• insanetheater
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • email : insanetheater@hotmail.com
  • วันที่สร้าง : 2007-03-07
  • จำนวนเรื่อง : 402
  • จำนวนผู้ชม : 617017
  • ส่ง msg :
  • โหวต 87 คน
รูปเงาแห่งเสียง
ศิลปวัฒนธรรม / สังคม-การเมือง
Permalink : http://oknation.nationtv.tv/blog/insanetheater
วันอาทิตย์ ที่ 5 พฤษภาคม 2556
Posted by insanetheater , ผู้อ่าน : 1929 , 15:01:26 น.  
หมวด : ศิลปะ/วัฒนธรรม

พิมพ์หน้านี้
โหวต 0 คน

คอลัมน์เวิ้งวิภาษ หนังสือพิมพ์สยามรัฐรายวัน ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 3 พฤษภาคม 2556

อติภพ ภัทรเดชไพศาล

 

คำว่า symphony ตามรากศัพท์กรีกโบราณแล้วแปลว่า ความกลมกลืนบรรสานสอดคล้องกันของเสียง

เพลงประเภท symphony มาได้รับความนิยมสูงสุดในยุคคลาสสิค ราวคริสต์ศตวรรษที่ 18 ซึ่งอาจอธิบายคร่าวๆ ได้ว่าเพลงประเภท symphony คือเพลงบรรเลง ที่ใช้วงออร์เคสตราเต็มวงในการบรรเลง ส่วนมากแล้วประกอบไปด้วยท่อนดนตรี 4 ท่อน อาจมีความยาวตั้งแต่ยี่สิบนาทีไปจนถึงชั่วโมงกว่า

symphony ถูกจัดเป็นงานดนตรีคลาสสิคชั้นสูง เพราะถือว่าผู้ประพันธ์ต้องใช้ความรู้ความสามารถสูง นักแต่งเพลงจะกล้าแต่ง symphony ก็ต่อเมื่อมีทักษะการแต่งเพลงเข้าขั้นแล้วเท่านั้น

ความสำคัญของ symphony เริ่มเกิดขึ้นพร้อมกับการให้ความสำคัญกับ ‘เพลงบรรเลง’ ในยุโรป ซึ่งกล่าวกันว่าเกิดจากแนวคิดแบบจิตนิยม ผสานเข้ากับสุนทรียศาสตร์ชนิดใหม่ ทำให้เกิดแนวคิดที่ว่าด้วย ‘ดนตรีบรีสุทธิ์’ หรือ absolute music ขึ้น

นั่นคือเกิดแนวคิดการยกย่องเพลงบรรเลงว่าเป็นศาสตร์ขั้นสูง และอยู่เหนือเพลงร้อง เพราะเพลงร้องนั้นยังไปไม่พ้นจากความหมายของ ‘ภาษาพูด

แต่เพลงบรรเลงก้าวไปไกลกว่านั้น เพราะภาษาของดนตรีไม่อาจอธิบายเป็นคำพูดภาษาใดได้ ดังนั้น ภาษาของดนตรีจึงเป็น ‘ภาษาสากล’ และมีส่วนช่วยยกระดับจิตใจของมนุษย์ให้สูงส่งด้วยความงาม ความกลมกลืนที่สมบูรณ์พร้อม แบบในความหมายของคำว่า symphony นั่นเอง

ในนิยายเรื่อง La Symphonie Pastoral ของอองเดร ฌีด (Andre Gide ค.ศ. 1869-1951) ก็ใช้เพลง symphony เป็นสัญลักษณ์ของความสมบูรณ์แบบ ดังในฉากที่บาทหลวงพาเด็กสาวตาบอดไปฟังเพลง Pastoral Symphony ของเบโธเฟนในหอแสดงดนตรี

เด็กสาวตาบอดซาบซึ้งกับความงดงามในเสียงเพลงเป็นอย่างมากและเอ่ยถามบาทหลวงว่า สิ่งที่คนตาดีๆ ‘มองเห็น’ นั้นงดงามเหมือนกับสิ่งที่เธอ ‘ได้ยินได้ฟัง’ ในเสียงดนตรีหรือไม่?

บาทหลวงจึงครุ่นคิดถึงความงดงามในบทเพลงและพบว่า ‘เสียง’ ใน symphony ช่างงดงาม กลมกลืนกันอย่างไม่อาจบรรยาย บาทหลวงเชื่อว่า ดนตรีของเบโธเฟนนั้นวาดภาพของสรรพสิ่งไม่ใช่อย่างที่มันเป็นจริง แต่ดนตรีของเบโธเฟนวาดภาพของสรรพสิ่งอย่างที่มัน ‘ควรจะเป็น

นั่นคือ symphony ของเบโธเฟนเป็นโลกอันงดงามกลมกลืนในอุดมคติ ขณะที่โลกแห่งความเป็นจริงไม่สามารถจะสวยงามเช่นนั้นไปได้ และการที่หญิงสาวมองไม่เห็นก็เป็นเรื่องดีแล้ว เพราะเธอจะได้ไม่ต้องมองเห็นความชั่วร้ายต่างๆ นานาในโลกของความจริง

ความเชื่อในเรื่องดนตรีบริสุทธิ์ยังส่งผลให้คนส่วนมากยึดมั่นว่า ขึ้นชื่อดนตรีแล้วย่อมหมายถึงความดีงามเท่านั้น ทั้งที่ในความเป็นจริงแล้ว ในโลกนี้มีดนตรีหลากหลายประเภท ซึ่งย่อมรวมไปถึงดนตรีที่ชักจูงผู้คนไปในหนทางที่ไม่ใช่ความดีงามด้วย

ดนตรีประเภทนี้มีมาก ตัวอย่างเช่นเพลง propaganda โฆษณาชวนเชื่อทั้งหลายที่ใช้กันในรัฐเผด็จการเยอรมนีในสมัยที่ฮิตเลอร์ครองอำนาจ

รวมไปถึงเพลงปลุกใจจำนวนมากในสมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม ที่เป็นส่วนสำคัญในการปลูกสร้างสำนึกความเป็นชาติไทยแบบผิดๆ โดยเน้นย้ำถึงลักษณะความเป็นประวัติศาสตร์แบบชาตินิยม แล้วทำให้เกิดการเหยียดหยามดูถูกดูหมิ่นเพื่อนบ้านมาจนถึงทุกวันนี้

ช่วงสองสามอาทิตย์นี้ มีข่าวใหญ่คือความตายของอดีตนายกรัฐมนตรีอังกฤษ มาร์กาเร็ต แท็ทเชอร์ ซึ่งปรากฏภาพสะท้อนออกมาในเรื่องของดนตรีอย่างน่าสนใจมาก นั่นคือฝ่ายที่ไม่ชอบนายกฯ ผู้นี้ พากันเปิดเพลง Ding Dong The Witch Is Dead (แม่มดตายแล้ว) เฉลิมฉลองความตายของนายกฯ หญิง

ขณะที่ฝ่ายสนับสนุนอดีตนายกฯ ก็ตอบโต้ด้วยการเปิดเพลง I’m In Love with Margaret Thatcher

แต่เท่าที่ข่าวรายงาน ผลปรากฏในอันดับชาร์ตว่าเพลง Ding Dong The Witch Is Dead ได้รับการโหวตขึ้นในอันดับที่สูงกว่า

นี่คือการต่อสู้ทางความคิดผ่านความหมายของเสียงดนตรี

อีกกรณีหนึ่ง เกิดขึ้นเมื่อราวๆ สองอาทิตย์ที่ผ่านมา นั่นคือกรณีการขึ้นครองราชย์ของกษัตริย์องค์ใหม่แห่งเนเธอร์แลนด์ ข่าวรายงานว่ามีการแต่งเพลงเพื่อการเฉลิมฉลองพิธีสาบานตนโดยนักแต่งเพลงป๊อปคนสำคัญชาวดัทช์ John Ewbank

เพลงแต่งใหม่นี้ชื่อว่า Koningslied (เพลงแห่งราชันย์) ได้รับความนิยมเป็นอย่างมากตั้งแต่มีการเผยแพร่ แต่ในเวลาเดียวกัน ก็มีการต่อต้านจากกลุ่มบุคคลจำนวนมากที่เห็นว่าเพลงบทนี้แต่งได้ ‘ไม่สมพระเกียรติ

เพราะเพลงนี้มีบุคลิกที่เป็น ‘ป๊อป’ เกินไป (มีท่อนแร็พแทรกด้วย) ชาวดัทช์จำนวนหนึ่งจึงลุกฮือขึ้นทำการประท้วง ให้ถอดเพลงนี้ออกจากพิธีกรรมในวันสำคัญเสีย

ประชาชนบางส่วนถึงกับประกาศว่าจะลาออกจากสัญชาติดัทช์ และอพยพออกนอกประเทศไปเลย หากเพลงนี้ได้รับการเผยแพร่ในวันงาน เพราะอับอายที่ราชวงศ์ไม่ได้รับการยกย่องอย่างสมพระเกียรติ

ส่งผลให้ในที่สุด ทางการเนเธอร์แลนด์ต้องตัดสินใจถอดเพลงนี้ออกจากงานพระราชพิธี

นี่แหละ ดนตรีที่ไม่ได้บริสุทธิ์ผุดผ่อง แต่มีที่ทางอยู่ในสังคม อยู่ในการเมือง และเป็นเครื่องมือในการต่อรองความเชื่อ เป็นเครื่องมือในการสร้างความหมายให้กับผู้คนในสังคม

ดนตรีที่แท้จริงเป็นสัญลักษณ์ของการต่อรองแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรม และเป็นเครื่องมือที่ใช้โต้เถียงคัดง้างกันในทางความคิด ไม่แตกต่างไปจากศิลปวัฒนธรรมประเภทอื่นๆ แต่อย่างใด

 

Andre Gide ผู้เขียนนิยายเรื่อง La Pastorale Symphonie





อ่านความคิดเห็น

ความคิดเห็นที่ 1 (0)
วารี วันที่ : 05/05/2013 เวลา : 15.16 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/nsdiary

สิ่งของไม่ว่าจะดี บริสุทธิ์แค่ไหน ก็ย่อมแปดเปื้อนได้ตามผู้นำไปใช้ สัจธรรมจริงๆ ค่ะ ไม่เว้นแม้แต่ดนตรี
ตัวเองไม่ถึงกับเป็นนักดนตรี แต่เคยอยู่ในแวดวงดนตรีไทยสมัยเรียนมหาวิทยาลัย และฟังเพลง ใช้ดนตรีเพื่อรักษาเยียวยาโรคของตัวเอง ผ่อนคลายความเหงา สร้างสมาธิเท่านั้น
เสียดายจริงๆ นะคะ น่าเสียดาย
วารี

แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน

กาลเมื่อก่อนนั้นก็เป็นดินเป็นหญ้าเป็นฟ้าเป็นแถน ผีแลคนเที่ยวไปมาหากันบ่ขาด...

Thailand Philharmonic Orchestra 10 November 2007

View All
<< พฤษภาคม 2013 >>
อา พฤ
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  



[ Add to my favorite ] [ X ]