• ชาวบ้านบัว
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • email : chumchoonbanbua@thaimail.com
  • วันที่สร้าง : 2008-03-21
  • จำนวนเรื่อง : 45
  • จำนวนผู้ชม : 170511
  • ส่ง msg :
  • โหวต 41 คน
ชุมชนบ้านบัว
ภาพเก่า เรื่องเล่า ชาวบ้านบัว ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นจากปากคําสามัญชน
Permalink : http://oknation.nationtv.tv/blog/chumchoonbanbua
วันพุธ ที่ 9 ธันวาคม 2552
Posted by ชาวบ้านบัว , ผู้อ่าน : 2670 , 12:34:48 น.  
หมวด : ศิลปะ/วัฒนธรรม

พิมพ์หน้านี้
โหวต 1 คน Surakant โหวตเรื่องนี้

             

                            เครื่องเซ่นไหว้ประกอบพิธี

ในชุมชนคนเขมรบ้านบัว นอกจากพิธีไหว้ผีปู่ตา ซึ่งเป็นธรรมเนียมปฏิบัติตามความเชื่อในเรื่อง “ผีบรรพบุรุษประจำหมู่บ้าน” แล้ว ธรรมเนียมปฏิบัติตามความเชื่อในเรื่อง “ผีบรรพบุรุษประจำสายตระกูล” ก็นับเป็นอีกความเชื่อหนึ่ง ที่ลูกหลานของแต่ละสายตระกูลในรุ่นปัจจุบัน ยังคงยึดถือและสืบทอดปฏิบัติกันมาจนกระทั่งถึงวันนี้

สำหรับผีบรรพบุรุษที่แต่ละสายตระกูลให้ความเคารพนับถือนั้น จะมีชื่อเรียกที่แตกต่างกันออกไป ซึ่งเท่าที่สอบเท่าผู้เฒ่าผู้แก่ดูก็พบว่ามีอยู่ไม่น้อย แต่ที่ลูกหลานยังคงมีการจัดพิธีสืบเนื่องมาจนถึงเดี๋ยวนี้ก็คือ สายตระกูลที่นับถือ “ผีหม้อ” (ขม๊อจชนังดัย) “ผีกรุงไหม้” (ขม๊อจกร็องแฉ๊ะ) “ผีประกำ” (ขม็อจประเกือม) “ผีแม่มดมอญ” (ขม๊อจมะม๊วดมอญ) เป็นต้น

ในแต่ละปีหรืออาจจะเป็น ๓ – ๔ ปี ครั้ง บรรดาลูกหลานในสายสาแหรก จะมีการจัดพิธีเพื่อรำลึกนึกถึงและแสดงความเคารพต่อบรรพชนของตนเอง โดยการเล่นแม่มดแม่หมอ การเข้าทรงบ็องบ็อด รวมไปถึงการ “เลิงขม๊อจ” 

“เลิงขม๊อจ” เป็นคำเขมร คำว่า “เลิง” แปลว่า “ขึ้น” ส่วน “ขม๊อจ” แปลว่า “ผี” นั่นก็หมายถึงผีบรรพบุรุษประจำตระกูล ซึ่งหากจะแปลรวมความตรง ๆ ก็คือ การมากระทำพิธี “ขึ้นผี” หรือหากพูดในอีกความหมายนัยหนึ่งก็คือ การมาส่ง “เครื่องบรรณาการ” ให้แก่ดวงวิญญาณของบรรพบุรุษประจำตระกูล โดยผู้ที่มาส่งเครื่องบรรณาการที่ว่านี้ก็คือ ลูกหลานในสายตระกูลที่ได้แต่งงานออกเหย้าออกเรือนกำลังจะสร้างครอบครัวใหม่ ทั้งนี้ก็เพื่อที่จะบอกกล่าวให้ดวงวิญญาณของท่านเหล่านั้นรับรู้ พร้อมกันนั้นก็ขอพรให้ท่านช่วยปกป้องคุ้มครองครอบครัวให้อยู่เย็นเป็นสุข

     

                              มอบเครื่องเซ่นไหว้แก่ผู้อาวุโส

สำหรับสิ่งของที่ลูกหลานจะต้องนำมา “ขึ้น” ต่อ “ผี” นั้น ส่วนใหญ่ก็มักจะเป็นสิ่งของเครื่องใช้ อาหารคาว - หวาน ตลอดจนถึงเครื่องสักการระบูชาต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น หัวหมู ไก่ต้ม เหล้าขาว ผ้าขาว กรวยดอกไม้ธูปเทียน เงิน ฯลฯ  ขึ้นอยู่กับว่าแต่ละสายตระกูล มีธรรมเนียมปฏิบัติที่ยึดถือกันมาอย่างไร และที่สำคัญพิธีกรรมดังกล่าวนี้จะต้องมาประกอบยังบ้านบรรพบุรุษประจำตระกูลเท่านั้น

         

               อย่างในภาพ ตระกูลของพ่อฝ่ายหญิงมีบรรพบุรุษเป็นคนจีน นับถือผีที่เรียกว่า “ผีแม่มดมอญ” (ขม็อจมะม๊วดมอญ) ซึ่งตามธรรมเนียมปฏิบัติของสายตระกูลนี้ คุณป้าลำพัก  ประทีปรัมย์ ผู้อาวุโสในภาพได้กรุณาเล่าให้ฟังว่า

“ที่ยึดถือกันมาแต่โบร่ำโบราณก็คือ ลูกหลานคนไหนที่แต่งงานออกเรือน พอเสร็จงานแต่งแล้วก็ต้องเตรียมของมาทำพิธีให้เรียบร้อย ใครไม่มาเขาถือว่าไม่เคารพ จะอยู่ที่ไหนก็ต้องหาเวลากลับมา ถ้าไม่ทำอยู่ไม่เป็นสุขหรอก เดี๋ยวก็เจ็บไข้ เดี๋ยวก็เป็นโน่นเป็นนี่ ไม่เป็นกับตัวเองก็เป็นกับ ลูกหลาน พ่อแม่ คนในครอบครัว”

 

ป้าลำพักเล่าให้ฟังต่อว่า

“เลิงขม๊อจแม่มดมอญ สิ่งของที่ต้องนำมาก็มี หัวหมู ๑ หัว กรวยดอกไม้ธูปเทียน ๕ กรวย  มะพร้าวอ่อน ๒ ลูก เหล้าขาว ๑ ขวด ผ้าขาว ๑ ผืน เงิน ๖ บาท บุหรี่ ข้าวสวย ขนมข้าวต้มอาหารคาวหวาน เอามาครบแล้วก็เตรียมเริ่มพิธี คนเฒ่าคนแก่ก็จะมาช่วยกันเรียกผีช่วยบอกกล่าว”

          สำหรับพิธีการ “เลิงขม๊อจแม่มดมอญ” ในวันนั้น เริ่มด้วยป้าลำพัก ผู้อาวุโสประจำสายตระกูล ทำการตรวจสอบสิ่งของเครื่องใช้และเครื่องสักการระบูชา ว่าแต่ละอย่างถูกต้องครบถ้วนตามที่กำหนดเอาไว้หรือไม่ จากนั้นลูกหลานทั้งหญิงและชาย จะช่วยกันยกสิ่งของแต่ละอย่างทูนขึ้นเหนือหัว มอบให้แก่ผู้อาวุโสเพื่อเตรียมที่จะทำพิธี “เลี้ยงผี”

การ “เลี้ยงผี” เริ่มด้วยการจุดธูปเทียนบูชา พร้อมทั้งบอกกล่าวเชื้อเชิญดวงวิญญาณบรรพบุรุษในสายสาแหรกให้มาชุมนุมกันยังสถานที่ประกอบพิธี ทั้งนี้ก็เพื่อให้มาร่วมรับรู้และเป็นสักขีพยานว่า ลูกหลานในสายตระกูลของตนเอง ได้แต่งงานออกเหย้าออกเรือนไปแล้วกับคนบ้านนั้นบ้านนี้ และวันนี้ทั้งคู่ก็ได้นำอาหารคาวหวาน สิ่งของเครื่องใช้มา “ขึ้น” ให้อย่างครบถ้วนไม่มีขาดตกบกพร่อง

          รินเหล้า จัดข้าวปลาอาหารเลี้ยงผี

ระหว่างนั้นผู้อาวุโสก็จะทำการรินเหล้า จุดบุหรี่ เฉือนหั่นหัวหมู จัดข้าวปลาอาหารของคาวหวานลงในสำรับที่เตรียมไว้ พร้อมกันนั้นก็จะทำการบอกกล่าวเชิญชวนให้ดวงวิญญาณบรรพบุรุษทุกท่านได้มาร่วมดื่มกินเหล้ายาอาหารที่ทางลูกหลานได้นำมาเลี้ยงมาส่งให้อิ่มหนำสำราญ

ไม่นานจากนัก เมื่อเห็นว่าเป็นเวลาอันสมควรแล้ว เครื่องเซ่นไหว้ทั้งหมดในสำรับ จะถูกห่อรวมกันในใบตอง แล้วนำออกไปวางเอาไว้หน้าบ้าน นัยว่าเพื่อให้เหล่าวิญญาณเร่ร่อนสัมพเวสี ได้มากินมารับของเซ่นไหว้ในครั้งนี้ด้วย

         

                    

                                      แท่นบูชาบรรพบุรุษ

    

       เสร็จแล้วผู้อาวุโสและลูกหลาน ก็จะทยอยนำสิ่งของและเซ่นไหว้ โดยเฉพาะผ้าขาว เหล้า เงิน และกรวยดอกไม้ธูปเทียน ขึ้นไปวางเอาไว้ยังแท่นบูชาบรรพบุรุษ ซึ่งตั้งอยู่ชั้นบนของบ้าน และนั่นก็ถือเป็นอันเสร็จสิ้นพิธีการ “เลิงขม๊อจ” ตามธรรมเนียมปฏิบัติของสายตระกูล “แม่มดมอญ” (มะม๊วดมอญ) ที่ยึดถือกันมาช้านานหลายชั่วอายุคนจวบจนกระทั่งถึงปัจจุบัน

         

 

 





อ่านความคิดเห็น

ความคิดเห็นที่ 2 (0)
nangrong วันที่ : 09/12/2009 เวลา : 13.35 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/nangrong

อยากดู ต้นกะนุย คะม็อจ
ช่วยนำเสนอด้วยนะครับท่าน

ความคิดเห็นที่ 1 (0)
nangrong วันที่ : 09/12/2009 เวลา : 13.29 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/nangrong

จูงก๊ะ บ็อง.
มันเด็ง ระนาบ็อง ระนาปะโอน เตเดอ.
เฮาโตวเสิน.
ปะ ขะแมร์ ติ๊ดเหย.หนอ
ขะม๊าด โนว เซราะ จะกูง (ตะโคง) บ๊าด
แต่ตอนนี้ โนว เมืองก็อก.บ๊าด

แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน

<< ธันวาคม 2009 >>
อา พฤ
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    



[ Add to my favorite ] [ X ]