• คนดึกใน
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • วันที่สร้าง : 2008-01-13
  • จำนวนเรื่อง : 10
  • จำนวนผู้ชม : 62425
  • ส่ง msg :
  • โหวต 16 คน
เขียนลาว เขียนไทย
ภาษาลาว ภาษาอีสาน ภาษาไทย
Permalink : http://oknation.nationtv.tv/blog/krubmatai-lao
วันพฤหัสบดี ที่ 14 กุมภาพันธ์ 2551
Posted by คนดึกใน , ผู้อ่าน : 3947 , 22:34:40 น.  
หมวด : วรรณกรรม/กาพย์กลอน

พิมพ์หน้านี้
โหวต 0 คน

สถานนีวิทยุโทรทัศน์ของกรมประชาสัมพันธ์  ช่อง 5 (คนละช่องกับช่อง 5 กองทัพบกปัจจุบัน) เขตขอนแก่น เมื่อปี  2514-15 แพร่ภาพทั่วภาคอีสาน   ในกลางวันวันเสาร์จะมีรายการประกวดหมอลำหมู่  มีหมอลำหมู่ดี ๆ จากทั่วภาคอีสานมาประกวด  หมอลำดี ๆ แต่ละทำนอง (วาดลำ) เช่น  หมอลำอุบลราชธานี  ร้อยเอ็ด  กาฬสินธุ์/สารคาม  อุดรธานี  ยโสธร และขอนแก่นเมืองเจ้าภาพ  

ทำให้พี่น้องทั่วภาคอีสานได้รู้จักและนำ (ตาม) ไปจ้างข้ามจังหวัดมาลำที่หมู่บ้านตนเองก็ตอนหลังจากการประกวดแต่ละครั้ง  พิธีกรรายการคือท่านวิชัย  จันทร์เจริญ ข้าราชการกรมประชาสัมพันธ์ขณะนั้น (ท่านอธิบดีกรม ปชส. รักศักดิ์  วัฒนพาณิชย์ มามอบรางวัลทุกครั้ง) มีหมอลำศิลปินดังเกิดขึ้นภายหลังการประกวด 2-3 ครั้งแรก  ประกวดคราวละราว 1  ปี ก็ตัดสินที  หลัง ๆ ปีต่อ ๆ ก็ประกวดมาตลอดแต่หมอลำที่ผ่านเข้ารอบไม่เด่นดังระดับประเทศเหมือนครั้งแรก ๆ โน้นครับ

พระเอก  นางเอกหมอลำที่ทั้งชนะเลิศและอันดับรอง ๆ ที่ผ่านเวทีช่อง 5 ขอนแก่นแต่ละครั้ง สมัยนั้น  ต่อมาดัง ๆ ทั้งสิ้น  เช่น  หมอลำอังคนาง  คุณไชย,  หมอลำ ป.ฉลาดน้อย  ส่งเสริม(ศิลปินแห่งชาติปี 2549) หมอลำสไบแพร  บัวสด จากคณะอุบลพัฒนา(อุบลราชธานี)  หมอลำสุภาพ  ดาวดวงเด่น จากคณะเพชรบูรพา (ร้อยเอ็ด)  หมอลำอรอุมา  สิงห์ศิริ จากคณะแก่นเพชร (อ.พล ขอนแก่น/คนร้องเพลงสาวอีสานรอรัก)  ที่ประกวดแล้วดังแบบเป็นคณะไม่เน้นพระเอก  นางเอกอัดแผ่นเสียง เช่น  คณะร้อยเอ็ดเนรมิตร (ร้อยเอ็ด)  คณะอุดรมิตรนิยม  คณะ ผ.ร่วมมิตร (อุดรธานี)  คณะหงส์ฟ้ามหาราช  คณะขวัญอุบล (อุบลราชธานี) เป็นต้น

เกริ่นมายาวขอเกริ่นต่อครับ... หมอลำที่ดัง ๆ จากที่กล่าวมาดังทั้งทางประชาชน  และทางนายห้างแผ่นเสียงด้วย  ปี 2516 หมอลำอังคนาง  คุณไชย ดังเปรี้ยงปร้างจากหลาย ๆ เพลงลูกทุ่งอีสาน  เช่นเพลงพี่จ๋าหลับตาไว้  เพลงอีสานลำเพลิน  อยากสิกลับอีสาน  อย่าขี้โอ่ง โดยครูเพลงอีสาน  สุรินทร์  ภาคศิริ  ครูพงษ์ศักด์  จันทรุกขา  ครูสัญญา  จุฬาพร (กลุ่มท่านเหล่านี้ครับ)

ในเพลงอีสานลำเพลิน  มีช่วงที่โตน (กระโจน)ลงมาใส่ทำนองลำเพลินคำร้องภาษาอีสานว่า

"ตีกลองน้ำดังมาตุ้มเติ่น  ตุ้มเติดเติ่นละวังเวินเติดเติ่น  ตีบาดยาว ๆ  ตีคราวเยิ่น ๆ ตีเอิ้นใส่แฟน  คิ้วแล่นแค่นเจ้าผู้แม่นแฟนใผ  มวยผมดกผู้ปกผมดำ  มาโอลำลงฟ้อน  มาโอ่ลำลงฟ้อน..."

ศัพท์ที่ควรทราบ

1)  ตีกลองน้ำ : สาวอีสานนุ่งผ้าถุงกระโจมอก  อาบน้ำตามแหล่งน้ำธรรมชาติ ใช้มือตีลมเข้าผ้าถุง  ซึ่งเรียกว่าตีอีโปง  ถุงอีโปงก็โป่งลมขึ้นมาข้างบน   สาว ๆ ก็ขี่ถุงโป่งลมลอยคอไปเล่นน้ำลึก ๆ สนุกสนาน  (ส่วนมากนิยมตีตอนไม่มีผู้ชายอยู่ด้วย  เพราะว่าการตีอีโปงผ้าถุงจะรูดขึ้นมาที่ร่องแขนบน  ใช้ลำน้ำห่มร่างกายแทนผ้าถุง) อาการตีลมเข้าผ้าถุงดังตุ้ม ๆ จึงเรียกว่าตีกลองน้ำ  

2)  ตุ้มเติน : เสียงดังของการตีกลองน้ำดังตุ้ม ๆ ๆ ในบทกวี/ลำ ก็ว่าตุ้มเติน  หรือ ตุ้มเติดเติ่น  คำว่า "ตุ้มเติดเติ่น" นี่ดูท่านกวีอีสานจะเจตนาให้มีจังหวะคำไพเราะให้เข้ากับลำเพลิน  ในจังหวะกลองลายเซิ้ง  และให้สัมผัสกับคำว่า "วังเวิน"

3)  วังเวิน : วังน้ำ, คุ้งน้ำ,  เวิ้งน้ำกว้าง ๆ 

4)  บาด : คราว,  ครั้ง  ตีบาดยาว ๆ จึงหมายถึง  ตีคราวละยาว ๆ    

5)  เยิ่น ๆ : ช้า ๆ (ตีบาดยาว ๆ  ตีคราวเยิ่น ๆ ตีเอิ้นใส่แฟน หมายถึง ตียาว ๆ และตีช้า ๆ สลับกันไป  อยากเรียกร้องให้ผู้บ่าวได้ยิน..)

6)  คิ้วแล่นแค่น :  คิ้วเป็นวงเรียวงามพอดี ๆ 

             A  A

หมอลำฉวีวรรณ  พันธุ (ฉวีวรรณ  ดำเนิน/ศิลปินแห่งชาติ ปี 2536 อดีตนางเอกหมอลำคณะรังสิมันต์ ก่อนนางเอกบานเย็น  รากแก่น) อัดแผ่นเสียงแบบลำเพลินดังมาก กับครูชาและลูกชาย ปี 2545  ภาพขวา ศิลปินตลกอีสาน หนิงหนอง (เพชรพิณทอง) ท่านหนิงหน่องนอกจากการแสดงตลกอีสาน  ท่านก็เป็นศิลปินหมอลำชั้นครูคนหนึ่ง  กับครูชาในห้องบันทึกเสียงแห่งหนึ่ง

เพลงอีสานลำเพลิน ดังมากในปีนั้น  ในวงการลูกทุ่งหมอลำนี้นับว่าเป็นเพลงเนื้อหาแบบลูกทุ่งอีสานมีภาษาไทยกลาง  แล้วมาหักลง(ท่อนฮุก) ใส่แบบหมอลำ  สลับกันไปอย่างนี้  ซึ่งนิยมกันมากในการทำเพลงแนวลูกทุ่งอีสานปัจจุบัน  แม้แต่แอ๊ด  คาราบาว ยังนำแนวหมอลำเดินกลอนขอนแก่น มาร้องในเพลงที่กล่าวถึงสาวเบียร์... จังหวะช่า ช่า ช่า สนุก ๆ

เกริ่นมายาวยังไม่เข้าเรื่องเลยครับ  ขอยกยอดไปตอนต่อไปก็แล้วกันครับ 

เผยแพร่ครั้งแรก gotoknow.org/blog/krucha-thai-lao/160380 . 21 ม.ค. 2551




อ่านความคิดเห็น

ความคิดเห็นที่ 4 (0)
เจนอักษราพิจารณ์ วันที่ : 15/11/2009 เวลา : 00.32 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/numsunjon

ขอบคุณมากครับท่าน

เช่นเดียวกันผมเองก็ติดตามงานเขียนของท่านเสมอ
และขอบคุณสำหรับข้อมูลเพิ่มเติม ว่าด้วยเรื่องอีสาน
ในอดีต รวมทั้งเรื่องของหมอลำสุภาพ ดาวดวงเด่นด้วย
ผมเองก็พยายามสืบค้นความเป็นมาของพื้นถิ่นอีสานหลายเรื่องโดยเฉพาะเรื่องของหมอลำอีสาน
ตั้งแต่ยุคทองคำ เพ็งดี - ฉวีวรรณ ดำเนิน นับได้ว่าเป็นยุคทองของหมอลำหมู่ หมอลำเรื่องต่อกลอนโดยแท้
ต่อมาถึงยุคบานเย็น รากแก่น อังคนางค์ คุณไชย
สไบแพร บัวสด มาถึงยุคหลัง ๆ เช่น จินตหรา พูลลาภ
ศิริพร อำไพพงษ์ ซึ่งถือเป็นยุคที่หมอลำประยุกต์กับวงดนตรีลูกทุ่ง สตริง ครบทุกอย่าง

แต่ที่โด่งดังสุด ๆ เห็นจะเป็นยุคเทพพร เพชรอุบล ดาว บ้านดอน ศักดิ์สยาม เพชรชมพู ของทีมสยามบันเทิงธุรกิจ
จากมหาสารคามในอดีต

จนถึงยุคของสุภาพ ดาวดวงเด่น, พิมพ์ใจ เพชรพลาญชัย
ดวงเนตร วาสนา, ขวัญตา ฟ้าสว่าง, ฮันนี ศรีอีสาน ต่างก็มาเสริมความเป็นศิลปินอีสานอย่างแท้จริง

ผมเองก็มีโอกาสไปชมการประกวดหมอลำที่ ช่อง 5 ขอนแก่น บึงแก่นนครเป็นประจำ เมื่อครั้งที่ไปเรียนที่ขอนแก่น ที่เดียวกันกับคุณปู พงษ์สิทธิ์ เขาน่าจะเป็นรุ่นน้องผมสักเพราะผมทันเห็นวง "รีไทร์" ของคุณปูเล่นที่โรงอาหารอยู่หลายครั้ง

เช่นเดียวกันผมเคยติดตามอ่านงานเขียนของท่าน
ในยุคเก่า ๆ เช่นเดียวกัน

ผมเพิ่งเจอรุ่นน้องอีกท่านหนึ่งเรียนระดับ
ปริญญาเอกทางวัฒนธรรมศาสตร์
กำลังทำผลงานเรื่อง พัฒนาการประพันธ์เพลงลูกทุ่งอีสานของครูเพลงภาคอีสาน หรือเรื่องทำนองนี้แหละ ที่น่าสนใจเขาได้ไปสัมภาษณ์ครูเพลงชื่อดังของอีสาน เช่น ครูพงษ์ศักดิ์ จันทรุกขา, ครูสุรินทร์ ภาคศิริ, ครูคำเกิ่ง ทองจันทร์, ครูเทพพร เพชรอุบล, ครูสงเคราะห์ สมัตถภาพงษ์
(เจ้าตำรับเพลงพูด) ทราบว่าครูเพลงท่านนี้เสียชีวิตแล้ว และครูสลา คุณวุฒิ แต่ละท่านมีเรื่องราวที่น่าสนใจมาก
เคยคุยกันเบื้องต้นว่าน่าจะมีการเขียนเรียบเรียงเป็นเล่ม
ก็น่าจะดีเช่นเดียวกัน

ขอบคุณมาก ๆ ครับ

ความคิดเห็นที่ 3 (0)
คนดึกใน วันที่ : 05/11/2008 เวลา : 21.03 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/krubma

ขอบคุณทั้งสองท่านครับ คุณปลิวลม และคุณเจนอักษราพิจารณ์

ความคิดเห็นที่ 2 (0)
เจนอักษราพิจารณ์ วันที่ : 15/02/2008 เวลา : 15.04 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/numsunjon

น่าสนใจ
ติดตามอ่านเสมอครับ

ความคิดเห็นที่ 1 (0)
ปลิวลม วันที่ : 15/02/2008 เวลา : 00.41 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/pliewlom

ดีค่ะ ตามอ่าน ได้ความรู้

แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน