• เจนอักษราพิจารณ์
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • email : sunjon_muk@hotmail.com
  • วันที่สร้าง : 2007-12-04
  • จำนวนเรื่อง : 229
  • จำนวนผู้ชม : 521679
  • ส่ง msg :
  • โหวต 125 คน
หนุ่มสัญจร
คมความคิด ชีวิตและงาน สายธารวรรณกรรม
Permalink : http://oknation.nationtv.tv/blog/numsunjon
วันอาทิตย์ ที่ 27 กุมภาพันธ์ 2554
Posted by เจนอักษราพิจารณ์ , ผู้อ่าน : 2737 , 09:42:07 น.  
หมวด : วรรณกรรม/กาพย์กลอน

พิมพ์หน้านี้
โหวต 1 คน ซำมะแจะ โหวตเรื่องนี้

สามทศวรรษกลุ่มวรรณกรรมลำน้ำมูล (๒) 

ต้นธารคนวรรณกรรมอีสาน : เราจะฝ่าข้ามไป

หลังจากที่ได้เล่าเรื่องต้นธารวรรณกรรมอีสานเมื่อตอนที่แล้ว มีท่านผู้รู้หลายท่านได้ให้ข้อมูลเพิ่มเติม ก็ขอบคุณและเอ่ยนามมา ณ โอกาสนี้ คือ ท่านรักษ์ มนัญญา จากอุบลราชธานี มิตรผู้แสนดีตลอดมา และผู้เขียนเองได้นำมาเขียนเรียบเรียงเพิ่มเติมให้มีความสมบูรณ์มากยิ่งขึ้นครับ

หลายท่านอาจถามถึงนักเขียนอีสานที่เป็นสุภาพสตรีในยุคบุกเบิกนั้นมีบ้างไหม ขอตอบว่ามีครับ เท่าที่สืบค้นพบว่านักเขียนสุภาพสตรีที่เป็นชาวอีสานนั้นมีรวงทอง จันทพิมพะ เจ้าของนามปากกา “ร. จันทพิมพะ” เป็นชาวขอนแก่นโดยกำเนิด ก่อนที่จะไปประกอบอาชีพเป็นครูอยู่โรงเรียนวัฒนาวิทยาลัย พร้อมกับทำงานหนังสือพิมพ์อยู่ที่ “ประชามิตร” ในยุคที่กุหลาบ สายประดิษฐ์ เป็นบรรณาธิการ แต่เสียดายว่าเธอนั้นมาด่วนเสียชีวิตก่อนวัยสมควรฝากเพียงผลงานที่โดดเด่น เช่น จามจุรีร้องไห้, คืนหนาว, แดดเช้าลมชื่น, บนหลุมศพวาสิฏฐี, ร้อยชีวิต และคลื่นใต้น้ำ



                

"ม่านดอกไม้" งานเขียนของ ร.จันทะพิมพะ และ "สนิมสังคม" ของเพ็ญแข วงศ์สง่า

ส่วนที่เป็นทั้งนักเขียนและนักวิชาการก็ต้องยกให้ “เพ็ญแข วงศ์สง่า” นักเขียนสตรีชาวสกลนคร ผู้เขียนนิยายแนวการเมือง เช่น ฟ้าเปลี่ยนสี, ทิวาวาม รวมทั้งนิยายรัก เช่น วงกตรัก, ไผ่ลอดกอ, เขยบ้านนอก, สะไภ้หัวนอก, ตะวันขึ้นที่อ่าวพังงา นอกจากนั้นยังใช้นามปากกาอื่น ๆ เช่น แขพิไล, ศศิพงษ์ ประไพ, แขพิไล ขวัญประชา, ศรีอีสาน, ทรรพวงศ์ ในอดีตเคยเป็นศิษย์เก่าโรงเรียนผดุงนารี มหาสารคาม ก่อนที่เข้ามาเรียนที่โรงเรียนฝึกหัดครูสวนสุนันทา แล้วเข้าศึกษาต่อที่ มศว ประสานมิตร ก่อนได้รับทุนไปศึกษาต่อที่สหรัฐอเมริกา กลับมาเป็นอาจารย์สอนอยู่ที่มหาวิทยาวิทยาลัยบูรพา โดยมีตำแหน่งสุดท้ายทางวิชาการคือ รองศาสตราจารย์เพ็ญแข วัจนสุนทร สร้างสรรค์งานด้านวิชาการ

            

บันทึกของครูประชาบาล, ครูบ้านนอก งานเขียนของครูคำหมาน คนไค สะท้อนวงการครูไทยได้อย่างสะใจ

ส่วนอีกท่านหนึ่งคือศิลปินมรดกอีสาน ประจำปีพุทธศักราช 2551 สาขาวรรณศิลป์ ประเภทนวนิยาย (อิงธรรมะ) จากมหาวิทยาลัยขอนแก่น คือ ศาสตราจารย์ (เกียรติคุณ) แสง จันทร์งาม เป็นชาวบ้านฮ่องเดื่อ ตำบลพระลับ อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น เป็นพระนักศึกษามหาวิทยาลัยสงฆ์รูปแรกที่มีความสามารถในการแสดงธรรมเทศนาเป็นภาษาอังกฤษ สำเร็จการศึกษาด้านภาษาจากสหรัฐอเมริกา โดยทุนมูลนิธิเอเซียก่อนที่เข้ารับราชการเป็นอาจารย์สอนที่มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ด้านงานเขียนเป็นเจ้าของนามปากกา “ธรรมโฆษ” เขียนนวนิยายอิงธรรมะ เรื่อง ลีลาวดี, ธรรมลีลา, ธรรมธารา, ตะวันออก ตะวันตก, พบพระ, เป็นต้น ล่าสุดท่านได้รับรางวัลนราธิป เมื่อปี 2551

ศ.เกียรติคุณแสง จันทร์งาม วันรับรางวัลนราธิป ปี 2551 (ภาพจากสมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทย)

 หลายท่านอาจถามว่าแล้วชื่อลุงคำพูน บุญทวี หายไปไหน สำหรับลุงคำพูนนั้นมีชื่อเสียงในยุคต่อมาหลังยุคนิตยสาร “ฟ้าเมืองไทย” เฟื่องฟูโดยลุงอาจินต์ ปัญจพรรค์ ซึ่งจะได้เล่าในลำดับต่อไป

นักเขียนอีสานยุคแสวงหา : เราจะฝ่าข้ามไป

ถัดจากยุคบุกเบิกของนักเขียนอีสานว่าด้วยด้วยเลือดเนื้อและชีวิตแล้ว ในตอนนี้จะได้เล่าถึงตำนานนักเขียนอีสานในยุคแสวงหาก่อนเหตุการณ์ 14 ตุลา นับเป็นยุคการแสวงหาของคนหนุ่มสาว โดยเฉพาะในมหาวิทยาลัย คนหนุ่มสาวได้รวมกลุ่มกันเพื่อค้นหาความหมายแห่งชีวิตที่แท้จริง ทั้งด้านศิลปะ วรรณกรรม การแสดง และศิลปะแขนงอื่น ๆ ก่อตำนานหนังสือเฉพาะกิจเล่มละบาทวางขายตามหน้ามหาวิทยาลัย หรืองานกิจกรรมของมหาวิทยาลัย นับเป็นยุคเบ่งบานแห่งความคิดของหนุ่มสาวโดยแท้


กลุ่มที่ก่อตั้งขึ้นมา เช่น กลุ่มพระจันทร์เสี้ยว กลุ่มหนุ่มเหน้าสาวสวย กลุ่มเทคนิคโคราช กลุ่มสภาหน้าโดม กลุ่มวลัญทัศน์ เหล่านี้เป็นการรวมตัวของหนุ่มสาวในมหาวิทยาลัยเดียวกันหรือต่างสถาบัน อันเป็นต้นธารในการเรียกร้องความเป็นธรรมในสังคมในเวลาต่อมา

นักเขียนอีสานในยุคนี้ส่วนหนึ่งได้เข้ามาศึกษาเล่าเรียนในสถาบันการศึกษาที่มีชื่อเสียงในเมืองหลวง บ้างก็เข้ามาแสวงโชค แสวงหา มองเห็นความแตกต่างของสังคม จึงสะท้อนความรู้สึกนึกคิดสร้างสรรค์งานออกมาในรูปแบบต่าง ๆ เช่น บทกวี เรื่องสั้น บทละคร ภาพเขียน และบทเพลงเพื่อชีวิต

            

สายธารวรรณกรรมเพื่อชีวิตของไทย, รอยเท้าบนปุยเมฆ งานเขียนของเสถียร จันทิมาธร

ทัพหน้านักเขียนอีสานในยุคนี้มีล้วนมาจากทุกสารทิศเป้าหมายคือเมืองหลวงอันกว้างใหญ่ไพศาล ทั้งนักคิด นักเขียน นักวิชาการ ในวงวรรณกรรม ไล่เรียงมาจากพี่ใหญ่เสถียร จันทิมาธร เข้ามาเล่าเรียนครูที่วิทยาลัยวิชาการศึกษา ประสานมิตร เริ่มงานหนังสือพิมพ์มาหลายสำนักก่อนจะไปใช้ชีวิตในเขตป่าหลังเหตุการณ์ 6 ตุลา มีผลงานด้านวรรณกรรมเล่มหนาถือเป็นตำนานวรรณกรรมเพื่อชีวิตของไทยเล่มนั้น “สายธารวรรณกรรมเพื่อชีวิตของไทย” จนถึง “รอยเท้าบนปุยเมฆ” ยังคงโดดเด่นอยู่เสมอ

            

"เฟื่องฟ้า" ในยุคก่อน มีงานเขียนของ ประเสริฐ สว่างเกษม  กลายเป็นรวมเรื่องสั้น "กลางดง" ในยุคถัดมา

ขบวนทัพนักเขียนอีสานที่พาเหรดสู่วงการวรรณกรรมในยุคนี้นับจากสุรชัย จันทิมาธร ในนาม ท.เสน และเจนจัด จากสุรินทร์ อดีตสมาชิกกลุ่มพระจันทร์เสี้ยว มีความใฝ่ฝันด้านศิลปะมาหลายปีจนสอบเข้าเรียนที่วิทยาลัยช่างศิลป์ได้สมใจ ทั้งงานเขียนบทกวี เรื่องสั้น และดนตรียังคงเฉียบคม โดยเฉพาะบทบาทของนายวงเพื่อชีวิตในนาม “คาราวาน” ดูจะเป็นสัญลักษณ์ติดตัวมากกว่าผลงานงานด้านวรรณกรรม ล่าสุดได้รับการประกาศเกียรติคุณให้เป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ประจำปี 2554

          

เดินไปสู่หนไหน, ข้างถนน งานเขียนของสุรชัย จันทิมาธร ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ปี 2554

เช่นเดียวกันกับกวีจากอุทุมพรพิสัย นาม “ประเสริฐ จันดำ” เจ้าของผลงาน “จารึกบนหนังสือ” เขียนร่วมกับสุรชัย จันทิมาธร เจ้าของบทเพลง “จดหมายจากชาวนา” “ฝนเทวา” และตำนานแห่ง “ดอกคูนเสียงแคน” เล่มนั้นยังมีมนต์ขลังเสมอ

ส่วน “สมคิด สิงสง” จากขอนแก่น ผู้สร้างตำนานเคียวเกี่ยวดาวที่ซับแดงที่มัญจาคีรี ขอนแก่น กับงานเขียน “มโหรีแห่งชีวิต” “ลาก่อนนาวังเหล็ก” ฝากไว้เป็นตำนานแห่งวรรณกรรม รังสรรค์บทเพลง “คนกับควาย” “ข้าวลาลาน” ของวงคาราวานที่โด่งดัง ปัจจุบันก่อตั้งมูลนิธิ “คนกับควาย” ที่มัญจาคีรีบ้านเกิด พร้อมสานต่ออุดมการณ์ในแนวอนุรักษ์ลุ่มน้ำในพื้นถิ่น

"คือเก่า" ภาพปกโดยเตรียม ชาชุมพร แห่งวงคำแพง  หมู่บ้านเฮา เรื่องเล่าตำนานจากที่ราบสูง

            

       "คือเก่า" เรื่องเล่าที่ยังเหมือนเดิม ภาพปกโดย เตรียม ชาชุมพร แห่งวงคำแพง

       "หมู่บ้านเฮา" ตำนานเรื่องเล่ายังไม่ล้าสมัย งานเขียนของประเสริฐ จันดำ 

                    

ลาก่อนนาวังเหล็ก, พ่อนายกๆ สายไหม บ้านหนองฮี งานเขียนต่างยุคสมัยของสมคิด สิงสง

ติดตามอ่าน :  ต้นธารคนวรรณกรรมอีสาน : เราจะฝ่าข้ามไป ตอนต่อไปครับ





อ่านความคิดเห็น

ความคิดเห็นที่ 4 (0)
อณูทิพย์ธารทอง วันที่ : 18/05/2011 เวลา : 04.27 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/Anutip

พอได้อ่าน ของครู คำหมานคนไค และของ พระเจ้าหัวฟู บางเล่ม ครับ

ความคิดเห็นที่ 3 (0)
ศ.ศาลาเงียบเหงา วันที่ : 27/02/2011 เวลา : 13.35 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/unclewin

น่าอ่านทั้งนั้นเลย นักเขียนรุ่นใหม่ ๆ ก็น่าจับตาหลายคนนะครับ อย่าง จตุพร แพงทองดี (รู้จักไม่กี่คน แฮ่ะ ๆ) แต่สนใจจตุพร เพราะกำลังอ่านงานของแกอยู่ ชอบมาก แกเขียนเล่าด้วยภาษาอีสานแท้ ๆ ได้ฟื้นฟูคำอีสานที่ลืมไปแล้วหลายคำให้กลับมามีชีวิตชีวาอีก

ความคิดเห็นที่ 2 (0)
ธรรมทัพบูรพา วันที่ : 27/02/2011 เวลา : 12.38 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/thum
http://www.oknation.net/blog/sirachat  "งานกวี ที่รัก"

วรรณกรรมในใจเมื่อหลายปีก่อน
และตรึงอยู่จวบจนวันนี้

ความคิดเห็นที่ 1 (0)
ซำมะแจะ วันที่ : 27/02/2011 เวลา : 11.35 น.
http://oknation.nationtv.tv/blog/keepitup

ยังมะเคยอ่านสักเล่มเลยค่ะ

แสดงความคิดเห็น


ถึง บล็อกเกอร์ ทุกท่าน โปรดอ่าน
   ด้วยทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ได้ติดต่อขอความร่วมมือ มายังเว็บไซต์และเว็บบล็อกต่าง ๆ รวมไปถึงเว็บบล็อก OKnation ห้ามให้มีการเผยแพร่ผลงานอันมีลิขสิทธิ์ ของบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ บนเว็บ blog โดยกำหนดขอบเขตของสิ่งที่ห้ามทำ และสามารถทำได้ ดังนี้
ห้ามทำ
- การใส่ผลงานเพลงต้นฉบับให้ฟัง ทั้งแบบควบคุมเพลงได้ หรือซ่อนเป็นพื้นหลัง และทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือ copy code คนอื่นมาใช้
- การเผยแพร่ file ให้ download ทั้งที่อยู่ใน server ของคุณเอง หรือฝากไว้ server คนอื่น
สามารถทำได้
- เผยแพร่เนื้อเพลง ต้องระบุชื่อเพลงและชื่อผู้ร้องให้ชัดเจน
- การใส่เพลงที่ร้องไว้เอง ต้องระบุชื่อผู้ร้องต้นฉบับให้ชัดเจน
จึงเรียนมาเพื่อโปรดปฎิบัติตาม มิเช่นนั้นทางบริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ฯ จะให้ฝ่ายดูแลลิขสิทธิ์ ดำเนินการเอาผิดกับท่านตามกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์
OKNATION



กฎกติกาการเขียนเรื่องและแสดงความคิดเห็น
1 การเขียน หรือแสดงความคิดเห็นใด ๆ ต้องไม่หมิ่นเหม่ หรือกระทบต่อสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ หรือกระทบต่อความมั่นคงของชาติ
2. ไม่ใช้ถ้อยคำหยาบคาย ดูหมิ่น ส่อเสียด ให้ร้ายผู้อื่นในทางเสียหาย หรือสร้างความแตกแยกในสังคม กับทั้งไม่มีภาพ วิดีโอคลิป หรือถ้อยคำลามก อนาจาร
3. ความขัดแย้งส่วนตัวที่เกิดจากการเขียนเรื่อง แสดงความคิดเห็น หรือในกล่องรับส่งข้อความ (หลังไมค์) ต้องไม่นำมาโพสหรือขยายความต่อในบล็อก และการโพสเรื่องส่วนตัว และการแสดงความคิดเห็น ต้องใช้ภาษาที่สุภาพเท่านั้น
4. พิจารณาเนื้อหาที่จะโพสก่อนเผยแพร่ให้รอบคอบ ว่าจะไม่เป็นการละเมิดกฎหมายใดใด และปิดคอมเมนต์หากจำเป็นโดยเฉพาะเรื่องที่มีเนื้อหาพาดพิงสถาบัน
5.การนำเรื่อง ภาพ หรือคลิปวิดีโอ ที่มิใช่ของตนเองมาลงในบล็อก ควรอ้างอิงแหล่งที่มา และ หลีกเลี่ยงการเผยแพร่สิ่งที่ละเมิดลิขสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบหรือวิธีการใดก็ตาม 6. เนื้อหาและความคิดเห็นในบล็อก ไม่เกี่ยวข้องกับทีมงานผู้ดำเนินการจัดทำเว็บไซต์ โดยถือเป็นความรับผิดชอบทางกฎหมายเป็นการส่วนตัวของสมาชิก
คลิ้กอ่านเงื่อนไขทั้งหมดที่นี่"
OKnation ขอสงวนสิทธิ์ในการปิดบล็อก ลบเนื้อหาและความคิดเห็น ที่ขัดต่อความดังกล่าวข้างต้น โดยไม่ต้องชี้แจงเหตุผลใดๆ ต่อเจ้าของบล็อกและเจ้าของความคิดเห็นนั้นๆ
   

กลับไปหน้าที่แล้ว กลับด้านบน

<< กุมภาพันธ์ 2011 >>
อา พฤ
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28          



[ Add to my favorite ] [ X ]