• pierra
  • ranking : สมาชิกทั่วไป
  • email : ploy9petch@yahoo.com
  • วันที่สร้าง : 2007-02-13
  • จำนวนเรื่อง : 356
  • จำนวนผู้ชม : 772948
  • จำนวนผู้โหวต : 253
  • ส่ง msg :
  • โหวต 253 คน
<< มกราคม 2009 >>
อา พฤ
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31

[ Add to my favorite ] [ X ]


วันศุกร์ ที่ 16 มกราคม 2552
Posted by pierra , ผู้อ่าน : 4268 , 14:43:57 น.  
หมวด : ศาสนา

พิมพ์หน้านี้
โหวต 0 คน

อุทยัพพยญาณ (ญาณที่ ๔)

อุทยัพพยญาณ นี้ ได้แก่ ปัญญาที่เช้าไปเห็นความเกิดขึ้นและความดับไปของนามรูปที่ได้กำหนดดูอยู่นั้น ตามนัยสติปัฏฐาน มีกายานุปัสสนา เป็นต้น แต่การเห็นการเกิดดับในอุทยัพพยญาณนี้ เห็นอย่างชนิดสันตติขาด ไม่ใช่เห็นอย่างในสัมมสนญาณ

ในคำว่า สันตติขาดนั้น หมายถึงการสืบต่อของนามรูปนั้นดับลง ไม่ทันที่รูปใหม่ หรือนามใหม่เกิดขึ้นมาให้กำหนดแทน ส่วนสัมมสนญาณนั้น รูปใหม่นามใหม่เกิดขึ้นแล้ว จึงเห็นนามรูปเก่าดับไป โดยจิตกับอารมณ์ยังไม่ดับพร้อมกัน

ส่วนใน อุทยัพพยญาณนั้น จิตเกิดขึ้นในอารมณ์ใด จิตกับอารมณ์ก็ดับลงไป โดยยังไม่มีจิตกับอารมณ์ใหม่เกิดขึ้นมาแทน แล้วจิตกับอารมณ์ก็ดับลงพร้อมกัน

ฉะนั้น การเห็นไตรลักษณ์ในอุทยัพพยญาณนี้ จึงเป็นการเห็นอย่างชัดเจน และแน่นอนกว่าในสัมมสนญาณมาก และความรู้ในญาณนี้สามารถที่จะฉุดกระชากอนุสัยกิเลสมีทิฏฐานุสัย เป็นต้น หรือ คหธรรม คือตัณหา มานะ ทิฏฐิ หรือวิปลาสธรรมที่หมักดองอยู่ ในจิตสันดานให้หลุดถอนขึ้นมาได้

โดยเหตุนี้ ท่านจึงจัดเอาอุทยัพพยญาณนี้ญาณเดียวเท่านั้น ขึ้นเป็นปริญญาอันหนึ่ง ชื่อว่า "ตีรณปริญญา"  และวิปัสสนาที่แท้จริงนั้น ก็จัดเป็น ๙ ญาณด้วยกัน โดยนับแต่อุทยัพพยญาณเป็นต้นไป เพราะปฏิปทาญาณวิสุทธินั้น ก็นับตั้งแต่อุทยัพพยญาณเป็นต้นไป ฉะนั้น อุทยัพพยญาณนี้ จึงมีอยู่ในวิสุทธิ ๒ อย่างคือ...

๑. อุทยัพพยญาณ ที่มีวิปัสสนูกิเลสเกิดปะปนอยู่ จัดอยู่ใน มัคคามัคคญาณทัสสนวิสุทธิ เพราวิปัสสนูกิเลสที่จะจัดเป็นกิเลสของวิปัสสนาได้นั้น จะต้องเกิดวิปัสสนาญาณ ที่จะจัดเข้าใน ปฏิปทาญาณอันแท้จริง เสียก่อน มิฉะนั้น มัคคามัคคญาณก็เกิดขึ้นไม่ได้ เพราะญาณอันนี้ จะต้องรู้อย่างถูกต้อง และแน่นอนว่า อะไรที่ไม่ใช่มรรค และอะไรที่ใช่มรรคที่แท้จริง โดยรู้แน่นอน จึงเรียกว่า มัคคามัคคญาณวิสุทธิได้ มรรคที่แท้จริงในที่นั้น ก็ได้แก่อุทยัพพยญาณนั่นเอง ส่วนที่ไม่ใช่มรรคนั้น ก็ได้แก่วิปัสสนูกิเลส ๑๐ อย่าง ที่ได้อธิบายไปแล้ว

๒. อุทยัพพยญาณที่บริสุทธิ์จากวิปัสสนูกิเลสนั้น จัดเข้าไว้ในปฏิปทาญาณทัสสนวิสุทธิ ซึ่งตอนนี้จะปรากฏไตรลักษณ์ชัดเจนดีมาก ความจริงอุทยัพพยญาณนี้ก็ไม่ใช่ว่าไปได้อารมณ์มาจากใหน ก็ได้มาจากญาณทั้ง ๓ ขั้นต้น นั่นเอง คือได้นามรูปจาก นามรูปปริจเฉทญาณ, ได้ความเกิดขึ้นของนามรูปจาก ปัจจยปริคคหญาณ, และได้ความดับของนามรูปจาก สัมมสนญาณ เมื่อมาถึงอุทยัพพยญาณนี้ ก็ได้เห็นทั้งเกิดและดับของนามรูป

สรุปใจความว่า อารมณ์ของญาณทั้ง ๓ นี้ มารวมปรากฏอยู่ที่ อุทยัพพยญาณ เดียวเท่านั้น.


(คู่มือการศึกษา พระอภิธัมมัตถสังคหะ ปริจเฉทที่ ๙ รวบรวมโดย อาจารย์(วิปัสสนา)วรรณสิทธิ ไวทยะเสวี)


Permalink : http://www.oknation.net/blog/boy-girl




เรื่องวันนี้ปิดแสดงความคิดเห็น