วันที่ ศุกร์ กันยายน 2560

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

มนุษย์มี 4 อย่าง


มนุษย์มี 4 อย่าง

ในอรรถกถา วิมานวัตถุ ปฐมปีฐวิมานวัณณนา จำแนกคนไว้ สี่ประเภท คือ

๑. มนุสสมนุสส      ตัวเป็นมนุษย์ใจก็เป็นมนุษย์

๒. มนุสสเปต         ตัวเป็นมนุษย์ใจเป็นเปรต

๓. มนุสสติรัจฉาน   ตัวเป็นมนุษย์ใจเป็นสัตว์เดรัจฉาน

๔. มนุสสเนรยิก     ตัวเป็นมนุษย์ใจเป็นสัตว์นรก

 

๑. มนุสสมนุสส คือ มนุษย์จริงๆ เป็นอย่างไร?

หมายความว่า กายเป็นมนุษย์ ใจก็เป็นมนุษย์ ในโลกนี้ ถ้าบุคคลใด มีมหากุศล มีหิริโอตัปปะ รักษาศีล ๕ ได้บริสุทธิ์บริบูรณ์ อันเป็นนิจศีลของมนุษย์ และก็ประพฤติเป็นไปในกุศลกรรมบถ ๑๐ ด้วยกาย วาจา ใจ ดังนี้

         

กายกรรมกุศล ๓ อย่าง

๑.  เว้นจากการฆ่าสัตว์

๒.  เว้นจากการลักทรัพย์

๓.  เว้นจากการประพฤติผิดในกาม

วจีกรรมกุศล ๔ อย่าง

๔.  เว้นจากการพูดเท็จ

๕.  เว้นจากพูดคำหยาบ

๖.  เว้นจากการพูดส่อเสียด

๗.  เว้นจากการพูดเพ้อเจ้อ

มโนกรรมกุศล ๓ อย่าง

๘.  ไม่เพ่งเล็งอยากได้ของผู้อื่น

๙.  ไม่พยาบาทปองร้าย

๑๐.  มีสัมมาทิฏฐิคือเห็นชอบโดยความเป็นธรรม

นั่นเป็น กุศลกรรมบถ เรียกว่ามนุษยธรรม เป็นกุศลที่เป็นของมนุษย์ และ การประพฤติที่เป็นไปในบุญกิริยาวัตถุ ๑๐ อย่าง คือ

๑.   ทานกุศล คือ การให้ปันสิ่งของ

๒.   ศีลกุศล   คือ การวิรัติงดเว้นจากบาป

๓.   ภาวนากุศล คือ การอบรมสมถและวิปัสสนา

๔.   อปจยนกุศล คือ การเคารพนับถือบุคคลที่ควรเคารพ

๕.  เวยยาวัจจกุศล คือ ช่วยเหลือในกิจการงานที่ชอบ

๖.   ปัตติทานกุศล  คือ การอุทิศส่วนกุศลแก่สัตว์ทั้งหลาย

๗.  ปัตตานุโมทนากุศล คือ การแสดงโสมนัสยินดีในกุศลที่ผู้อื่นอุทิศให้

๘.   ธัมมัสสวนกุศล  คือ การฟังธรรม

๙.  ธัมมเทสนากุศล คือ การแสดงธรรม

๑๐.  ทิฏฐุชุกรรมกุศล คือ มีสัมมาทิฏฐิ

นั่นเป็นบุญกิริยาวัตถุ ๑๐ บุคคลใดที่ปฏิบัติครบถ้วน ในกุศลดังกล่าวแล้วนี้ คนนั้นเรียกว่ามนุษย์จริงๆ คือ กายเป็นมนุษย์ ใจก็เป็นมนุษย์

 

๒. มนุสสเปต กายเป็นมนุษย์ ใจเป็นเปรต อย่างไร ?

หมายความว่า กายเป็นมนุษย์ ใจเป็นเปรต ในโลกนี้ ถ้าบุคคลใดมีอกุศลจิต ไม่มีหิริโอตัปปะ เป็นคนไม่มีศีล และก็ประพฤติเป็นไปในอกุศลกรรมบถ ๑๐ ด้วยกาย วาจา ใจ ที่เศร้าหมอง ในใจมีแต่ความอยากหิวโหย ไม่รู้จักพอ คนนั้นเรียกว่ามนุษย์เปรต คือ กายเป็นมนุษย์ แต่ใจหิวโหยดังเปรต

 

๓. มนุสสติรัจฉาน กายเป็นมนุษย์ ใจเป็นสัตว์เดรัจฉาน อย่างไร?

หมายความว่า กายเป็นมนุษย์ ใจเหมือนดังสัตว์เดรัจฉาน ในโลกนี้ ถ้าบุคคลใดมีอกุศลจิต ไม่มีหิริโอตัปปะเป็นคนไม่มีศีล และก็ประพฤติเป็นไปในอกุศลกรรมบถ ๑๐ ด้วยกาย วาจา ใจ ที่เศร้าหมอง

ถ้าบุคคลนั้นมีอกุศลจิตใดเกิดขึ้น ก็ทำตามอกุศลนั้นเหมือนดังพวกสัตว์เดรัจฉาน ไม่มีความยับยั้งชั่งใจ เช่นเมื่อโลภะเกิดขึ้นก็ทำตามที่โลภะะต้องการ เมื่ออยากก็เอาเลย เมื่อโทสะเกิดขึ้นก็ทำตามอำนาจของโทสะบุคคลนั้น ก็เหมือนสัตว์เดรัจฉาน คนนั้นเรียกว่ามนุษย์เดรัจฉาน คือ กายเป็นมนุษย์ แต่ใจเป็นสัตว์เดรัจฉาน

 

๔. มนุสสเนรยิกะ กายเป็นมนุษย์ ใจเป็นสัตว์นรก อย่างไร?

หมายความว่า กายเป็นมนุษย์ ใจเหมือนดังสัตว์นรก ในโลกนี้ ถ้าบุคคลใดมีอกุศลจิต ไม่มีหิริโอตัปปะ เป็นคนไม่มีศีล และก็ประพฤติเป็นไปในอกุศลกรรมบถ ๑๐ ด้วยกาย วาจา ใจ ที่เศร้าหมอง

ถ้าบุคคลนั้นมีอกุศลจิตใดเกิดขึ้น สร้างอกุศล ผิดกฎหมาย โดนจับขังอยู่ในคุก ติดตาราง ไม่มีอิสระ เหมือนพวกสัตว์นรกอยู่ในนรกขุมใดขุมหนึ่ง เมื่อพ้นจึงจะอิสระได้ ใจก็เร่าร้อนอยู่ตลอด คนนั้นเรียกว่ามนุษย์สัตว์นรก คือ กายเป็นมนุษย์ แต่ใจเป็นสัตว์นรก

 

โดย praputtamon

 

กลับไปที่ www.oknation.net