• หนาแป้นปีก
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • วันที่สร้าง : 2007-11-07
  • จำนวนเรื่อง : 18
  • จำนวนผู้ชม : 39105
  • ส่ง msg :
  • โหวต 35 คน
คนลุ่มน้ำซี
นานาสาระ อรรถบริบทกับคน"ลุ่มน้ำซี"
Permalink : http://oknation.nationtv.tv/blog/hanpanpeek
วันเสาร์ ที่ 23 กุมภาพันธ์ 2551
Posted by หนาแป้นปีก , ผู้อ่าน : 7382 , 16:33:34 น.  
หมวด : ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

พิมพ์หน้านี้
โหวต 0 คน

เพื่อเอาชนะความแห้งแล้งอดอยากและหิวโหยของชาวอีสาน  สิ่งประดิฐคิดค้นต่างๆจึงมีปรากฏให้เห็นร่องรอยอยู่ทุกหนแห่ง  บางสิ่งยังสามารถนำมาใช้ได้จวบจนปัจจุบัน มันคือภูมิปัญญาท้องถิ่น... หากพวกเขางอมืองอเท้ารอทางการเข้ามาช่วยป่านนี้  เขาคงอดตายไปนานแล้ว

                     

                       

ระหัดวิดน้ำ

                    

              

                              

                                    

 ลำปะทาวเป็นสายน้ำหลักในพื้นที่ลุ่มน้ำสาขาลำน้ำชีส่วนที่ 2 ซึ่งเป็นหนึ่งใน 20 ลุ่มน้ำสาขาของลุ่มน้ำชี

                                                      

                                                                                   

              

ระหัดวิดน้ำเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ชาวบ้านเสี้ยวน้อยและหมู่บ้านใกล้เคียงตำบลบ้านเล่า อ.เมือง จ.ชัยภูมิ  ได้สร้างขึ้นในลำน้ำลำประทาวเพื่อใช้วิดน้ำเข้าพื้นที่ทำนา  ใช้วัสดุท้องถิ่นล้วนๆ (ยกเว้นรางสีเขียว) และไม่ได้ใช้เครื่องยนต์กลไกใดๆมาขับให้สิ้นเปลืองน้ำมัน ใช้แรงน้ำที่ไหลพัดผ่านใบพายที่ทำจากไม้ไผ่สานขัดกัน  รอบๆวงล้อจะมีกระบอกไม้ไผ่วิดน้ำเทลงลำลางขณะที่ระหัดหมุนไปเรื่อยๆ ใช้มาหลายชั่วอายุคนแล้ว

      

 

       

        ฝายวังบอน              

                                           

จากสภาพดูเหมือนจะไม่ใช่ฝายเพราะลักษณะคล้ายๆกองหินเตี้ยๆวางเรียงกันระเกะระกะไม่เป็นระเบียบเล็กบ้างใหญ่บ้างเป็นเศษหินบริเวณนั้น  วางขวางกั้นร่องน้ำยาวประมาณ 4 – 5 เมตร  ทำหน้าที่ยกระดับน้ำคัดน้ำเข้าพื้นที่การเกษตร หลายร้อยไร่ ฝายวังบอนตั้งอยู่ที่บ้านตาดโตน บริเวณตอนล่างของน้ำตกตาดโตน อ.เมือง จ.ชัยภูมิ เป็นลักษณะเดียวกันกับฝายวังไฮที่กั้นแม่น้ำปิงที่จังหวัดเชียงใหม่  แต่เล็กกว่ากันหลายสิบเท่า  ฝายตัวนี้มีอายุมากกว่า 50 ปีแล้ว  แสดงว่าภูมิปัญญาการจัดการน้ำของชาวอีสานไม่แพ้ภูมิภาคอื่นๆ

                                                                     

   

ด้านล่างจะใช้พลาสติกใสปูพื้นกันรั่ว

                 

                       

                                        

รับน้ำจากน้ำตกตากโตน   น้ำตกแห่งนี้พิเศษกว่าที่อื่นคือสั่งให้หยุดก็ได้สั่งให้ไหลก็ได้  ที่เป็นเช่นนั้นเพราะน้ำตกแห่งนี้รับน้ำจากเขื่อนลำประทาวล่างสามารถปิดเปิดควบคุมปริมาณน้ำได้

                     

        

น้ำจากน้ำตกตาดโตนที่ไหลลงลำปะทาว

                

                 

                                                        

น้ำที่ถูกยกระดับจากฝายลำเลียงเข้าสู่พื้นที่การเกษตร

            

ประปาภูเขา

                

ประปาภูเขาที่ชาวบ้านตาดโตนเดินท่อขนาด 5 นิ้วยาวเกือบ 5 กิโลเมตรลำเลียงจากตอนท้ายฝายน้ำล้นน้ำตกตาดโตน ที่อยู่เหนือขึ้นมาจากฝายวังบอนประมาณ 2-3 กิโลเมตร เพื่อใช้ในการอุปโภคบริโภคของหมู่บ้านตาดโตน

                     

                                                                        

                                                                       

ประปาภูเขาจากแหล่งน้ำซับบ้านค้อ ตำบลนาฝาย อ.เมือง จ.ชัยภูมิ ใช้ระบบกาลักน้ำเช่นเดียวกันกับประปาบ้านตาดโตน  

                                                                                                           

ท่อขนาด 3 นิ้ว ยาว 4 กิโลเมตร ลำเลียงน้ำหล่อเลี้ยงชีวิตชาวบ้านค้อ 80 หลังคาเรือน

                                                                                    

               

น้ำสีขุ่นเหลืองซึ่งอีกไม่กี่วันก็จะแห้งขอด  เพราะไม่มีต้นน้ำ  น้ำที่ใช้เป็นน้ำที่ซึมออกมาจากซอกหินและรากไม้ชาวบ้านเรียกน้ำซับ     น้ำซับแห่งนี้จะขาดหายประมาณ1หรือ 2 เดือน ขึ้นอยู่กับฤดูฝนหากปีไหนฝนดีและยาวนานน้ำซับก็จะดีด้วยจะขาดหายเฉพาะเดือนเมษายนเท่านั้น

                           

                             

หากป่าผืนนี้โดนรุกน้ำซับตรงนี้  จะหมดไป

                           

                          

เดินจนเหนื่อยกลับบ้านหละ

                      

                                                                           

                                                     

                                                                      

น้ำคือปัญหาที่แท้จริงของชาวอีสาน  อีสานไม่ได้ขาดน้ำ แต่อีสานขาดการบริหารจัดการน้ำที่ดี  คำตอบไม่ได้อยู่ที่น้ำโขง แต่อยู่ที่ความเข้าใจและความจริงใจของผู้บริหารประเทศ... ซึ่งเป็นเรื่องที่เกินความสามารถของภูมิปัญญาท้องถิ่นที่จะจัดการได้... แม้ตอนนี้เขายังพอดิ้นรนขนขวายหาน้ำมาพอประทังชีวิตให้รอดพ้น  แต่หากปัญหาการบริหารจัดการน้ำของอีสานหรือของประเทศยังไม่ได้รับการแก้ไข  เขาคงได้อดตายจริงๆเข้าสักวัน 





อ่านความคิดเห็น

ความคิดเห็นที่ 25 (0)
เจเจค่ะ วันที่ : 12/03/2008 เวลา : 13.48 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/jj
Completely support 137 


ความคิดเห็นที่ 24 (0)
..ขิงชมพู.. วันที่ : 05/03/2008 เวลา : 20.24 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/khingchomphuu


สวัสดีค่ะ

เอาช็อกโกแลตอร่อยๆ มาฝากนะคะ....อิอิ...

ความคิดเห็นที่ 23 (0)
เมฆหมอก วันที่ : 05/03/2008 เวลา : 10.17 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/tuangka

สวัสดีจ้า นักอนุรักษ์ธรรมชาติ ตัวจริง เชิญไปฟังเด็กน้อยมีไฟฝันร้องเพลง ว่างป่าวคะ

เคยไปบ้านนาเสียว บ้านเหล่า นะ แถบชัยภูมิ ไปมาหลายที่แล้วล่ะ ชอบไปเที่ยวน้ำตกง่ะ

ความคิดเห็นที่ 22 (0)
Ch.Minivet วันที่ : 04/03/2008 เวลา : 13.18 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/ChMinivet
Ch.Minivet @ OK NATURE Save Nature Save Life 

คนที่พวกเค้าเลือกเข้าไปทำงานแทน..

... ... ...

จะเห็นตรงนี้มะคะ

ความคิดเห็นที่ 21 (0)
GRACIAS วันที่ : 01/03/2008 เวลา : 16.47 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/Gracias
cant smile without u

เยี่ยมค่ะ

ความคิดเห็นที่ 20 (0)
None วันที่ : 29/02/2008 เวลา : 13.22 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/kasaem


............................................................สวัสดีครับ
.
ขให้คุณมีความสุขที่สุด...ท้ายของเดือนแห่งความรัก

ความคิดเห็นที่ 19 (0)
ครูหวด วันที่ : 29/02/2008 เวลา : 04.19 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/sangkom

กลัวตายก่อนสิเห็นน้ำโขงไหลผ่านท่อ(ใหญ่)มาบ้านเฮาเนาะท่าน?
คิดอะไรไกลจังหมักฯ เอาน้ำซีน้ำเซินน้ำสะพุงบ้านข้อยมาใช้ให้ได้กะดีแล้ว นี้หรือเปล่าที่ท่านพี่สมคิดว่า "อีสานบ่อึด ยามมันมี"
เออ...เมื่อวานไปรับทักษิณกับเขาบ้างหรือเปล่านี่? ไม่ไประวังถูกย้าย(เพื่อความเหมาะสม)นะสิบอกให่....

ความคิดเห็นที่ 18 (0)
เสือจุ่น วันที่ : 28/02/2008 เวลา : 10.50 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/tigerjun
สู่ฝัน กรุงเทพฯ เมืองจักรยาน ติดตามข่าวได้ที่ Bangkok Bicycle Campaign

อยากอ่านเรื่อง สัตว์น้ำ โดยเฉพาะ ปลาครับ

มีวิจัยชาวบ้านแถบลุ่มน้ำมูน ออกมาเล่มแล้ว น้ำชีมีไหมครับ

หลายปีมานี้ไม่มีโอกาสไปอีกสานเลย ได้แต่คิดถึงอยู่ห่างๆ ครับ

ความคิดเห็นที่ 17 (0)
ทุยลุยกรุง วันที่ : 27/02/2008 เวลา : 18.53 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/tuyluykung

สวัสดีครับ..ตาทุยมาขอบริจากโลหิต ช่วยชีวิตน้องครับ

ความคิดเห็นที่ 16 (0)
khunphai วันที่ : 26/02/2008 เวลา : 08.55 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/khunphai
<<<.ตัวคนเดียว สะพายเป้ แบกกล้อง ท่องเที่ยวไป...ตามใจเรา>>>

เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่น่าทึ่ง

น่าส่งเสริมจริงจริง

ถ้าได้เผยแพร่ช่วยเหลือผู้อื่น

ก็คงจะดีมากมาก

ความคิดเห็นที่ 15 (0)
เจเจค่ะ วันที่ : 25/02/2008 เวลา : 19.33 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/jj
Completely support 137 


ความคิดเห็นที่ 14 (0)
หนาแป้นปีก วันที่ : 25/02/2008 เวลา : 12.41 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/hanpanpeek

ระหัดวิดน้ำตั้งอยู่ตามแนวลำน้ำลำประทาว บริเวณบ้านนาไก่เซา ต.นาเสียว และบ้านเสี้ยวน้อย ต.บ้านเล่า อ.เมือง จ.ชัยภูมิ เชิญคุณมัคคุเทศก์ฯชมได้มีประมาณ 15 ตัว ชาวบ้านเขารับทำนอกสถานที่ด้วย

ความคิดเห็นที่ 13 (0)
เสือจุ่น วันที่ : 25/02/2008 เวลา : 11.13 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/tigerjun
สู่ฝัน กรุงเทพฯ เมืองจักรยาน ติดตามข่าวได้ที่ Bangkok Bicycle Campaign

อีสานขาดคนจัดการน้ำ กับขาดคนจริงใจในการช่วยเหลือ

ป่าต้นน้ำเมืองอีสานลดไปทุกๆ ปี แต่นักการเมืองร่ำรวยและต่อรองเสียง เพื่อขอเป็นรัฐมนตรีได้เสมอๆ

คนอีสานกลุ่มหนึ่งเลือกรัฐบาล
และอีกกลุ่มไปเรียกร้องให้รัฐบาลชดเชย

เศร้า

ความคิดเห็นที่ 12 (0)
ฮอยล้อ วันที่ : 24/02/2008 เวลา : 13.06 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/hoylaws

เราจะทำอย่างไร เพื่อไม่ให้ผู้หนึ่งผู้ใดมาแอบอ้างมติมหาชน ว่าอีสานต้องการเจาะอุโมงค์เพื่อผันน้ำจากแม่น้ำโขง (เผื่อว่าปลาบึกตาบอดจะหลงว่ายตามอุโมงค์ส่งน้ำเข้ามาสักสองสามตัว)

ความคิดเห็นที่ 11 (0)
Supawan วันที่ : 24/02/2008 เวลา : 12.33 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/supawan

สวัสดีวันอาทิตย์ที่สดใสค่ะ ...

กลับมาจากสระแก้วด้วยความอิ่มเอิบใจ .. จากการร่วมทำกิจกรรมดีๆเพื่อน้องๆที่สระแก้วเมื่อวานนี้ค่ะ ... นำรอยยิ้มและคำขอบคุณจากน้องๆมาฝากนะคะ..

ขอให้มีความสุข สดใสในวันหยุดสุดสัปดาห์ค่ะ

ความคิดเห็นที่ 10 (0)
มัคคุเทศก์ทางวิญญาณ วันที่ : 24/02/2008 เวลา : 12.32 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/guide007
ฉันถอดเสื้อสีแล้ว!!!! คุยกับฉันได้ไหมเพื่อนมนุษย์!!!!

ผมคนชัยภูมิ
ไม่รู้ว่าไอ้เจ้าระหัดวิดน้ำเนี่ย
คนชัยภูมิเค้าสร้างได้ทำได้
ผมอยากจะไปดูด้วยตาจริงๆ ครับ
เผื่อมีความคิดต่อ
ไปใช้ในไร่ของผมบ้าง

ความคิดเห็นที่ 9 (0)
ลุงฟาง วันที่ : 24/02/2008 เวลา : 11.19 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/semtele

...ยอดเยี่ยม เป็นเทคโนโลยี้ที่ไม่ทำลาย ทำร้าย ธรรมชาติเลย....

ความคิดเห็นที่ 8 (0)
dustofb วันที่ : 24/02/2008 เวลา : 08.32 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/peacemind

ช่วยกันสอน ช่วยกันสร้าง ช่วยกันทำ อะไรๆคงดีขึ้นได้ครับ คนไทยไม่ด้อยกว่าชาติไหนทั้งนั้น อยากรู้ราคาต้นทุนทำรหัดวิดน้ำจัง

ความคิดเห็นที่ 7 (0)
ทุยลุยกรุง วันที่ : 24/02/2008 เวลา : 08.27 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/tuyluykung

ผมเกิดที่ชัยภูมิ แต่ไม่เคยไปตาดโตนเลย ครับ เคยฟังในเพลง เพลิน พรมแดนตอนเด็กๆ คิดถึงจัง "ชัยภูมิ"

ความคิดเห็นที่ 6 (0)
สุดเขตเวชกุล วันที่ : 23/02/2008 เวลา : 23.23 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/soodkhet

เห็นระหัดวิดน้ำแล้วนึกถึงสมัยเด็ก
คนรุ่นพ่อเราเอาผลิตผลของธรรมชาติ
มาดัดแปลงใช้งานได้เก่ง
และเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

ความคิดเห็นที่ 5 (0)
..ขิงชมพู.. วันที่ : 23/02/2008 เวลา : 22.06 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/khingchomphuu

ภาคอีสาน ขาดน้ำทุกปี
เนื่องจากเมื่อมีน้ำมาก ็ไม่มีที่กักเก็บน้ำ..
สุดท้ายชาวบ้านก็ขาดน้ำอยู่ดีค่ะ...

รัฐฯน่าจะเข้าไปจัดการเรื่องนี้นะคะ...

นับถือภูมิปัญญาชาวบ้านด้วยค่ะ...
แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าได้เก่งมากๆ...

ความคิดเห็นที่ 4 (0)
เจริญขวัญ วันที่ : 23/02/2008 เวลา : 22.03 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/charoenkwan

น้ำคือปัญหาที่แท้จริงของชาวอีสาน อีสานไม่ได้ขาดน้ำ แต่อีสานขาดการบริหารจัดการน้ำที่ดี

.............

เรื่องนี้เป็นที่ถกเถียงกันมานานแล้วเรื่องระบบการจัดการน้ำในชุมชน แต่ดูเหมือนแนวรบด้านนี้ เหตุการณ์จะไม่เปลี่ยนแปลงมากนัก

มักมีการงัดข้อกันเสมอระหว่างภาครัฐและชุมชน

หากชุมชนใดเข้มแข็งก็โชคดีไป สามารถต่อรองกับภาครัฐได้

แต่หากชุมชนใดอ่อนแอ ก็น่าห่วงอนาคตของชุมชนอย่างยิ่ง

ความคิดเห็นที่ 3 (0)
ธมลวรรณ วันที่ : 23/02/2008 เวลา : 21.15 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/tamonwan


ภูมิปัญญาชาวบ้านเป็นความพยายามและความรู้ระดับหนึ่งของชาวบ้านในท้องถิ่นเองเพื่อรักษาสมดุลย์ธรรมชาติกับชีวิตความเป็นอยู่..
แต่หลายครั้งปัญหาก็หนักเกินความร่วมมือและความรู้ของพวกเขา
หวังว่าการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำให้ลงสู่ชาวบ้านจะเกิดได้เร็ววันจากผู้ใหญ่ที่จริงใจกับรากหญ้า
.
โชคช่วยจ๊ะ ป้าเองก็ผลุบๆโผล่ๆ จ๊า แต่ไม่ลืมกันค่ะ

ความคิดเห็นที่ 2 (0)
ลุงต้าลี่ วันที่ : 23/02/2008 เวลา : 19.00 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/loongdali

บนเทือกเขาต้นน้ำ บนน้ำตกตาดโตนถูกบุกรุกทำลายกลายเป็นไร่อ้อยหมดแล้วครับ บ้านเล่า...อยู่ข้างล่างจึงขาดน้ำ ต้องหยุดพวกบุกรุกบนเขารอบๆ เขื่อนลำประทาวเป็นบริเวณกว้าง..ถึงมอหินขาว...ครับ

ความคิดเห็นที่ 1 (0)
เจเจค่ะ วันที่ : 23/02/2008 เวลา : 17.31 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/jj
Completely support 137 

ภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อคนท้องถิ่น

ในการจัดการลุ่มน้ำเชิงรวม จักต้องตระหนักในประเด็นนี้ด้วย

แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน

<< กุมภาพันธ์ 2008 >>
อา พฤ
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29  



[ Add to my favorite ] [ X ]