• คนกุลา
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • email : weraphan@windowslive.com
  • วันที่สร้าง : 2008-01-09
  • จำนวนเรื่อง : 289
  • จำนวนผู้ชม : 250080
  • ส่ง msg :
  • โหวต 294 คน
กุลาตำนานคนเดินทาง
บอกเล่าประสบการณ์ ความคิด ชีวิต และการเดินทาง
Permalink : http://oknation.nationtv.tv/blog/konkula
วันเสาร์ ที่ 4 กันยายน 2553
Posted by คนกุลา , ผู้อ่าน : 4345 , 11:09:25 น.  
หมวด : วรรณกรรม/กาพย์กลอน

พิมพ์หน้านี้
โหวต 0 คน




การประพันธ์โคลงสี่สุภาพ
การประพันธ์โคลงสี่สุภาพเป็นประณีตศิลป์ชนิดหนึ่งที่ใช้ถ้อยคำตัวอักษรเป็น
สื่อแสดงความคิดของผู้สรรค์สร้างงานโคลงขึ้น ซึ่งต้องการสะท้อนอารมณ์สะเทือนใจและก่อให้ผู้อ่านคล้อยตามไปด้วย ผู้อ่านต้องรับรู้ความงามด้วยใจ
โดยตรง ดังนั้น
ผู้สร้างสรรค์งานวรรณศิลป์จึงต้องช่างสังเกต รู้จักพินิจพิจารณามองเห็นจุดที่
คนอื่นมองข้ามหรือคาดไม่ถึง และใช้ถ้อยคำที่ละเมียดละไม ผลงานนั้นจึงจะ
ทรงคุณค่าและชวนให้น่าติดตาม

โคลงสี่สุภาพเป็นคำประพันธ์ประเภทร้อยกรองชนิดหนึ่ง ซึ่งมีปรากฏใน
วรรณคดีไทยมานานแล้ว วรรณคดีไทยฉบับที่เก่าและมีชื่อเสียงมากฉบับหนึ่ง
คือ "ลิลิตพระลอ" มีโคลงสี่สุภาพบทหนึ่งถูกยกมาเป็นบทต้นแบบที่แต่งได้
ถูกต้องตามลักษณะบังคับของโคลงสี่สุภาพ คือนอกจากจะมีบังคับสัมผัส
ตามที่ต่าง ๆแล้ว ยังบังคับให้มีวรรณยุกต์เอกโทในบางตำแหน่งด้วย
กล่าวคือ มีเอก 7 แห่ง และโท 4 แห่ง เรียกว่า เอกเจ็ด โทสี่

     ตัวอย่างคำประพันธ์ที่นิยมท่องเป็นต้นแบบเพื่อง่ายต่อการจดจำแผนผัง
ดังกล่าวคือบทที่ว่า

    ๐ เสียงลือเสียงเล่าอ้าง        อันใด พี่เอย  
เสียงย่อมยอยศใคร                ทั่วหล้า
สองเขือพี่หลับใหล                 ลืมตื่น ฤๅพี่  
สองพี่คิดเองอ้า                      อย่าได้ถามเผือ
                          
                             จาก ลิลิตพระลอ

ฉันทลักษณ์
      ฉันทลักษณ์ซึ่งเป็นลักษณะบังคับสำหรับการแต่งโคลงสี่สุภาพมี ดังนี้    
        
             ๑. คณะ    
        
         คณะคือข้อบังคับเกี่ยวกับจำนวนบท จำนวนบาทจำนวนวรรค
และ จำนวนคำ ของ โคลงสี่สุภาพ คณะของโคลงสี่สุภาพ คือ บทหนึ่ง
มี 4 บาท (เขียนเป็น 4 บรรทัด) 1 บาทแบ่งออกเป็น  2 วรรค
โดยวรรคแรกกำหนดจำนวนคำไว้ 5 คำ ส่วนวรรคหลัง ในบาทที่ 1,2
และ 3 จะมี 2 คำ (ในบาทที่ 1 และ 3 อาจเพิ่มสร้อยได้อีกแห่งละ
2 คำ) ส่วนบาทที่ 4 วรรคที่ 2 จะมี 4 คำ รวมทั้งบท มี 30 คำ
และเมื่อรวมสร้อยทั้งหมดอาจเพิ่มเป็น 34 คำก็ได้

          ส่วนตำแหน่งที่บังคับ เอก โท (เอก 7 โท 4) มีดังนี้

บาทที่ 1 (บาทเอก) วรรคแรก คำที่ 4 เอก และคำที่ 5 โท
บาทที่ 2 (บาทโท) วรรคแรก คำที่ 2 เอก วรรคหลัง
              คำแรก เอก คำที่ 2 โท
บาทที่ 3 (บาทตรี) วรรคแรก คำที่ 3 เอก วรรคหลัง
               คำที่ 2 เอก
บาทที่ 4 (บาทจัตวา) วรรคแรก คำที่ 2 เอก คำที่ 5 โท วรรคหลัง
               คำแรก เอก คำที่ 2 โท
  
               ๒.คำ หรือ พยางค์    
      
          พยางค์คือเสียงที่เปล่งออกมาครั้งหนึ่งคือจำนวนคำของ
โคลงในแต่ละวรรค ที่มีข้อกำหนดไว้แล้วว่า ในแต่ละวรรคนั้นนั้น กำหนด
ให้แต่ละวรรคมีกี่คำ  ในด้านฉันทลักษณ์แท้จริงแล้วหมายถึงคำหรือพยางค์  
แต่ในบางกรณีอาจเป็นเพียงเสียงของคำ  เพียงหนึ่งเสียงก็ได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่
กับการออกเสียงและจังหวะของเสียงในคำประพันธ์นั้น ๆ เช่น

วัดหงส์เหมราชร้าง......รังถวาย    
        
          คำว่า "เหมราช" ในโคลงจากข้อความข้างต้น ให้นับว่าเป็น
"สองพยางค์" แทนที่จะเป็น "สามพยางค์"ก็จะทำให้วรรคหน้าใน
โคลงสี่สุภาพ มีจำนวน พยางค์เป็น ๕ เท่ากับข้อบังคับ การนับพยางค์ในการ
แต่งโคงจึงต้องดู คณะ และเสียงจังหวะของคำว่าควรจะลงตัวอย่างไรจึงจะ
ได้ความไพเราะ ซึ่งต่างกับการแต่ง "ฉันท์" ที่พยางค์ในฉันท์จะหมายถึงหนึ่ง
เสียงที่เปล่งออกมาเนื่องจาก  "ฉันท์" มีข้อกำหนดที่เคร่งครัดในเรื่อง ครุ-ลหุ
ของเสียงแต่ละเสียง  
      
           จากตัวอย่างหนังสือจินดามณี ของ พระโหราธิบดี อธิบายการ
ประพันธ์โคลงสี่สุภาพไว้เป็นคำโคลง ดังนี้

           ๐ สิบเก้าเสาวภาพแก้ว       กรองสนธิ์
จันทรมณฑล                              สี่ถ้วน
พระสุริยะเสด็จดล                        เจ็ดแห่ง
แสดงว่าพระโคลงล้วน                  เศษสร้อยมีสอง

           เสาวภาพ หรือ สุภาพ หมายถึงคำที่มิได้กำหนดรูปวรรณยุกต์ ทั้ง
เอก โท ตรี และจัตวา (ส่วนคำที่มีรูปวรรณยุกต์กำกับเรียกว่า พิภาษ)

          จันทรมณฑล หมายถึง คำที่กำหนดรูปวรรณยุกต์โท 4 แห่ง

           พระสุริยะ หมายถึง คำที่กำหนดรูปวรรณยุกต์เอก 7 แห่ง
          
           รวมคำที่กำหนดรูปวรรณยุกต์เอกและโท 11 คำ หรือ อักษร

           โคลงสุภาพบทหนึ่งมี 30 คำ (ไม่รวมสร้อย)

           คำที่กำหนดรูปวรรณยุกต์เอก อาจใช้คำตายแทนได้

            คำที่กำหนดรูปวรรณยุกต์โท แทนด้วยคำอื่นไม่ได้ ต้องใช้รูปโท
เท่านั้น

            คำที่ไม่กำหนดรูปวรรณยุกต์ หรือคำสุภาพมี 19 คำ มีหรือไม่มี
รูปวรรณยุกต์ก็ไม่ถือว่าผิดในชุด 19 คำแม้ไม่กำหนดรูปวรรณยุกต์
ในท้ายวรรคทุกวรรคต้องไม่มีรูปวรรณยุกต์ใดๆ ทั้งสิ้น เพราะจะทำให้
น้ำหนักของโคลงเสียไป ได้แก่คำที่กากบาทในแผนผังข้างล่าง

           ๓. แผนผังของโคลง สามารถเขียนได้หลายรูปแบบ ซึ่งผมขอนำมา
เขียนไว้สองแบบ ดังนี้

           แบบที่  ๑ ซึ่งอาจเขียนออกมาได้ดังนี้

๐ ๐ ๐ เอก โท       ๐ X         (๐ ๐)
๐ เอก ๐ ๐ X         เอก โท
๐ ๐ เอก ๐ X         ๐ เอก      (๐ ๐)
๐ เอก ๐ ๐ โท       เอก โท ๐ X

           แบบที่ ๒ ซึ่งอาจเขียนได้อีกแบบผังนี้ก็ได้ ครับ

๏ กากากาก่าก้า         กากา(ส)   กากา
กาก่ากากากา(ส)        ก่าก้า(ท)
กากาก่ากากา(ส)        กาก่า      กากา
กาก่ากากาก้า(ท)        ก่าก้ากากาฯ

๏ กากากาก่าก้า          กากา(ส) กากา
กาก่ากากากา(ส)        ก่าก้า(ท)
กากาก่ากากา(ส)        กาก่า      กากา
กาก่ากากาก้า(ท)        ก่าก้ากากาฯ

( ส) คือ  คำสัมผัส ซึ่งเป็นเสียงสามัญ

ส่วน (ท) คือ คำสัมผัส คู่โท

ซึ่งทั้งสองแผนผัง นี้ก็คือ อย่างเดียว กัน แล้วแต่ใครจะดูแบบไหนถนัด
และเข้าใจได้ง่ายกว่า ก็เชิญ นะครับ

โคลงสี่สุภาพที่มีรูปวรรณยุกต์ตรงตามบังคับนั้นมีตัวอย่างอยู่หลายเรื่อง
เช่น ลิลิตพระลอ โคลงนิราศนรินทร์ โคลงนิราศพระประธม เป็นต้น
ตัวอย่างจากหนังสือจินดามณี พระนิพนธ์ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ
กรมหลวงวงษาธิราชสนิท ว่าดังนี้

  ๐ นิพนธ์กลกล่าวไว้      เป็นฉบับ
พึงเพ่งตามบังคับ            ถี่ถ้วน
เอกโทท่านลำดับ             โดยที่ สถิตนา
ทุกทั่วลักษณะล้วน           เล่ห์นี้คือโคลง



คราวนี้ขอแค่นี้ ก่อน นะครับ คราวต่อไป จะมาต่อเรื่องการสัมผัส และ
สร้อย โคลงต่อไป


คนกุลา  (เรียบเรียง)

ในวสันต์

ขอบคุณที่มา :

http://www.st.ac.th/thaidepart/poemt2.php#chan6
http://www.st.ac.th/bhatips/klong.htm
http://th.wikipedia.org/wiki




อ่านความคิดเห็น

ความคิดเห็นที่ 5 (0)
ni_gul วันที่ : 09/09/2010 เวลา : 20.07 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/mettapc
"ทุกคนก็มีจิตใจที่จะรักกัน ทุกคนมีจิตใจที่จะช่วยกันทำอะไรต่างๆ โดยที่เป็นสิ่งที่เป็นมงคล ไม่ทะเลาะกัน. แค่นี้ก็พอ ขอแค่นี้" พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช (๔ ธ.ค. ๒๕๓๗) สาธุ! คนไทยทำได้แล้วค่ะ - สมานมหัศจรรย์ | ๐สมาน มือไทยเทศทั้ง_โลกา, สมาน มิตรใส่ใจพา_ช่วยได้, สมาน แผลใส่ยาทา_ยังชั่ว, สมาน ชาติเสียสละไซร้_เพื่อเกื้อมหัศจรรย์ http://oknation.nationtv.tv/blog/mettapc/2018/07/17/entry-2 

เพิ่งหัดเหมือนกันค่ะ
เวลาที่แต่ง คิดเรื่อง คิดคำมาใช้ เพลิดเพลินดีค่ะ

ฝากโคลงฝีมือ ม.ร.ว. เสนีย์ ปราโมช ด้วยนะคะ
ค้นมาจาก ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ อีกต่อหนึ่งน่ะค่ะ
http://www.oknation.net/blog/tnitaram/2009/08/14/entry-2

ความคิดเห็นที่ 4 (0)
คนกุลา วันที่ : 04/09/2010 เวลา : 21.02 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/konkula

ความคิดเห็นที่ 2
ประจิ้มประเจ๋อ

หนูเคยหัด แต่หาคำหาภาษามาใช้ยากเหลือเกิน
สงกะสัยรออ่านของท่านๆดีกว่า ไม่ต้องครียดมากสบายๆ

....................
ถ้าแต่งแล้วเครียด ก็อย่าฝืนเลย ครับ มันจะไม่มีความสุข
ผมแต่งเพราะอยากเรียนรู้เรื่องวรรณยุกต์ นะครับ

กลอน กาพย์ เรียนเรื่องคำคล้องจอง
โคลงเรียนเพิ่มเรื่องวรรณยุกต์
ฉันเรียนเพิ่มเรื่อง ครุ ลหุ

พอรู้ก็เพลินดี ครับ


ความคิดเห็นที่ 3 (0)
คนกุลา วันที่ : 04/09/2010 เวลา : 20.59 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/konkula

ความคิดเห็นที่ 1
ลมอีสาน

ขอบคุณครับ เพิ่งหัดเหมือนกันครับ

"""""""""""""""""""""
ผมตอนแรก ก็แต่งไม่เป็นเหมือนกัน ครับ แต่งไปแต่งมาก็ชอบ ครับ เอาไว้เรียนรู้และฝึกฝนเรื่องวรรณยุกต์ ครับ


ความคิดเห็นที่ 2 (0)
ประจิ้มประเจ๋อ วันที่ : 04/09/2010 เวลา : 19.49 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/yuiboc
สะเปะสะเปือยเรื่อยเปื่อยอยู่เรื่อยไป & รัก"ทองกบ"ที่โลกในสุดเลย! โอ้เย่เย๊เย่  ฮ่าๆๆและ+อีก28.75ฮ่า...จิ้มมียิ้มสุข...ยิ้มสุขส่งให้ด้วยใจเปี่ยมสุข สวัสดีครับผม

หนูเคยหัด แต่หาคำหาภาษามาใช้ยากเหลือเกิน
สงกะสัยรออ่านของท่านๆดีกว่า ไม่ต้องครียดมากสบายๆ

ความคิดเห็นที่ 1 (0)
ลมอีสาน วันที่ : 04/09/2010 เวลา : 17.22 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/lomisarn

ขอบคุณครับ เพิ่งหัดเหมือนกันครับ

แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน

<< กันยายน 2010 >>
อา พฤ
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30    



[ Add to my favorite ] [ X ]