วันที่ จันทร์ มกราคม 2560

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

วัดเหนือพร้อมบ้าน วัดกลางพร้อมเมือง วัดเหนือ วัดแห่งแรกของร้อยเอ็ด


วัดเหนือพร้อมบ้าน วัดกลางพร้อมเมือง

วัดเหนือ วัดแห่งแรกของร้อยเอ็ด

 

           ถ้าท่านยืนอยู่ที่บริเวณ บึงพลาญชัย หันหน้าไปทางทิศเหนือ วัดเหนือ จะอยู่ทางด้านทิศตะวันตกเฉียงเหนือของ บึงพลาญชัย ขับรถไปตาม ถนนสุนทรเทพ  ถนนมีโชคชัย ถึง ห้าแยกสายน้ำผึ้ง จะปรากฏอนุสาวรีย์ ปู่ท้าวทนต์ อยู่กลางห้าแยก เลี้ยวขวาตาม ถนนเสนาเริ่มคิด ตรงไปอีกประมาณ 500 เมตรถึงเส้นทางตัดกับ ถนนผดุงพานิช เส้นทางที่ตัดกันคือที่ตั้งของ วัดเหนือ 

             เมื่อขับรถผ่านประตูโขงเข้าไปภายใน ด้านซ้ายมือ จะพบกับพระพุทธรูปประจำวัดเหนือขนาดใหญ่มีชื่อว่า พระพุทธชยันตีมหามุนีบพิธ ส่วนด้านขวามือจะเป็นกุฏิของ พระเดชพระคุณท่านเจ้าคุณหลวงปู่ พระราชธรรมานุวัตร เจ้าอาวาสวัดเหนือ ที่ปรึกษา เจ้าคณะจังหวัดร้อยเอ็ด (ธ) นอกนั้นจะเป็นกุฏิสงฆ์โดยทั่วไป เดินตรงเข้าไปอีก จะพบกับประตูทางเข้าไปยัง สิม (อุโบสถ) เจดีย์ รวมทั้ง ใบเสมา และ ต้นโพธิ์ขนาดใหญ่ ซึ่งอยู่ภายในบริเวณ วิหารคต

                หลังจากเข้าไปกราบนมัสการ ท่านเจ้าคุณหลวงปู่ ฯ ท่านเล่าให้ฟังว่า วัดเหนือ ตั้งอยู่ภายในเขตเทศบาลเมืองร้อยเอ็ด เป็นวัดที่เก่าแก่มาตั้งแต่ โบร่ำโบราญ สันนิฐานว่า สร้างขึ้นตั้งแต่เมืองร้อยเอ็ดยังมีชื่อว่า บ้านกุ่มฮ้าง หรือ กุ่มร้าง ได้รับ พระราชทานวิสูงคามสีมา เมื่อ วันที่ 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2526 มีเนื้อที่ประมาณ 10 ไร่ ภายนอก สิมที่อยู่ภายในบริเวณวิหารคด จะพบใบเสมาหินทรายหลายใบ ผู้เชี่ยวชาญจาก กรมศิลปากร สันนิฐานว่า ใบเสมาที่พบ อยู่ใน สมัยวัฒนธรรมทวาราวดี  พบทั้งใบเสมาที่เป็น แผ่น และเป็น แท่ง  ใบเสมา แบบแผ่น ทำจากหินทราย มีทั้งพื้นเรียบและลวดลาย สลักเป็นสันนูนคล้ายสถูป ส่วน แบบแท่ง มีทั้งที่ทำจากหินทรายและหินศิลาแลง ด้านหลังของ สิม พบเจดีย์ 1 องค์ รวมทั้ง ต้นโพธิ์ ขนาดใหญ่ แผ่กิ่งก้านสาขาคลุมพื้นที่

                  หลวงปู่ท่านเจ้าคุณ ฯ เล่าต่อว่า สิม ได้ปฏิสังขรณ์ขึ้นใหม่ราวปี พ.ศ. 2525 โดยคนจีนที่ทำธุรกิจอยู่ในตลาดร้อยเอ็ด ที่มีความศรัทธาในบวรพุทธศาสนาคือ คุณวีระ วุฒิจำนงค์ และ คุณอำนวย เกษมทรัพย์ ได้ร่วมกันบริจาคทรัพย์เพื่อ ปฏิสังขรณ์  จาก สิม ที่ส่วนมากเป็นไม้ ปรับเปลี่ยนเป็นปูนซีเมนต์ ส่วนใหญ่จะนำเอาอิฐเดิมซึ่งสันนิฐานว่า เป็นอิฐที่เคยใช้ก่อสร้าง อาคารหรือ ศาสนสถาน ในสมัย วัฒนธรรมทวาราวดี มาใช้ในการปฏิสังขรณ์ ผนังด้านหน้า ที่เป็นภาพเขียนรูปต่าง ๆ ยังคงสภาพของเดิม  ส่วนเจดีย์เก่าที่อยู่ด้านหลัง สิม เป็นเจดีย์ทรงอูบมุง ได้รับอิทธิพลศิลปะลาว อายุราว พุทธศตวรรษที่ 24 - ต้นพุทธศตวรรษที่ 25” (สำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ. 2548 : 63) หลวงปู่ท่านเจ้าคุณ ฯ บอกว่า วัสดุก่อสร้างดั้งเดิมเป็นอิฐก่อดินเหนียว ทึบทั้งองค์ ไม่มีช่องว่างภายใน

                ในขณะที่บูรณะนั้น ได้ขุดพบใบเสมาขนาดใหญ่ความสูง 2.00 เมตร ฝังลึกรอบองค์เจดีย์ เจ้าหน้าที่จาก กรมศิลปากร ได้ตรวจสอบพิสูจน์ ยืนยันว่า เป็นใบเสมาที่มีมาตั้งแต่ สมัยวัฒนธรรมทวาราวดี อายุประมาณร่วม 2,000 ปี ปัจจุบันได้ยกตั้งไว้ ณ จุดเดิมในระดับผิวดิน นอกจากนั้น กรมศิลปากร ยังสันนิฐานว่า ฐานที่แท้จริงของเจดีย์ น่าจะมีความลึกลงไปในชั้นดินอีกไม่ต่ำกว่า 2.00 เมตร นับได้ว่า เป็นสิ่งที่ท้าทายการพิสูจน์เชิงประจักษ์ในอนาคตต่อไป อย่างไรก็ตาม เจดีย์ ดังกล่าวก็ชำรุดทรุดโทรมตามกาลเวลา จากการปรึกษาหารือของผู้ศรัทธา กับท่านเจ้าอาวาสวัด ในขณะนั้นว่า เมื่อทำการบูรณะ สิม อย่างสวยงามและมั่นคงแล้ว น่าจะบูรณะ เจดีย์ ไปพร้อม ๆ กัน จากนั้น เจดีย์ จึงได้รับการปฏิสังขรณ์จนแล้วเสร็จในเวลาต่อมา ท่านเจ้าคุณหลวงปู่ ฯ บอกว่าตามหลักฐานที่ปรากฏ วัดเหนือ น่าจะเป็นจุดศูนย์กลาง ของชุมชนโบราญที่มีอายุมากกว่า 1,000 ปีล่วงมาแล้ว ดังคำที่ว่า วัดเหนือพร้อมบ้าน วัดกลางพร้อมเมือง” หมายความว่า วัดเหนือ สร้างขึ้นช่วงที่ ร้อยเอ็ด ยังเป็นหมู่บ้านเล็ก ๆ ชื่อว่า บ้านกุ่มฮ้าง หรือ กุ่มร้าง แต่ วัดกลางมิ่งเมือง สร้างขึ้นในช่วงที่ชื่อเมืองคือ สาเกตนคร ที่ค่อนข้างจะเจริญรุ่งเรืองแล้ว

               ในขณะที่บูรณะนั้น ได้ขุดพบใบเสมาขนาดใหญ่ความสูง 2.00 เมตร ฝังลึกรอบองค์เจดีย์ เจ้าหน้าที่จาก กรมศิลปากร ได้ตรวจสอบพิสูจน์ ยืนยันว่า เป็นใบเสมาที่มีมาตั้งแต่ สมัยวัฒนธรรมทวาราวดี อายุประมาณร่วม 2,000 ปี ปัจจุบันได้ยกตั้งไว้ ณ จุดเดิมในระดับผิวดิน นอกจากนั้น กรมศิลปากร ยังสันนิฐานว่า ฐานที่แท้จริงของเจดีย์ น่าจะมีความลึกลงไปในชั้นดินอีกไม่ต่ำกว่า 2.00 เมตร นับได้ว่า เป็นสิ่งที่ท้าทายการพิสูจน์เชิงประจักษ์ในอนาคตต่อไป อย่างไรก็ตาม เจดีย์ ดังกล่าวก็ชำรุดทรุดโทรมตามกาลเวลา จากการปรึกษาหารือของผู้ศรัทธา กับท่านเจ้าอาวาสวัด ในขณะนั้นว่า เมื่อทำการบูรณะ สิม อย่างสวยงามและมั่นคงแล้ว น่าจะบูรณะ เจดีย์ ไปพร้อม ๆ กัน จากนั้น เจดีย์ จึงได้รับการปฏิสังขรณ์จนแล้วเสร็จในเวลาต่อมา ท่านเจ้าคุณหลวงปู่ ฯ บอกว่าตามหลักฐานที่ปรากฏ วัดเหนือ น่าจะเป็นจุดศูนย์กลาง ของชุมชนโบราญที่มีอายุมากกว่า 1,000 ปีล่วงมาแล้ว ดังคำที่ว่า วัดเหนือพร้อมบ้าน วัดกลางพร้อมเมือง” หมายความว่า วัดเหนือ สร้างขึ้นช่วงที่ ร้อยเอ็ด ยังเป็นหมู่บ้านเล็ก ๆ ชื่อว่า บ้านกุ่มฮ้าง หรือ กุ่มร้าง แต่ วัดกลางมิ่งเมือง สร้างขึ้นในช่วงที่ชื่อเมืองคือ สาเกตนคร ที่ค่อนข้างจะเจริญรุ่งเรืองแล้ว

                เมื่อพูดถึง เสาหินแปดเหลี่ยม ที่อยู่ภายในวัด ท่านเจ้าคุณหลวงปู่ ฯ กล่าวอย่างภาคภูมิใจว่า พบเสาหินที่ คุ้มสระฮาง โดย นายบุญช่วย โยธายุทธ์  ณ บริเวณทางเท้าหน้าบ้านของตนเอง เส้นทาง ถนนเสนาเริ่มคิด อำเภอเมือง จังหวัดร้อยเอ็ด เมื่อ วันที่ 29 สิงหาคม พ.ศ. 2528  เสาหินดังกล่าว มีความสูง 1.50 เมตร ที่ฐานของเสามี กลีบบัวคว่ำ บัวหงาย เหนือกลีบขึ้นไป มีตัวอักษรจารึกคำว่า ปาละวะ เป็นตัวอักษรของ ชาวอินเดียทางใต้ ใน สมัยคุปตะ ซึ่งตรงกับ สมัยทวาราวดี ของไทย ผู้เชี่ยวชาญโบราญคดี สันนิฐานว่า เสาหินนี้คือ หลักเขต หรือ เสาที่ปักเพื่อบอกอาณาเขต

                เมื่อพูดถึง เสาหินแปดเหลี่ยม ที่อยู่ภายในวัด ท่านเจ้าคุณหลวงปู่ ฯ กล่าวอย่างภาคภูมิใจว่า พบเสาหินที่ คุ้มสระฮาง โดย นายบุญช่วย โยธายุทธ์  ณ บริเวณทางเท้าหน้าบ้านของตนเอง เส้นทาง ถนนเสนาเริ่มคิด อำเภอเมือง จังหวัดร้อยเอ็ด เมื่อ วันที่ 29 สิงหาคม พ.ศ. 2528  เสาหินดังกล่าว มีความสูง 1.50 เมตร ที่ฐานของเสามี กลีบบัวคว่ำ บัวหงาย เหนือกลีบขึ้นไป มีตัวอักษรจารึกคำว่า ปาละวะ เป็นตัวอักษรของ ชาวอินเดียทางใต้ ใน สมัยคุปตะ ซึ่งตรงกับ สมัยทวาราวดี ของไทย ผู้เชี่ยวชาญโบราญคดี สันนิฐานว่า เสาหินนี้คือ หลักเขต หรือ เสาที่ปักเพื่อบอกอาณาเขต

             ด้วยความดีอกดีใจของ คณะศิษยานุศิษย์ และ ชาวบ้าน ในคุ้ม ต่างก็ร่วมไม้ร่วมมือจัดงานบุญฉลองสมโภช เสาหินแปดเหลี่ยม อย่างยิ่งใหญ่ เป็นเวลา 7 คืน จากนั้นทำพิธีแห่รอบเมืองร้อยเอ็ด และนำมาประดิษฐานที่ วัดเหนือ ในปัจจุบัน

                ที่สำคัญยิ่งอีกหนึ่งคือ พระพุทธรูปใหญ่ ประจำ วัดเหนือ มีชื่อว่า พระพุทธชยันตีมหามุนีบพิธเป็นพระพุทธรูปปูนปั้น ปางนาคปรก ขนาดหน้าตักกว้าง 9.00 เมตร 29 เซนติเมตร ใต้ฐานของพระพุทธรูป มีพื้นที่ห้องขนาดใหญ่ จัดเป็นห้องกระจกติดผนังโดยรอบ แบ่งพื้นที่วางรูปปั้นของ พระเกจิอาจารย์ ชื่อดังหลายรูป รวมทั้งประวัติและของใช้ส่วนตัว

              พระพุทธรูปใหญ่ ดังกล่าว สร้างถวายเป็นพุทธบูชาฉลอง พระพุทธชยันตี 2,600 ปี แห่งการตรัสรู้ของ สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และ เนื่องในโอกาส ฉลองอายุวัฒนมงคลครบ 80 ปี พระเดชพระคุณท่านเจ้าคุณหลวงปู่ พระราชธรรมานุวัตร เจ้าอาวาสวัดเหนือ ที่ปรึกษา เจ้าคณะจังหวัดร้อยเอ็ด (ธ) องค์ปฐมาจารย์ ผู้ก่อตั้ง มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตร้อยเอ็ด เมื่อ วันที่ 10 กรกฎาคม พ.ศ. 2557 ที่ผ่านมา

อ้างอิง

1. พระราชธรรมานุวัตร เจ้าอาวาสวัดเหนือ ต.ในเมือง อ.เมือง จ.ร้อยเอ็ด

2. สำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ. 2548. เมืองร้อยเอ็ด. (พิมพ์ครั้งที่ 2) ขอนแก่น :โรงพิมพ์คลังนานาวิทยา.

พระเดชพระคุณท่านเจ้าคุณหลวงปู่ พระราชธรรมานุวัตร เจ้าอาวาสวัดเหนือ ที่ปรึกษา เจ้าคณะจังหวัดร้อยเอ็ด (ธ) 

องค์ปฐมาจารย์ ผู้ก่อตั้ง มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตร้อยเอ็ด 

 

โดย ว่าที่ร.ต.สมโชคเฉตระการ

 

กลับไปที่ www.oknation.net