• insanetheater
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • email : insanetheater@hotmail.com
  • วันที่สร้าง : 2007-03-07
  • จำนวนเรื่อง : 402
  • จำนวนผู้ชม : 617542
  • ส่ง msg :
  • โหวต 87 คน
รูปเงาแห่งเสียง
ศิลปวัฒนธรรม / สังคม-การเมือง
Permalink : http://oknation.nationtv.tv/blog/insanetheater
วันอาทิตย์ ที่ 26 มกราคม 2557
Posted by insanetheater , ผู้อ่าน : 1581 , 23:22:10 น.  
หมวด : ศิลปะ/วัฒนธรรม

พิมพ์หน้านี้
โหวต 0 คน

เวิ้งวิภาษ หนังสือพิมพ์สยามรัฐรายวัน ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 24 มกราคม 2557

อติภพ ภัทรเดชไพศาล

 

ในการต่อสู้ทางการเมือง มีปฏิบัติการทางวัฒนธรรมที่น่าสนใจอยู่อย่างหนึ่ง ที่ประจักษ์ ก้องกีรติ เรียกว่า “การอ้างอิงนอกบริบท”

ในหนังสือ “และแล้วความเคลื่อนไหวที่ปรากฏ การเมืองวัฒนธรรมของนักศึกษาและปัญญาชนก่อน 14 ตุลา” ประจักษ์ ก้องกีรติ กล่าวถึงลักษณะปฏิบัติการอ้างอิงผลงานนอกบริบทนี้ว่า เป็นการ “ขุดค้นรื้อฟื้นผลงานทางปัญญาในอดีตกลับขึ้นมาเผยแพร่ใหม่”

โดยการรื้อฟื้นนี้อาจทำโดยสมบูรณ์ หรืออาจเป็นการหยิบยกมาเพียงบางส่วน (กระทั่งอาจมีการดัดแปลงแก้ไข) เพื่อนำมารับใช้การเคลื่อนไหวทางการเมืองของฝ่ายนั้นๆ และสร้างความชอบธรรมให้กับข้อเรียกร้อง

ปฏิบัติการสำคัญของการอ้างอิงนอกบริบทนี้ คือการที่ผลงานเก่าๆ นั้นจำเป็นต้องถูกดึงออกจากบริบททางการเมืองดั้งเดิมของมัน เพื่อนำมาสวมทับเข้ากับสถานการณ์การต่อสู้ในอีกยุคสมัย ซึ่งตัวอย่างของเรื่องนี้ มีเช่นการที่นักศึกษาในทศวรรษที่ 2510 นำเอาพระราชหัตถเลขาของ ร. 7 (เรื่องสละราชสมบัติให้ราษฏร) มาโจมตีการปกครองแบบเผด็จการของจอมพลถนอม

ทั้งที่ดั้งเดิม ในทศวรรษที่ 2470 พระราชหัตถเลขานี้มีเป้าประสงค์เพื่อโจมตีคณะราษฎร

ประจักษ์อธิบายถึงความจำเป็นในการอ้างอิง “นอกบริบท” ว่า

“เหตุที่ต้องดึงงานนั้นออกนอกบริบทของการถกเถียงเดิม เพื่อไม่ให้ความหมายถูกผูกตรึงอยู่กับอดีตเท่านั้น ซึ่งถ้าเป็นเช่นนั้น งานดังกล่าวก็จะไม่มีพลังอะไรทางการเมือง มีแต่ต้องตายไปกับอดีต

ศิลปะและการเมืองของการอ้างอิงนอกบริบท จึงอยู่ตรงที่การทำให้ผู้อ่านไม่รู้สึกว่าสิ่งที่ตนกำลังอ่านเป็นเรื่องโบราณพ้นสมัยที่จบไปแล้ว หากเป็นเรื่องของปัจจุบันขณะ ที่สอดคล้องต้องตรงในทางใดทางหนึ่งกับสภาวะที่ตนกำลังเผชิญอยู่ 

อดีตกลายเป็นเงาของปัจจุบัน หรือเป็นกระจกที่ช่วยส่องสะท้อนให้คนในยุคปัจจุบันมองเห็นยุคสมัยของตนชัดเจนขึ้่น”

ในกรณีของเพลงปลุกใจ มีตัวอย่างเช่นการที่นักศึกษาในช่วง 14 ตุลา 2516 ได้นำเพลง “รักเมืองไทย” มาใช้ขับร้องเพื่อการประท้วงรัฐบาลเผด็จการของจอมพลถนอม ทั้งที่เพลงนี้ถูกแต่งขึ้นโดยหลวงวิจิตรวาทการเพื่อปลูกสร้างนโยบายชาตินิยมในสมัยรัฐบาล “เผด็จการ” ของจอมพล ป. พิบูลสงครามในช่วงก่อน พ.ศ. 2500

อนึ่ง ผมคิดว่าการอ้างอิงนอกบริบทไม่ได้ขึ้นอยู่กับเรื่องของ “เวลา” ระหว่างอดีตกับปัจจุบันเสมอไป แต่ยังสามารถเป็นไปในเรื่องของ “สถานการณ์” การอ้างอิงงานชิ้นนั้นๆ ได้ด้วย เรื่องนี้มีตัวอย่างเช่นในช่วงเวลา 6 ตุลา 2519 ที่มีผู้เล่าว่า -

ขณะที่รัฐบาลขณะนั้นกำลังพยายามปั้นแต่งภาพลักษณ์ของนักศึกษาว่าเป็นพวกคอมมิวนิสต์ มีการแต่งเพลงปลุกใจต้านคอมมิวนิสต์เกิดขึ้นมาก เช่นเพลง รกแผ่นดิน ถามคนไทย หนักแผ่นดิน เป็นต้น

แต่ในการประท้วงของเหล่านักศึกษา กลับมีการนำเพลง หนักแผ่นดิน มาใช้ประกอบการเคลื่อนไหวต่อต้านรัฐบาลเสียเอง โดยอาศัยความคลุมเครือของเนื้อร้องนั้น ชี้ไปยังรัฐบาลว่าฝ่ายรัฐนั่นแหละ ที่ประพฤติตัว “หนักแผ่นดิน

การหยิบยืมช่วงใช้ผลงานเพลงดนตรีเหล่านี้ในปัจจุบัน มีให้เราเห็นทั่วไปทั้งในเวทีของฝ่ายแดงและฝ่ายเหลือง โดยเฉพาะในเวทีพันธมิตรฯ ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมานี้ ได้สร้างความประหลาดใจให้กับผู้ศึกษาประวัติศาสตร์การเมืองเป็นอย่างยิ่ง เมื่อมีการขับร้องเพลง แสงดาวแห่งศรัทธา ของ จิตร ภูมิศักดิ์ ประกอบการชุมนุม

เพราะรู้ๆ กันอยู่ว่าพันธมิตรคือกลุ่มพลังอนุรักษนิยมขวาจัด ซึ่งย่อมไปกันไม่ได้โดยสิ้นเชิงกับภาพลักษณ์ของจิตร ภูมิศักดิ์ ผู้ศรัทธาในระบอบคอมมิวนิสต์อย่างเหนียวแน่น

เช่นเดียวกับการที่ม็อบ กปปส. นำเพลง สู้เข้าไปอย่าได้ถอย ของเสกสรรค์ ประเสริฐกุลมาขับร้องอย่างเอาจริงเอาจังในช่วงนี้นั่นแหละ

เพราะเป็นที่ทราบกันโดยทั่วไป ว่าเพลงเพลงนี้ถูกแต่งขึ้นในช่วงเดือนตุลา 2516 เป็นเพลงที่นักศึกษาหัวก้าวหน้าใช้เรียกร้องประชาธิปไตยและเสรีภาพในการแสดงความเห็นทางการเมือง โดยเฉพาะประเด็นสำคัญที่สุดของขบวนการ 14 ตุลา ก็คือการเรียกร้องให้จอมพลถนอมประกาศใช้ “รัฐธรรมนูญ

แต่สิ่งที่กลุ่ม กปปส. ทำคือการเรียกร้องให้รัฐบาลกระทำการที่ “ฝ่าฝืน” รัฐธรรมนูญ เรียกร้องให้มีการตั้งสภาประชาชน เลื่อนการเลือกตั้ง ทั้งที่มีการโปรดเกล้า พรฎ. ยุบสภาและกำหนดวันเลือกตั้งออกมาแล้ว 

ซึ่งในทางปฏิบัติก็คือการล้มล้างการปกครองที่ตั้งอยู่บนฐานของรัฐธรรมนูญนั่นเอง

การอ้างอิงกลับไปยังงานเพลงของเสกสรรค์ ประเสริฐกุลของกลุ่ม กปปส. ในครั้งนี้ จึงไม่ใช่แค่เป็นการอ้างอิงนอกบริบทเท่านั้น แต่ยังถือได้ว่าเป็นการอ้างอิงที่ “ผิดบริบท” ไปโดยสิ้นเชิง

ยิ่งเนื้อร้องที่ว่า “สู้เข้าไปอย่าได้ถอย มวลชนคอยเอาใจช่วยอยู่” ก็ผิดตั้งแต่แรก เพราะมวลมหาประชาชนที่อวดอ้างว่ามากมายมหาศาลของกลุ่ม กปปส. เอาเข้าจริงแล้วก็ไม่ใช่ “มวลชน” อันเป็นภาพแทนปวงชนชาวไทยทั้งประเทศ 

แต่เป็นเพียง “เสียงส่วนน้อย” อันประกอบไปด้วยชนชั้นกลางในเมืองหลวงและประชาชนบางส่วนจากภาคใต้เท่านั้น

พูดอีกอย่างได้ว่าเป็นเสียงส่วนน้อยที่ทำการ “ปลอมตัว” เป็นประชาชนนั่นเอง

เรื่องอย่างนี้อย่าคิดว่าคนอื่นเขาไม่รู้ทัน 

 

 

 





อ่านความคิดเห็น

ความคิดเห็นที่ 1 (0)
satanx วันที่ : 28/01/2014 เวลา : 14.37 น.

เอะผมไป ผมก็ไม่ได้ปลอมนะ วิกก็ไม่ใส่ และข้อเขียนคุณ ตกลงเป็นชนชั้นกลาง หรือเป็นคนปลอมตัวมา แล้วคนชั้นกลางไม่ได้เป็นประชาชนหรือ อ่านแล้วชักงง มึงเมาหรือกูมึน

แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน

กาลเมื่อก่อนนั้นก็เป็นดินเป็นหญ้าเป็นฟ้าเป็นแถน ผีแลคนเที่ยวไปมาหากันบ่ขาด...

Thailand Philharmonic Orchestra 10 November 2007

View All
<< มกราคม 2014 >>
อา พฤ
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  



[ Add to my favorite ] [ X ]