วันที่ อาทิตย์ มีนาคม 2560

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

สู่ลุ่มเจ้าพระยาจากดานูบ ๒ กำแพงเพชร


จากอยุธยา เรามุ่งหน้าขึ้นเหนือสู่อุทัยธานีที่ซึ่งแม่มดเพียงอยากเห็นแม่น้ำสะแกกรังสักครั้งหนึ่ง 

ความจริง เราจะขับรถรวดเดียวจากอยุธยาไปถึงกำแพงเพชรเลยก็ย่อมทำได้ แต่ในการเดินทางไกล

แม่มดจะพยายามไม่ตรากตรำขับรถนานเกิน ๓ ชั่วโมงต่อวัน  ทั้งยังมีนิสัยชอบทำให้การเดินทางเป็นจุดหมายปลายทางในตนเอง

เพราะระหว่างสองเป้าหมาย ทางผ่าน...หากเราไม่เพียงผ่านเลย...มักจะมีสิ่งที่น่าสนใจซ่อนไว้ให้เราค้นพบหากเรามองหา 

เราจึงพักกึ่งกลางทางที่อุทัยธานีทั้งขาไปและขากลับ  แม่มดเก็บเรื่องราวของสายน้ำสะแกกรังไว้บอกเล่าภายหลังนะคะ 

ในเอ็นทรี่นี้ เราจะมุ่งหน้าไปค้นหาอิฐผุปูนพังที่กำแพงเพชรกันก่อน

 

กำแพงเพชรมีความเก่าแก่เพียงใดไม่ประจักษ์

แต่หลักฐานที่ปรากฏในประวัติศาสตร์ไทยบ่งบอกไว้ว่าเมืองกำแพงเพชรมีอายุไม่น้อยกว่า ๗๐๐ ปี 

ถ้าบอกเล่าอย่างนี้ให้ฝรั่งที่แม่มดคุ้นเคยฟัง เขาจะแปลกใจว่าเมืองเก่าเมืองแก่ของเราช่างเยาว์วัยเสียเหลือเกิน

แม่มดมีประสบการณ์ว่าคนทางยุโรปนับอายุของบ้านเมืองตั้งแต่เริ่มมีการตั้งถิ่นฐานของผู้คนอย่างเป็นหลักเป็นแหล่ง

จึงเป็นเรื่องธรรมดาที่เมืองนั้นเมืองนี้ในประเทศเยอรมนีมีอายุเกิน ๒๐๐๐ ปี 

หากมีวิธีนับอายุเมืองแบบเดียวกัน  เมืองโบราณของเราก็น่าจะไม่อ่อนเยาว์กว่าเมืองเก่าแก่ที่อยู่ในซีกโลกนั้น

 

เรามีเวลาให้กำแพงเพชรเพียง ๑ วัน ๑ คืน เราจึงออกเดินทางจากอุทัยธานีแต่เช้าตรู่ (อีกแล้วหรือครับ แม่....เสียงลูกชายพึมพำ)

เจ้าหน้าที่ของกรมศิลปากรมีเรื่องขำๆให้เรานินทาตอนที่ลูกชายยื่นบัตรประชาชนไทยให้เธออย่างรู้งานเมื่อเราขอเข้าชมอุทยาน

ประวัติศาสตร์กำแพงเพชร  เธอมองหน้าลูกชายแล้วพูดหน้าเฉยว่า แล้วอย่างไรล่ะ ไม่เห็นมีอะไรที่แสดงว่าคุณเป็นคนไทยเลย

 

งานนี้  นักเรียนกฎหมายถึงกับเอ๋อไปหนึ่งอึดใจแล้วพยายามอธิบายอย่างใจเย็นและสุภาพให้เจ้าหน้าที่ที่ควรจะรู้กฎหมายพื้นๆฟังว่า

ผู้ที่มีสัญชาติไทยเท่านั้นที่จะสามารถถือบัตรประชาชนไทยได้ พร้อมทั้งชี้ให้เธอดูภาพธงไตรรงค์ที่ด้านหลังของบัตร 

แม่มดไม่รู้ว่าเธอไร้เดียงสาจริงๆหรือเธอเพียงแต่มีอคติต่อคนต่างชาติต่างภาษา 

ประสบการณ์นี้ทำให้หวนคิดถึงความเป็นงานของเจ้าหน้าที่ที่วัดไชยวัฒนารามของเมืองอยุธยาเมื่อเราไปซื้อบัตรผ่านประตู 

เธอมองหน้าลูกชายแล้วเอ่ยวาจาอย่างยิ้มแย้มเป็นมิตรว่าหน้าตาหล่อๆอย่างนี้ พี่ไม่เชื่อหรอกว่าว่าน้องเป็นคนไทย

ขอพี่ดูบัตรประชาชนหน่อยได้ไหมคะ

 

ราคาค่าเข้าชมสถานที่ต่างๆในเมืองไทย (และอีกหลายๆประเทศในเอเชียเช่น จีน พม่า มาเลเซีย) มีมาตรฐานต่างกันระหว่าง

เจ้าของประเทศและแขกผู้มาเยือน นับเป็นวิธีปฏิบัติที่ผิดแผกไปจากกฎเกณฑ์ที่เรารู้จักในยุโรป  

ตัวกำหนดความแตกต่างที่บ้านเราใช้คือสัญชาติ ซึ่งเป็นสิ่งที่ปฏิบัติไม่ได้ในประเทศตะวันตกที่เราคุ้นเคย

เพราะ Racial Discrimination เป็นการละเมิดกฎหมายรัฐธรรมนูญ  อัตราค่าเข้าชมสถานที่มีเกณฑ์กำหนดความแตกต่างที่อายุและ

ความสามารถในการดำรงชีพ กล่าวคือเขามีราคาผู้ใหญ่ ราคาเด็กและเยาวชน นักเรียนและนักศึกษา ราคาผู้อาวุโส

บางแห่งมีบัตรสำหรับครอบครัวที่เฉลี่ยแล้วย่อมเยากว่าการจ่ายรายหัวเพื่อเป็นการช่วยเหลือครอบครัวที่มีสมาชิกหลายคน

 

เท่าที่แม่มดมีประสบการณ์มา เฉพาะที่ปอมเปอิ ประเทศอิตาลีเท่านั้นที่ค่าบัตรมีราคาแตกต่างกัน

ระหว่างผู้มาเยือนจากประเทศที่เป็น EU และ Non-EU

ทั้งนี้อุทยานประวัติศาสตร์ปอมเปอิมติดป้ายอธิบายเหตุผลไว้ชัดเจนว่า งบประมาณที่ใช้บูรณะปอมเปอิมาจากประชาคมยุโรป

อุทยานฯจึงถือว่าคนจากประเทศ EU ได้จ่ายค่าเข้าชมแล้วส่วนหนึ่งผ่านการเสียภาษีในประเทศของตนเอง

หากประเทศไทยยืนยันที่จะใช้สัญชาติเป็นตัวกำหนดราคาค่าผ่านประตูที่แตกต่าง  เราน่าจะใช้วิธีการซื่อๆตรงๆเหมือนปอมเปอิ

กล่าวคือ ประกาศให้ชัดๆไปเลยว่าประชาชนไทยสามารถเข้าชมสถานที่ต่างๆที่อยู่ในความดูแลของหน่วยงานรัฐได้ฟรีหรือเสียเงิน

น้อยกว่าชาวต่างชาติเพราะได้จ่ายค่าเข้าชมส่วนหนึ่งไปแล้วโดยการเสียภาษี  

แม่มดว่าความตรงไปตรงมาเช่นนี้จะทำให้ภาพพจน์ของเราดูจริงใจและเป็นมิตรต่อผู้มาเยือนมากกว่าการเขียนราคาค่าเข้าชมสถานที่

ด้วยเลขไทยสำหรับคนไทยและใช้เลขอารบิกแจ้งราคาที่สูงกว่ามากเป็น  Admission Fee สำหรับชาวต่างชาติ

อย่างที่เรานิยมทำกันอยู่เพราะคิดว่าเขาไม่รู้ซึ่งไม่จริงเสมอไป

 

 

อุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชรตั้งอยู่ทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำปิงในเขตอำเภอเมืองกำแพงเพชร  แบ่งออกเป็น ๒ เขต

คือเขตภายในกำแพงเมืองซึ่งมีพื้นที่ ๕๐๓ ไร่และเขตนอกกำแพงเมืองที่เรียกว่าเขตอรัญญิกซึ่งมีพื้นที่ ๑๖๑๑ ไร่บนเนินเขาเตี้ยๆ 

แม่มดออกจะชื่นชมจังหวัดนี้ตรงที่เขายังรักษากำแพงเมืองเก่าไว้ได้ค่อนข้างมากและเป็นแนวต่อเนื่อง ต่างจากหลายๆจังหวัด

ที่รื้อกำแพงเมืองทิ้ง เอาที่ดินไปทำย่านการค้าอย่างไม่รู้คุณค่าว่าหลักฐานทางประวัติศาสตร์สำคัญต่อความเป็นชาติอย่างไร

 

วัดพระธาตุ  มีระเบียงคดรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าล้อมรอบเจดีย์ประธาน  องค์เจดีย์ตั้งอยู่บนฐานแปดเหลี่ยมที่ซ้อนลดหลั่นกันหลายๆชั้น

จนทำให้องค์เจดีย์สูง  ตำราของกรมศิลปากรบอกว่านี่เป็นรูปแบบเฉพาะของเมืองกำแพงเพชร แม่มดก็จำมาเล่าต่อนะคะ

 

เดินลึกเข้าไปในอุทยานของเขตเมืองอีกนิด เราจะมาถึงวัดพระแก้วซึ่งเป็นวัดติดวังเหมือนวัดพระศรีสรรเพชญ์ของอยุธยา

ที่นี่แม่มดใช้เวลาพิจารณาสรรพสิ่งอยู่เนิ่นนาน  บรรยากาศของวัดพระแก้วสะท้อนถึงความรักและศรัทธาที่ผู้สร้างมีต่อองค์พระศาสดา

แต่มีอะไรบางอย่างในความสงบและสำรวมนั้นที่ทำให้แม่มดเกิดอารมณ์เวทนาและอาวรณ์โดยไม่สามารถบอกได้ถึงที่มาที่ไป

 

 

ในช่วงบ่าย เราไปชมโบราณสถานในเขตอรัญญิกหรือวัดป่ากันนะคะ 

อุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชรมีเสน่ห์ไปอีกแบบหนึ่งเมื่อเราเปรียบเทียบกับอุทยานประวัติศาสตร์อยุธยา 

ที่อยุธยา แม่มดนึกภาพไม่ออกว่าโบราณสถานกลางเมืองซึ่งดำรงอยู่ร่วมกับชีวิตสมัยใหม่ของผู้คนและตึกรามบ้านเรือน

ที่มีถนนหนทางตัดผ่านฐานเจดีย์และกำแพงวัด มีรถราแล่นกันวุ่นวาย จะเป็นอย่างไรหากไม่มีใบเล็กๆเขียวละมุน

แต่ดกหนาของต้นพุทราโบราณนับพันต้นช่วยให้ความร่มรื่นและความอ่อนโยนแก่ซากปรักหักพัง 

อุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชรทั้งส่วนในเขตเมืองและเขตอรัญญิกแยกตัวออกไปจากโลกปัจจุบันโดยสิ้นเชิง 

ผู้ไปเยือนก็มีจำนวนน้อยนิด ความอลังการ์จึงมาจากความเงียบสงบที่ร่มเย็นแต่เคร่งขรึมของแมกไม้ใหญ่ในราวป่า

ที่เหมือนว่าจะมีจิตวิญญาณและอำนาจในตนเอง

 

วัดพระนอน

 

วัดช้างรอบ รูปช้างปูนปั้นครึ่งตัวประดับฐานสี่เหลี่ยมรอบองค์ประธานมีจำนวนถึง ๖๘ เชือก

 

วัดพระสี่อิริยาบถ วัดนี้เดิมมีณฑปขนาดใหญ่ แต่ละด้านก่อผนังให้เว้าเข้าไปและประดิษฐานพระพุทธรูปปูนปั้น

ด้านเหนือเป็นพระพุทธรูปนอน ด้านใต้เป็นพระพุทธรูปนั่ง ด้านตะวันออกเป็นพระพุทธรูปลีลาและด้านตะวันตกเป็นพระพุทธรูปยืน

  ซึ่งเป็นองค์เดียวที่ยังคงมีสภาพค่อนข้างดี

พระพุทธรูปที่ประทับยืนตระหง่านในหมู่ไม้กลางป่าเขาเป็นภาพที่ทั้งงดงามและทรงอำนาจในความรู้สึกของแม่มด

ตำราที่แม่มดอ่านมาบอกว่าท่านเป็นพระพุทธรูปศิลปะสุโขทัยแต่มีลักษณะฝีมือช่างกำแพงเพชรอย่างชัดเจน

นั่นคือมีพระนลาฏ (หน้าผาก) กว้างและพระหนุ (คาง) เสี้ยม

 

เมื่อเราจากอุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชรมาในวันนั้นเป็นเวลาที่แดดเริ่มคล้อย

ฟ้าที่สลัวลงทำให้บรรยากาศของอุทยานฯในป่าใหญ่ยิ่งดูเคร่งขรึมจนเกือบจะเป็นลึกลับ

แต่จินตนาการของแม่มดถูกขัดขวางโดยนักปั่นกลุ่มใหญ่ที่เข้ามาใช้ถนนอันเงียบสงบ ปราศจากยวดยานเป็นที่ออกกำลังกาย

เจ้าหน้าที่อุทยานฯเล่าว่าพวกเขาเป็นชาวเมืองกำแพงเพชรที่ถือตั๋วปีสำหรับการผ่านเข้าเขตอรัญญิก

และเข้ามาใช้พื้นที่ถนนของอุทยานฯทุกวันเมื่อดินฟ้าไม่แปรปรวน

 

ป้อมทุ่งเศรษฐีเป็นโบราณสถานแห่งสุดท้ายที่เราได้ไปชมคราวไปเยือนกำแพงเพชร

เราไปส่งดวงตะวันยามเย็นที่กำแพงเมืองด้านใต้ของนครชุม

ปราการแห่งนี้เป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ก่อด้วยศิลาแลงยาวด้านละ ๘๔ เมตร สูง ๖ เมตร

ด้านในเป็นเชิงเทินที่ผู้รักษาเมืองสามารถเดินตรวจตราได้

 

วันหนึ่งวันเดียวของเราในอุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชรให้ความรู้สึกที่หลากหลาย

แต่ค่ำคืนที่กำลังจะมาถึงดูจะปลอดภัย สงบและเยือกเย็น

 

Abel Korzeniowski - Come, Gentle Night

โดย แม่มดเดือนMarch

 

กลับไปที่ www.oknation.net