• ฅนไทบ้าน
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • email : kon_thaiban@hotmail.com
  • วันที่สร้าง : 2007-05-06
  • จำนวนเรื่อง : 80
  • จำนวนผู้ชม : 168340
  • ส่ง msg :
  • โหวต 41 คน
ฅนไทบ้าน
ฮักเฮือน ฮักฮีต ก่อไทบ้าน สร้างไทเมือง
Permalink : http://oknation.nationtv.tv/blog/konthaiban
วันอังคาร ที่ 10 สิงหาคม 2553
Posted by ฅนไทบ้าน , ผู้อ่าน : 2839 , 10:38:41 น.  
หมวด : วรรณกรรม/กาพย์กลอน

พิมพ์หน้านี้
โหวต 0 คน

หอมกลิ่นปลาร้า....ที่ทุ่งกุลาร้องไห้   

 

 



ทุ่งกุลาร้องไห้   เป็นที่ราบขนาดใหญ่ มีพื้นที่ประมาณ 2 ล้านไร่ อยู่ในเขต จังหวัดสุรินทร์ (อำเภอชุมพลบุรี อำเภอท่าตูม) , จังหวัดมหาสารคาม(อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย) , จังหวัดบุรีรัมย์ (อำเภอพุทไธสง) , จังหวัดศรีสะเกษ, จังหวัดยโสธร (อำเภอมหาชนะชัย) และจังหวัดร้อยเอ็ด (อำเภอปทุมรัตต์ อำเภอเกษตรวิสัย อำเภอสุวรรณภูมิ และอำเภอโพนทราย) การที่ได้ชื่อว่า “ ทุ่งกุลาร้องไห้ ” มีเรื่องเล่าสืบต่อกันมาว่า  “ชนเผ่ากุลา”ซึ่งเป็นชนกลุ่มน้อยจากเมืองเมาะตะมะ ประเทศพม่า ได้เดินทางมาค้าขายผ่านทุ่งแห่งนี้ ต้องใช้เวลาเดินทางหลายวัน ไม่พบหมู่บ้านใด ๆ เลย น้ำก็ไม่มีดื่ม ต้นไม้ก็ไม่มีที่จะให้ร่มเงา มีแต่ทุ่งหญ้าเต็มไปหมด พื้นดินก็เป็นทราย เดินทางยากลำบากเหมือนอยู่กลางทะเลทราย ทำให้คนพวกนี้ถึงกับร้องไห้

ในอดีต ทุ่งกุลาร้องไห้ในฤดูแล้ง พื้นที่ส่วนใหญ่จะแห้งแล้งมาก ส่วนในฤดูฝนน้ำจะท่วมทุกปี ใต้พื้นดินลงไปเป็นน้ำเค็ม ไม่สามารถทำการเกษตรได้ หลังจากที่ได้มีการพัฒนาที่ดินแล้ว ทุ่งกุลาร้องไห้ได้กลายเป็นแหล่งผลิตข้าวหอมมะลิ และได้กลายเป็นอู่ข้าวอู่น้ำที่มีชื่อเสียง ของประเทศและของโลก  

 บัดนี้ ทุ่งกุลาจึงได้กลายเป็นพื้นที่ที่อุดมสมบูรณ์ไปด้วย “ข้าวหอมมะลิ” ที่อร่อยที่สุดในโลก และยังเป็นดินแดนที่อุดมสมบูรณ์มั่งคั่งด้วย “ ปลาร้า”   เนื่องจากลักษณะพื้นที่ทุ่งกุลาเป็นผืนดินที่ มีลักษณะเป็นก้นแอ่งกะทะ   มีดินเป็นดินร่วนปนทราย  เมื่อเวลามีน้ำหลากฝนตกชุก จะมีผลต่อข้าวปลาอาหารอุดมสมบูรณ์    แม้บางปีน้ำจะหลากหลายจนกลายเป็นน้ำท่วมทุ่งกุลา มีผลทำให้นาข้าวเสียหายแต่ก็มีปลาชุกชุมสามารถนำมาทำปลาร้าได้มากมาย


ทุ่งกุลาในคราวเสร็จสิ้นฤดูการทำนาในช่วงเดือนกรกฎาคม –สิงหาคม  ฝนจะตกชุกและ น้ำจะไหลหลากตามร่องคันนา ทำให้ฝูงปลา เช่นปลาหมอ ปลาดุก ปลาช่อน ปลาซิว ปลากะดี่ ปลาขาวน้อยหลายชนิด จะไหลมาตามความแรงของน้ำที่ไหลลงไปยังทางน้ำตรงที่ลุ่มและเนื่องจากทุ่งกุลามีบริเวณกว้าง  ยิ่งฝนตกมากความแรงของน้ำก็จะพัดพาเอาฝูงปลาไปลงตรงปากน้ำไหลหรือร่องน้ำตามคันนา     เจ้าของที่นาก็จะนำ“ โต่ง” (โต่ง เป็นเครื่องมือดักปลาชนิดหนึ่งของชาวอีสาน บางทีก็เรียกว่า “ต่ง”  เป็นผ้าป่านสีน้ำเงิน= ผู้เขียน)  ) ใช้เชือกผูกติดกับไม้ไผ่อย่างแน่นหนา  ทรงสูงประมาณเอว หรือสูงมากขึ้นตามขนาดใหญ่ เล็ก    ก็แล้วแต่ความกว้างของปากน้ำและความแรงของน้ำบางอันก็ยาวเกือบ10 เมตร กว้างถึง  4  เมตร  

เมื่อปลาไหลตามดระแสน้ำไปรวมกันเป็นจำนวนมาก ยิ่งถ้าใครมีนาผืนกว้าง เป็นลักษณะที่ลุ่ม  ก็จะยิ่งดักปลาได้หลายกระสอบทีเดียว จากที่ได้ปลาเป็นจำนวนมากมาก  เจ้าของที่นาที่ทำการดักโต่งก็จะมีปลากินกันอุดมสมบูรณ์   ปลาที่ได้มาจำนวนมากเหล่านี้ก็จะนำมาทำเป็น “ปลาร้า ” ( ล้า หรือร้า ภาษาอีสานแปลว่าเหนื่อย ซึ่งน่าจะหมายถึงปลาที่ติดโต่งแล้วกระเสือกกระสนหนีจากการดักโต่ง = ผู้เขียน) 
ดังนั้น   นอกจากทุ่งกุลามีชื่อเสียงในเรื่อง ข้าวหอมมะลิ แล้ว “ ปลาร้า” ก็นับว่าเป็นอาหารพื้นเมืองของคนอีสานที่มีชื่อเสียงในรสชาดเป็นที่รู้จักกันเป็นอย่างดีในเรื่องของความนัว(คำว่า นัว แปลว่าอร่อย กลมกล่อม มีความหมายมากกว่าและแตกต่างจากคำว่าแซบหรืออร่อย    = ผู้เขียน )    

สำหรับวิธีการทำ“ปลาร้า ” ก็เริ่มต้นจากการล้างปลาให้สะอาด ถ้าจะทำปลาร้าคัด ก็จะเลือกแยกประเภทปลา  เช่น  ปลาดุก  ปลาช่อน ปลาขาวน้อย จะเป็นคนละส่วนแยกเป็นไห ส่วนปลาซิว ปลากะดี่ ปลาหมอ ปลาตัวเล็ก หรือปลาสำปะปี๋ (แปลว่าปลาทุกชนิดรวมกัน=ผู้เขียน)  ก็จะแยกส่วนออกมาใส่ไหต่างหาก  จากนั้นก็จะผ่าท้องเอาไส้ออก หรือบางทีมีจำนวนมากและปลาตัวเล็กก็ไม่ต้องผ่าเอาไส้ออกสามารถทำได้เลย แต่ต้องล้างให้สะอาด แล้วนำปลาที่คัด ไปคลุกเคล้ากับเกลือและรำข้าว ให้ปลาทุกตัวซึมซับเข้ากับเกลือ ปริมาณของเกลือต้องต้องมากกว่าปริมาณของปลา   ถ้าเกลือไม่ได้ส่วนกับปลาจะทำให้ปลาเน่าและมีกลิ่นคาวการทำปลาร้านั้น “เกลือ” ก็เป็นปัจจัยที่สำคัญอย่างยิ่ง  คนอีสานเชื่อว่าความเค็มของเกลือจะทำให้พยาธิที่อยู่ในปลาตายได้ และที่สำคัญแมลงวันจะไม่มาตอม และเกลือก็ต้องเป็นเกลือสินเธาว์ หรือเกลือพื้นบ้านยิ่งทำให้ปลาร้าอร่อย

ส่วนคุณสมบัติของรำข้าวจะดับกลิ่นคาวของปลาร้า เมื่อคลุกเคล้าได้ที่แล้วก็จะใส่ไปในไห หรือโอ่งที่เตรียมไว้อัดให้แน่น คำว่า “ปลาแดก” ส่วนหนึ่งมาจากการอัด หรือการแดกลงไปในไห (แดกในที่นี่แปลว่ากระแทกหรือยัดลงไปให้แน่นหรือลึกสุด=ผู้เขียน) เมื่อใส่ลงจนเต็มไหแล้วปกติ ไหจะไม่มีฝาปิด แม่กับแม่ใหญ่ ก็จะเอาผ้าเก่าที่ไม่ใช้แล้ว มาห่อดินหรือมีขนาดใหญ่พอที่สามารถปิด หรืออัดปากไหไม่ให้แมลงวันเข้าไปได้ หรือถ้ามีจำนวนมากก็จะใส่โอ่งจนเต็ม เสร็จแล้วเอาเกลือกลบตรงปากโอ่งให้แน่นหนา  อย่างที่เคยบอกไว้ว่าความเค็มของเกลือจะทำให้ไม่มีแมลงวันมาตอม

 การที่ปลาร้ามีหนอนนั้น  มีเคล็ดลับว่า “ปลาแดก” อย่าให้มันจาง (หมายถึงปริมาณจองเกลือน้อย) ต้องให้มันพอเกลือ ถ้าไม่พอเกลือแล้วมันจะเน่าและมีหนอน  แต่ถ้าจะทำปลาแดกจางคือปลาแดกที่ใส่ตำส้ม (ส้มตำหรือตำมะละกอ) คือปลาแดกโหน่ง (ปลาแดกโหน่งจะใส่ส้มตำอร่อยเนื่องจากรสชาดไม่ต้องเค็มมาก  แต่จะเก็บไว้นานๆไม่ได้=ผู้เขียน)  

การหมักปลาร้าจะต้องหมักค้างปีระยะเวลา 1-2 ปี จะทำให้ปลาร้าอร่อยมีกลิ่นหอมและรสชาดกลมกล่อม ปลาแดกเก่ายิ่งหมักไว้นานปียิ่งกินก็ยิ่งนัว ( นัว แปลว่าอร่อย กลมกล่อม มีความหมายมากกว่าและแตกต่างจากคำว่าแซบหรืออร่อย=ผู้เขียน)   ดังนั้น   คำว่าปลาร้าค้างปี      ที่เคยได้ยินเป็นการเปรียบเปรยถึงคุณสมบัติของเก่าที่ค้างไว้นานจึงเป็นปลาร้าที่มีความอร่อยที่หมักไว้ด้วยความเค็มและคงทนด้วยคุณค่าทางโภชนาการ  

 หากได้สนใจศึกษาและให้เวลาทำความเข้าใจอย่างถ่องแท้ แล้ว   จะพบว่า “ปลาร้า”       มีขั้นตอนกระบวนการทำที่ให้ความสำคัญในเรื่องความสะอาดเป็นอย่างมากและยังมีคุณค่า

และความหมายต่อวัฒนธรรมวิถีชีวิตของชุมชนท้องถิ่นและชุมชนคนอีสานในแง่มุมที่หลากหลายโดยผ่านมิติของภูมิปัญญาชาวบ้านที่สืบทอดต่อๆกันมาอย่างยาวนาน  

 ดังนั้น “ ปลาร้า”  จึงเป็นเอกลักษณ์อย่างหนึ่งโดยเฉพาะของคนอีสานและเคียงคู่อยู่กับผืนนาข้าวหอมมะลิใน “ ทุ่งกุลาร้องไห้”  อันกว้างใหญ่ไพศาลมาตราบทุกวันนี้


                                             กุลา  กุลี

* บทความอิสระที่ได้นำเรียนเสนอส่งในรายงานภาควิชาบัณฑิตศึกษา มร.



ขอบคณ : สูตรปลาแดก ญาเอื้อยสาวโส  สะเดิด [ต้นตำรับปลาแดกสะเดิด ฮา !]
รูปภาพ : udclick.com






อ่านความคิดเห็น

ความคิดเห็นที่ 6 (0)
ลำเพย วันที่ : 10/08/2010 เวลา : 15.43 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/lumpoei

เห็นแล้ว อยากทานเลยค่ะ

ความคิดเห็นที่ 5 (0)
ลมโชยริมหน้าผา วันที่ : 10/08/2010 เวลา : 13.32 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/lomchooy

เพิ่งรู้ความหมาย "ปลาแดก" นึกว่าเป็น คำหยาบของคำ

ว่า "กิน" กลืนน้ำลายไปหลายอึก กว่าจะอ่านจบ สมัยนี้ถ้า

ไปซื้อกินตามตลาดหรือซูเปอร์มาเก็ตในเมืองใหญๆ

เปลี่ยนหลายเจ้ายังหาที่ "นัวๆ" อย่างว่าไม่เจอสักเจ้า

สงสัยต้องไปถึงถิ่นซะแล้ว........


ความคิดเห็นที่ 4 (0)
ลมโชยริมหน้าผา วันที่ : 10/08/2010 เวลา : 13.31 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/lomchooy

เพิ่งรู้ความหมาย "ปลาแดก" นึกว่าเป็น คำหยาบของคำ

ว่า "กิน" กลืนน้ำลายไปหลายอึก กว่าจะอ่านจบ สมัยนี้ถ้า

ไปซื้อกินตามตลาดหรือซูเปอร์มาเก็ตในเมืองใหญๆ

เปลี่ยนหลายเจ้ายังหาที่ "นัวๆ" อย่างว่าไม่เจอสักเจ้า

สงสัยต้องไปถึงถิ่นซะแล้ว........


ความคิดเห็นที่ 3 (0)
ปุ๊กขอนแก่น วันที่ : 10/08/2010 เวลา : 10.59 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/konkhonkaen

ห่อใบตอง ขางไฟอ่อนๆ กับข้าวเหนียวฮ้อนๆเน๊าะ
คือสิแซบขนาด

ความคิดเห็นที่ 2 (0)
นายสิบหมื่น วันที่ : 10/08/2010 เวลา : 10.54 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/namsean
หากแม้นไม่ตายเสียก่อน...ฉันจะคืนสู่รากเหง้าลูกชาวนา

หอมกลิ่นปลาแดกเด้...
โอ้ยยยย
น้ำลายเหี่ย

ความคิดเห็นที่ 1 (0)
ลูกเสือหมายเลข9 วันที่ : 10/08/2010 เวลา : 10.47 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/chai
<<==แวะไปทัก..แล้วคุณจะรักหนุ่มคนนี้

น่าทานนะครับ

แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน

<< สิงหาคม 2010 >>
อา พฤ
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

[ Add to my favorite ] [ X ]