

Hanunóo                             dúgi                       thorn, spike

Kalamian Tagbanwa              duli                         bone

Agutaynen                          doli                         bone

Palawan Batak                      dugí                       thorn

Subanen/Subanun                dugi                       thorn; fish bone

Binukid                                 dugi                       thorn, sliver (which has pricked the skin); to prick, cut, pierce the skin with a thorn or any sharp instrument; to get a sliver in the skin                                               

Manobo                               duɣi                       thorn; of a thorn, to pierce something

Yakan                                 luhi                         thorn (growing on a plant)                                          

Sangil                                 duri                        bone

Tombonuwo                         ruwi                       thorn

Berawan                              dukkih                  thorn

Kiput                                   durəy                    thorn

Bintulu                                 ruəy                       thorn

Melanau (Mukah)                 duəy                      thorn

Ngaju Dayak                       duhi                       thorn (of tree or plant)

Malagasy                             rui                           a generic name for prickly shrubs

Iban                                    duriʔ                      thorn, spike; small spined shrimp

Jarai                                    drəy                       thorn

Malay                                    duri                        thorn (standing out at right angles); erect sting of fish; quill of porcupine (cf. onak ‘recurving thorn’, sonak ‘recurving sting of sting-ray’)

Acehnese                            duroe                    thorn, spike

Karo Batak                          duri                        thorn, spike, splinter; fish bone

Toba Batak                          duri                        thorn, spike, sharp edge

 Mentawai                          rui                           thorn

Enggano                            e-du-dui              thorn, spike                                       

Old Javanese                     rwi ~ ri                  thorn, thorny plant

Javanese                             ri ~ eri                   thorn; backbone of a fish; counting unit for fish

                                           ŋe-ri                      resembling a fish bone                

Sasak                                   duri                        thorn

 Sangir                                 duhi                       fish bone            

Tonsea                                 dui                          bone

Mongondow                         dugi                       thorn

Totoli                                   lui                           thorn

Balaesang                            rui                           thorn

Bare'e                                   rui                           thorn, spike; kind of rattan (nanga) with sharp thorns, the leaves of which are used as roof thatch

Tae'                                    duri                        thorn, spike       

Mori Atas                            rui                           thorn

Buginese                             duri                        thorn เป็นต้น

ซึ่งนักภาษาศาสตร์เชิงประวัติของทางออสโตรนีเซียนได้ทำการสืบสร้างคำดั้งเดิม Proto-Austronesian ไว้ว่า *duRi

สิ่งที่น่าสนใจคือ ผู้เขียนคิดว่า ร่องคำดึกดำบรรพ์นี้ยังสามารถตามรอยในภาษาไท-ไต (Tai) ซึ่งเป็นสาแหรกหนึ่งของตระกูลภาษาไท-กะได (Tai-Kadai) หรือ ข้า/ขร้า-ไท (Kra-Dai) ได้อย่างชัดเจนและแพร่หลาย ในคำโดดว่า ‘รี’ ที่ไม่ได้ถูกใช้ในความหมายของหนามแหลม ซี่กระดูก ก้างเพรียว หรือปุ่มเดือย หากหมายถึง ‘รูปร่างยาวๆ’ ดังคัดยกจากคำศัพท์พื้นฐานของอาจารย์พิทยาวัฒน์ พิทยาภรณ์, ค.ศ.2009 หมายเลข 404 ‘long’ ความว่า

Siamese และ Bao Yen                           ri:A2

Sapa                                                  hiA2

Cao Bang                                             riA2

Lungchow                                           ɬi:A2

Shangsi                                                 loyA2

Yay และ Saek                                      rajA2

สืบสร้างเป็นคำโบราณ Proto-Tai ว่า          *rɯjA /รึย/

พจนานุกรมไทยฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554 ได้ให้คำจำกัดความของคำว่า ‘รี’ อย่างสอดคล้องไว้ดังนี้

“ว. เรียว, ถ้ากลมเรียวอย่างรูปไข่ เรียกว่า กลมรี, ถ้ายาวเรียวและมีหัวท้ายอย่างเมล็ดข้าวสาร เรียกว่า ยาวรี, ไม่กลม เช่น วงรี, ยาว เช่น หันรีหันขวาง หอรีหอขวาง.”

ซึ่งถูกนำไปขยายใช้ในวลี ‘รีๆ ขวางๆ’ กับคำจำกัดความว่า

“(๑) ก. กีดเกะกะ, เก้งก้าง, เช่น คนไม่เคยเข้าครัวจับอะไรไม่ถูก รี ๆ ขวาง ๆ ไปหมด, ขวาง ๆ รี ๆ ก็ว่า.

(๒) ว. มีลักษณะหรือกิริยาท่าทางที่เกะกะเก้งก้าง เช่น จะข้ามถนนก็ไม่ข้าม มัวแต่ยืนรี ๆ ขวาง ๆ อยู่นั่นแหละ.”   

หรือในวลี ‘รีๆ รอๆ’ กับคำจำกัดความว่า

“ว. แสดงอาการลังเลใจ, ไม่แน่ใจที่จะทำลงไป, เช่น มัวรี ๆ รอ ๆ อยู่นั่นแหละ เมื่อไรจะตัดสินใจเสียที.”

และเป็นไปได้อย่างยิ่งที่จะเชื่อมโยงมายังคำว่า ‘กรี’ ของพวกไทลุ่ม ที่ใช้เรียกกระดูกเดือยแหลมโผล่ยาวออกมาจากส่วนหัวของกุ้ง ดังคำจำกัดความของพจนานุกรมไทยฯ ส่วนหนึ่งว่า

 “กรี ๓ [กฺรี] น. โครงแข็งแหลมที่หัวกุ้ง.”

นอกจากนั้น ด้วยอาการปุ่มปมแหลมแปลกประหลาดที่ยื่นพ้นออกมาจากพื้นเดิม ทำให้อดป่ายก่ายแบบข้อสงสัยไปถึงคำคล้องคล้ายไม่ได้ว่า คำเช่น ‘ริ’ บนคำจำกัดความว่า “ก. เริ่มคิดหรือทำแปลกจากปรกติ (มักใช้ในทางไม่ดี) เช่น ริสูบบุหรี่ ริเที่ยวกลางคืน, ริอ่าน ก็ว่า.” หรือ ‘รี่’ บนคำจำกัดความว่า “(๑) ก. เดินหรือวิ่งตรงเข้ามาโดยไม่รีรอ เช่น เด็กเห็นขนมก็รี่เข้ามาซื้อ, ตรงเข้ามา เช่น รถรี่เข้ามาชน. (๒) ว. อาการที่เดินหรือวิ่งตรงเข้ามาโดยไม่รีรอ เช่น เดินรี่เข้ามาหา.” บางทีบางอารมณ์ อาจมีลำดับความเป็นมาร่วมรากกับคำต้นแบบเช่น *duRi ก็เป็นได้ 

แล้วยังให้เกิดข้อสงสัยต่อเนื่องมายังคำเรียก กระ ‘ดูก’ (bone) ซึ่งเป็นคำที่ถูกเรียกใช้อย่างกว้างขวางในพวกไท-กะได เช่น

พวกไท-ไต (Tai); (พิทยาวัฒน์, ค.ศ.2009 หมายเลข 52)

Siamese และ Bao Yen                           du:kDL1

Sapa                                                    dukDS1

Cao bang และ Lungchow                        dukDL1

Shangsi และ Yay                                   dokDL1

Saek                                                    rɔ:kDL1

สืบสร้างเป็นคำโบราณ Proto-Tai ว่า          *C̥.dukD

พวกก้ำ-สุย (Kam-Sui);

Mak (Yangfeng)                                   ʔdok7L

Ai-Cham (Taiyang)                              da:k9

Maonan                                               da:k8

พวกข้า/ขร้า (Kra);

Buyang (Langjia)                               qa0 ʔda:k31

Buyang (Yalang)                                  ka0 ʔdɛ53

Qabiao                                                daak33

En (Nung Ven)                                  ʔdaak35

Gelao (Judo)                                      qə0 dje214

สืบสร้างเป็นคำโบราณว่า                   *dəkD (Ostapirat)

พวกหลี/ไหล (Hlai); สืบสร้างเป็นคำโบราณว่า *Cuɾɯ:k (Norquest) หรือ *urɨ:k (Ostapirat)

ทั้งนี้อาจารย์วีระ โอสถาภิรัตน์ได้สืบสร้างคำดั้งเดิม Proto-Tai-Kadai ว่า *Kudɤːk (Austronesian Basic Vocabulary Database 2008)

ซึ่งสังเกตว่าพยางค์หลักอยู่ในกรอบโครงสร้างเสียงนำ *d- ตามด้วยสระต่าง และปิดท้ายด้วยเสียง -*k โดยพวกหลี/ไหลใช้เสียง *r- ขึ้นต้นพยางค์หลัง อันเป็นร่องรอยที่เข้ากับรูปคำดั้งเดิม *duRi ได้อย่างไม่เคอะเขิน เป็นผู้ที่บางทีอาจทำการควบรวมเสียง *r และกลืนเสียงท้ายคำ *-i ให้กลายเป็นเสียงตัวสะกดแม่กกในบั้นปลายสุด

จนอยากขอเสนอคำถามทิ้งท้ายเปิดประเด็นไว้ว่า เป็นไปได้มากน้อยเพียงใด ที่คำว่า กระ ‘ดูก’ (bone) ของไท-กะได คือคำที่พัฒนาลงมาจากโคตรเหง้าร่วมวงศ์เดียวกับ *duRi หนาม, กระดูก, ก้าง และเดือยแหลม ของออสโตรนีเซียน  

 

สุพัฒน์ เจริญสรรพพืช

จันทบุรี 22 เมษายน พ.ศ.2562  





แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน