• คนดึกใน
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • วันที่สร้าง : 2008-01-13
  • จำนวนเรื่อง : 10
  • จำนวนผู้ชม : 62425
  • ส่ง msg :
  • โหวต 16 คน
เขียนลาว เขียนไทย
ภาษาลาว ภาษาอีสาน ภาษาไทย
Permalink : http://oknation.nationtv.tv/blog/krubmatai-lao
วันอาทิตย์ ที่ 17 กุมภาพันธ์ 2551
Posted by คนดึกใน , ผู้อ่าน : 2209 , 11:21:03 น.  
หมวด : วรรณกรรม/กาพย์กลอน

พิมพ์หน้านี้
โหวต 0 คน

การตีกลองน้ำก็คือการเล่นน้ำให้สนุก ๆ ในแหล่งน้ำชนบทภาคอีสาน  ใช้สองมือตีน้ำกดมือลงไปในน้ำให้ดัง  ตุ้ม  ตุ้ม..  ปุ๋ม  ปุ๋ม ก็เรียกว่าตีกลองน้ำ  หรือการตีน้ำให้ลมเข้าไปในผ้าถุงจนถุงโป่งพองลม  เรียกตีอีโป่ง  สำหรับสาว ๆ เล่นน้ำ  ก็เรียกว่าตีกลองน้ำ  คือเรียกเอาตามกิริยาใช้มือตีน้ำแล้วดังตุ้ม ๆ ว่าเหมือนการตีกลอง (ตบกลองก็เรียก)

มีคำกล่าวถึงการตีกลองน้ำในสารานุกรมภาษาอีสาน-ไทย-อังกฤษ โดย ปรีชา  พิณทอง (2532: 374) กล่าวถึงการตีกลองน้ำในความหมายที่เก่าซึ่งผมก็ไม่เคยได้เห็นมาก่อนว่า "กลองน้ำเป็นกีฬาโบราณประเภทหนึ่ง  เปิดโอกาสให้ชายหนุ่มหญิงสาวได้ใกล้ชิดจับมือถือแขนกันโดยเสรี  การเล่นชายหนุ่มหญิงสาวลงไปในน้ำ  ใช้มือของตนทั้งสองข้างตีน้ำให้มีเสียงดัง  ร้องเพลงตีกลองน้ำว่า.. ตีกลองน้ำดังมาเตอะเติ่น  เตอะเติ่นเตอะเติ่น  ตีบาดยาวยาวตีคราวเยิ่นเยิ่นตีเอิ้นบ่าวมา  ตีช้าช้าเอิ้นบ่าวไทไกล  จนว่าใบบัวเพลินปิ่นเวินอยู่ในน้ำ.."

ศัพท์ที่ควรรู้  1)  ไท : ชาว, พวก, กลุ่ม  บ่าวไทไกลจึงหมายถึงชายหนุ่มที่เป็นชาวต่างหมู่บ้านไกล     2)  ปิ่น : หมุน, หัน  เช่น กังหัน เรียกว่า หมากปิ่น  3)  เวิน : ลอย (ลอยในน้ำหรืออากาศก็ได้ เช่น นกบินเวินอยู่เทิงฟ้า : นกบินลอยอยู่บนฟ้า) (ศัพท์ยากๆ คำอื่นได้อธิบายในบันทึก ตีกลองน้ำ (1) ไว้แล้วครับ)

สังเกตุคำว่า "เตอะเติ่น" ในความหมายของท่านปรีชา  พิณทอง  กับคำว่า "เติดเติ่น" ที่ผมใช้ในบันทึกตีกลองน้ำ (1) อันเดียวกันครับ  เพียงแต่ในความที่เป็นกลอนลำแม่บทหนึ่งของลำเพลิน  ซึ่งเป็นการร้องลำที่ใช้พิณ, แคน และกลอง เล่นใส่กันในฝ่ายดนตรี  โดยพิณพระเอกของดนตรีจะมีเสียงเอกลักษณ์ว่า โตดตง  โตดตีตง...  เวลาหมอลำเพลินลำกลอนตีกลองน้ำจึงออกเสียง "เตอะเติน"  ว่า "เติดเติน ๆ" ไปในตัว

โดยความหมายคำว่า เตอะเติ่น นอกจากหมายถึงเสียงน้ำดังเวลาใช้มือตีตามที่กล่าวมาแล้ว  คำนี้หมายถึงคำขยายการหัวเราะชอบใจมาก ๆ และหัวเราะคราวละหลาย ๆ คนไปเรื่อย ๆ  เช่น คำว่า  เบิ่งตลกหนิงหน่องหัวเตอะหัวเติ่น (ดูตลกหนิงหน่องแล้วหัวเราะงอหาย) หรือ หัวเตอะเติ่น (ภาษาอีสาน  หัวเราะ พูดว่า หัว พยางค์เดียว)

การตีกลองน้ำเป็นการเรียกการเล่นน้ำแบบชนบทอีสานโบราณให้สนุกสนาน  จนเป็นกลอนลำในลำเพลิน  ผมเองก็ใช้ความจำในบทลำตีกลองน้ำนี่เองมาฝึกหัดดีดพิณตามคำร้อง "ตีกลองน้ำดังมาตุ้มเติ่น" จะได้โน้ตว่า "ลา ลา ซอล ลา ที ซอล มี" (สมัยหัดเล่นไม่รู้โน้ตอาศัยคลำไปตามบทลำอย่างนี้แหละครับ หมอพิณ หมอแคนสมัยเก่าทั้งหลาย)

เล่ามายาววันนี้ผมอยากเสนอปริศนาภาษิตอีสานโบราณบทที่ว่า "เตอะเติ่นวังเวินเตอะเติ่น  ผู้สาวตีกลองน้ำยามมื้อแลงเตอะเติ่น  แม่เจ้าเอิ้นเอาแล้วก็บ่มา" ครับ

ศัพที่ควรรู้  1)  ยามมื้อแลง : ในที่นี้หมายถึงเวลายามบ่ายจวนค่ำ  แลง: ค่ำ  ข้าวแลงคือข้าวมื้อเย็น    2)  เอิ้น: เรียก   (ส่วนวังเวินได้อธิบายในบันทึกแรกแล้ว)

ความหมายที่นอกจากฟังจากลำเพลินสนุก ๆ แล้ว  ในความเป็นภาษิตสอนใจท่านกล่าวว่า

1.  เตอะเติ่นวังเวินเตอะเติ่น ได้แก่  วังกิเลสพันห้า  ตัณหาร้อยแปดของมนุษย์โลก

2.  ผู้สาวตีกลองน้ำยามมื้อแลงเตอะเติ่น  ได้แก่  หนุ่มสาวหรือปวงชนทั้งหลาย  พากันลุ่มหลงอยู่ในกองกิเลสนั้น

3.  แม่เจ้าเอิ้นเอาแล้วก็บ่มา  ได้แก่  พระสงฆ์องค์เจ้าเทศนาตามหลักคำสอนของพระพุทธเจ้าสั่งสอนคนทั้งหลาย  ให้รู้จักบาปบุญคุณโทษ  แต่ก็ยังมีคนไม่เชื่อฟังหรือประพฤติตาม

พอสรุปได้ว่า  "วังวนแห่งกิเลสตัณหาของมนุษย์  มีมากมายนับร้อยแปดวังวนกิเลส  พันห้าวังวนตัณหา  อันหนุ่มสาวหรือปวงชนทั้งหลายพากันลุ่มหลงอยู่ในกองกิเลสตัณหานั้น  มิใยที่พระสงฆ์องค์เจ้าจะเทศนาตามหลักคำสอนของพระพุทธเจ้า  สั่งสอนให้คนทั้งหลายรู้จักบาปบุญคุณโทษ  แต่ก็ยังมีคนไม่เชื่อฟังหรือประพฤติตาม  จนเกิดความทุกข์ไปทั่วแผ่นดิน"

กิริยาการเล่นน้ำของสาว ๆ ชาวอีสานด้วยความสนุกสนาน  กับความหมายแห่งปริศนาภาษิตการตีกลองน้ำก็มีดังนี้  ขอขอบคุณทุกท่านครับ

เผยแพร่ครั้งแรก http://gotoknow.org/blog/krucha-thai-lao/160860  23 ม.ค. 2551




อ่านความคิดเห็น

ความคิดเห็นที่ 6 (0)
ซำมะแจะ วันที่ : 16/12/2009 เวลา : 21.12 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/keepitup

สะบายดีค่ะญาอ้าย

น้องแวมาขอบคุณญาอ้าย พร้อมกับมาเรียนเชิญค่ะ

อยากเชิญญาอ้ายไปฟังเพลงลาวนำน้องแน่ค่ะ
เป็นเพลงใหม่ บ่ทันได้ขายใส

คนแต่งแม่นคุณไชสุวัน แพงพง
คนฮ้องแม่น คนอุบลฯค่ะ
http://www.oknation.net/blog/keepitup/2009/12/16/entry-1

รบกวนญาอ้ายวิจารณ์ให้นำเด้อค่ะ

ขอบคุณค่ะ

ความคิดเห็นที่ 5 (0)
ซำมะแจะ วันที่ : 22/12/2008 เวลา : 14.06 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/keepitup

สบายดีค่ะ

ตีกลองน้ำ คุณแม่เคยเล่าให้ฟังสมัยที่ท่านยังมีชีวิตอยู่ค่ะ

ขอบคุณค่ะ
จะรออ่านเก็บความรู้ค่ะ
ว่างๆก็เชิญไปช่วยหนูแปลผญาด้วยนะคะ

ความคิดเห็นที่ 4 (0)
คนดึกใน วันที่ : 18/02/2008 เวลา : 23.38 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/krubma

สวัสดีครับคุณSupawan และคุณป๊อกป๊อกป๊อก ครับ
ขอขอบคุณที่ท่านเข้ามาอ่าน และนำเพลงตีกลองน้ำลำเพลินมาฝาก เพลงนี้เป็นการประยุกต์ขึ้นใหม่ ถ้าจำไม่ผิดน่าจะเป็นการแต่งของอาจารย์ดอย อินทนนท์ ให้คุณหงส์ทอง ดาวอุดร ร้องไว้ ผิดถูกยังไงให้ทักท้วงได้ครับเพราะไม่ได้ค้นอ้างอิงอะไร

ความคิดเห็นที่ 3 (0)
ป๊อกป๊อกป๊อก วันที่ : 18/02/2008 เวลา : 19.19 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/unseenssk
มาเด้อหล่า มาซอยกันเบิ่งแยงบ้านเฮา

เอาเพลงมาฝากครับ ลองตามไปฟังดูได้นะครับ
ตีกลองน้ำลำเพลิน - อีสานม่วนคักๆ

http://www.oknation.net/blog/unseenssk/video/19553

ความคิดเห็นที่ 2 (0)
ป๊อกป๊อกป๊อก วันที่ : 17/02/2008 เวลา : 11.35 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/unseenssk
มาเด้อหล่า มาซอยกันเบิ่งแยงบ้านเฮา

อีสานมื้อละคำกะดีครับอ้าย..
หาผญามาแปลให้เด็กๆรุ่นหลังฟังด้วยก็ดีครับ

ความคิดเห็นที่ 1 (0)
Supawan วันที่ : 17/02/2008 เวลา : 11.28 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/supawan

น่าสนใจมากค่ะ... เขียนบทความคล้ายๆอย่างนี้มากๆนะคะ จะตามมาอ่าน..

แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน