วันที่ อังคาร ธันวาคม 2560

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

คิดถึงเขาศูนย์จริงหรอเปล่า


บทความ คิดถึงเขาศูนย์จริงหรือเปล่า http://oknation.nationtv.tv/blog/btt-tour

เขาศูนย์... เสียงเพียกแห่งฉวาง ร.ต.ท ระบิล นานากลุ กล่าวไม่มีใครใหญ่มีแต่ทำลายบ้านเอง บางครั้งก็กลายเป็นดาบสองคมได้เช่นกัน  หลายเรื่องพึ่งเริ่มต้นอย่างให้เป็นเหมือนอดีต หลายคนกระโดดลงมาทำเรื่องเขาศูนย์ ถ้ากระโดนมาถูกที่ ก็จะยืนบนหน้าผาอย่างตระหง่าน แต่ถ้าผิดพลาดอาจตกหลุมแร่..ก็เป็นไปได้   

อดีต ปี 2514 นายอุมด เย็นฤดี ได้สัมปทานจาก กระทรวงอุตสาหกรรม ให้ดำเนินการขุดแร่ถูกต้องตามกฎหมาย แต่ต้องเผชิญกับ พลังประชาชนที่มีพรรคมิวนิสต์แห่งประเทศไทยเป็นคนหนุนอยู่เบื้องหลัง ใช้ความล่าช้าของอำนาจรัฐเลยเปิดโอกาสให้พลังมวลชนประชาชนได้เปรียบ สมัยเริ่มต้น ร.ต.ท.ระบิล นานากลุ คนดีศรีฉวาง อดีตนายอำเภอฉวางมือดี ดีกรีสำเร็จการศึกษาด้านการปราบปรามคอมมิวนิสต์จากมาเลเซีย ใช้หลักปฎิบัติการจิตวิทยาเพื่อแย่งมวลชนกลับคืนโดยเดินหน้าเข้าถ้ำเสือเพื่อเจรจากับผู้ก่อการร้าย และเจรจาต่อรองให้ประชาชนได้ขุดแร่ต่อไปตามปกติในเขตสัมปทานของนาย อุดม เย็นฤดี โดยให้เจ้าของหลุมแร่ทุกคนลงทะเบียนกับริษัท เมื่อขุดแร่ได้ให้ส่งขายบริษัท บริษัทก็จะรับซื้อในราคายุติธรรม นี้แสดงให้เห็นถึงความเฉียบคมของ อดีตนายอำเภอฉวาง มวลชน กับ คอมมิวนิสส์ และบริษัทขุดแร่ในยุคนั้นอยู่กันได้

  พื้นที่บริเวณเขาศูนย์และบริเวณโดยรอบเขาศูนย์ไม่มีตัวเลขระบุไว้แน่ชัด  จากข้อมูลกรมทรัพยากรธรณี จังหวัดนครศรีธรรมราช  ซึ่งนายอุดม  เย็นฤดี  ได้ดำเนินการขอสัมปทานการขุดแร่  และได้รับสัมปทานบัตรเพื่อสิทธิในการขุดแร่วุลแฟรมจำนวน  1,079  ไร่  แต่ก็เป็นเพียงพื้นที่ส่วนหนึ่งบนเขา หลายเรื่องราวที่ภูเขาเล็กๆลูกนี้ได้ซ่อนเงื่อนไว้ ภายใต้ขุมทรัพย์อันล้ำค่ามหาศาล ย้อยหลังไปเมื่อครั้งรุ่นปู่ยา และรุ่นพ่อเรา ไม่มีใครไม่มีที่จะไม่รู้จักเขาศูนย์ดี ครั้งนั้นก็มีเพียงแค่ตาสียายสา ที่หาเช้ากินค่ำเก็บเห็ดป่า ทำสวน แผ้วถางป่า ทำไม้บนยอดภูแห่งนั้น วันดีคืนดีนายกรีดและนายภู่ ได้เจอหินซึ่งโผล่มาจากพื้นดินเมื่อเอาไปให้ทางด้านล่างคนในตลาดทานพอบอกว่ามันเป็นแร่ แร่วุลแฟลม มีราคา สิงค์โปร์ต้องการกิโลละหลายร้อย ไม่นานจากนั้นก็มีผู้คนจากหลากหลายสารทิศต่างมุ่งหน้าสู่ภูเขาลูกเล็กๆลูกนี้อย่างไม่ขาดสาย กลายเป็นจุดเริ่มต้นอีกหลากหลายเรื่องราวตามมาจนไปถึงชนวนความระอุร้อนของการเข่นฆ่า ล้างแค้นวันแล้ววันเล่าจนกลายเป็นเรื่องธรรมดาของคนที่นี้ จึงได้ฉายาว่า แท็กซัสเมืองไทย ในยุคนั้น ซึ่งอยู่หน้าหนึ่งหนังสือพิมพ์หลายฉบับราวปี พ.ศ.2517-2519 อ้างอิงไว้

ย้อนก่อนเจอแร่ ปี 2508 หน่วยโทรคมนาคมได้ติดตั้งสถานีสัญญาณโทรคมบนยอดเขาศูนย์ โดยการบุกเบิกทำทางและขออนุญาตใช้พื้นที่ป่าสงวนจากกรมป่าไม้ในเนื้อที่ไม่มากนัก  ตำบลไม้เรียง จากหลักฐานของมูลของ ชาลี ศิลปะรัศมี บันทึกไว้ว่า ยุคประวัติศาสตร์ ฉวางราว พศ.2360 ชาวไม้เรียงได้อพยพมาจากพัทลุง เข้ามาอยู่ในฉวางและหลายๆตำบล  กลุ่มที่มาบุกเบิกคือ ตระกูล ไม้เรียง  อุบล  ธรฤทธิ์  โนวัฒน์ ในยุคแรกตามบันทึก ซึ่งตัวข้าพเจ้าก็เคยได้ยินปู่เล่าให้ฟังอยู่หลายครั้งว่าเราย้ายถิ่นไม้จากพัทลุง

หลังมีคำสั่ง ปิดเขาศูนย์เป็นทางการ เมื่อ   24เมษายน  2525 เมื่อกองทัพภาคที่ 4 สั่งปิดเขาศูนย์ แต่ชาวบ้านบ้างส่วนยังลงจากภูเขาไม่หมด ให้ลงด่วนภายใน 24 ชม. จากวันนั้นถึงวันนี้ เขาศูนย์ไม่ได้เงียบหายไปจากความทรงจำมากนัก  2525 เสียงรถทหารวิ่งขึ้นลงจากภูเขาเพื่อขนย้ายข้าวของวิ่งกันให้จ้าละหวั่นทั่งคืนทั่งวัน จากที่มีผู้คนนับหมื่นคนบนยอดเขาลูกนี้ บัดนี้แหละแค่เศษซากบ้าน สัตว์เลี้ยงถูกทิ้งไว้ ร้องหิวโหยหา น่าสลดเป็นอย่างยิ่ง ผลไม้ออกลูกไม่มีคนดูแล ปล่องน้ำ อ่างล้างแร่ น้ำนิ่งสงบไร้การเคลื่อนไหวทุกอย่างเหมือนถูกสะกดด้วยมนต์ดำ ยิ่งยามกลางคืน สายลมพัดกรรโชคแรงทำให้ดังคลายเสียงคลื่นกระทบฝันผสมกับเสียงสัตว์เลี้ยงหมาเห่าหอนมันเป็นคืนที่น่ากลัว

ย้อนรอยเขาศูนย์ หลังการปิดตัวบนเขาศูนย์เริ่ม ณ บัดนั้น ปีแรกๆ บ้านหลายหลังยังสมบูรณ์  โรงเรียน  โรงพัก โรงหนัง  ที่พักต่างยังอยู่ในสภาพเดิมๆมาก  แค่ไม่มีผู้คนแค่นั้นเอง แต่หลังจากนั้นมาไม่กี่ปี ชาวบ้านบางส่วนได้ทยอยกันขึ้นไปบนเขาเพื่อไปรื้อค้นเอาจำพวก หลังคากระเบื้อง ไม้ที่ยังใช้งานได้ กรอบประตู หน้าต่างที่ยังดีใช้งานได้นำลงไปด้านล่าง  หลังจากนั้นปีต่อๆมา ผัก ผลๆไม้ ก็ออกดอก ออกผลเต็มต้น ทำให้ชาวบ้านขึ้นมาหาของป่า เก็บเกี่ยวไปขายในตลาดทานพอเป็นจำนวนมาสร้างรายได้อีกทางหนึ่ง

            หลังเขาศูนย์ปิดไปได้ 10 ปี กว่า ชาวบ้านบางคนคิดว่าคงไม่ได้กลับมาเปิดใหม่อย่างแน่นนอน เลย ไปจับจองพื้นที่ทำสวนยาง ปลูกผลไม้   นับตั้งแต่นั้นมา  พื้นที่บนเขาศูนย์ เป็นการครอบครองโดยไม่ใช้สิทธิ์ทำกิน ในยุคแรกๆก็มีการเสียภาษีโรงเรือน ต่อมา คณะรัฐมนตรี มีกายยกเลิกการเสียภาษี แต่ชาวบ้านก็ยังทำมาหากินในพื้นที่จับจองกันต่อไปจนมาถึงยุคปัจจุบัน แบบมีสิทธิ์ทำกิน ส่วนสัมปทานของนาย อุดม เย็นฤดี ก็ยังมีอยู่ ยังมีหน่วยงานทำการค้นคว้าวิจัยจาก ออสเตรเลียเข้ามาสำรวจ ปักหมุดเพื่อจะทำการเปิดเหมืองแร่อีกครั้งนี้ก็ต้องว่ากันต่อไปข้าง          

            ทะเลหมอกเขาศูนย์ หลายคนพึ่งรู้จักเขาศูนย์ไม่กี่วันนี้เอง คนต่างถิ่นมองแต่ภาพสวยงาม ว่าเขาศูนย์ คืออะไร มีแต่คนเล่าต่อๆปากกันมาแบบไม่มีหลักฐานอ้างอิงมากหนัก รู้แค่ว่า ทะเลหมอก บ้านผม บ้านเรา แต่อยากให้ศึกษาข้อมูลก่อนจะท่องเทียว ภายใต้พื้นพิภพที่นักท่องเที่ยวย่ำแล้วย่ำเล่านั้น คือเปรียบเสมือนสุสานฝั่งศพอันไร้วิญญาณของนักแสวงโชคผู้จากไปไม่มีวันกลับ ยังแต่รอยหลุมแร่ และรอยกัดเซาะหิน แร่อุโมงค์ และกองหินที่นำขึ้นมาจากหลุมแร่ ยังกองเรียงรายเต็มบนพื้นทีเขาศูนย์ หลุมแร่ลึกๆยังมีเรื่องที่น่าสะพรึงกลัวอยู่ในนั้น

เขาศูนย์ หลายหน่วยงานไม่ขยับ  ไม่กระดิก หลายปีมาแล้วที่เฝ้ารอ เฝ้าส่งภาพ ส่งข้อความเชิญชวนให้คนมาเหยียบเขาศูนย์สักครั้ง โดยจำทำแว๊ปไซด์ เพจ เฟสบุ๊ค อยากให้เขารู้จักบ้านเราว่างดงามเพียงใด มีประวัติยาวแค่ไหนแต่ก็โทษใครไม่ได้เมื่อคนรอบเขาบ้านเรา มั่วแต่นอนหลับทับซากสมบัติโดยไม่นำมาใช้ให้เป็นประโยชน์ ไม่ใช่แค่คน.ไม้เรียง ที่ได้ผลประโยชน์  คนทานพอ   คนกระเปียด  .คนนาเส   ประชาชนรายรอบเขา และทั่วทั่ง คนฉวางต้องขยับครับจึงจะเดินไปด้วยกันได้ นั้นคือ น่าตาของ คนนครศรีธรรมราช มันคือของทุกคน หลายครั้งไปเที่ยวที่อื่นมา เขามีแค่หนองน้ำเล็กๆ ภูเขาเล็กๆ  แต่เขาทำสิ่งที่เขามีอยู่ให้ยิ่งใหญ่ทั่งมีวัตถุดิบจำกัด ต่างบ้านเราเขาศูนย์นั้นมีครบทุกอย่างแต่เราขาดคำว่า ใส่ใจ แค่นั้นเอง

          เขาศูนย์ รำลึก คือ อะไร อย่างไร เพื่ออะไร เป้าหมายอยู่ที่ไหน ทำแล้วได้อะไร คำถามที่ต้องการคำตอบจากคนรอบเขายังรออยู่ ขาดการวิเคราะห์ที่ชัดเจน  แต่ไม่ได้โทษใคร อย่างน้อยก็มีความคิดริเริ่มที่จะฟื้น ให้เขาศูนย์ คืนชีพ อีกครั้งแต่การปลุก ผีจากหลุมแร่ให้คืนนั้น ต้องมีกระบวนการที่ถูกต้อง กลุ่มที่ทำไม่ต่อเนื่อง ขาดการร่วมมือจากภาคประชาชนโดยสิ้นเชิง  ผู้นำท่องถิ่น  เทศบาล อำเภอ จังหวัด      ไม่มีใครเป็นตัวแกนขับเคลื่อนอย่างแท้จริงและยั่งยืนหรือคิดแค่ว่าอยู่ครบวาระก็ไป ปลดเกษียณ โดยย้ายแล้วก็ไป หรือไม่ใช่บ้านเรา หรือทำไปทำไม หรือไม่อยากไปยุ่งเกี่ยว หรือยุ่งเกี่ยวไม่ได้ผลประโยชน์กลับคืน หรือหว่านพืชหวังผลก็สุดแล้วแต่

            การท่องเทียวเชิงนิเวศน์   ไม่อยากหรอกครับคำนี้ แต่ทำไม่ได้กับคนบ้านเราอันนี้ก็น่าจะจริง ต่างคนต่างดิ้นรน หาเช่ากินค่ำกันทั่งนั้น ราคายางต่ำๆสุดกู่ ฝน พายุ เข้าตลอดทั่งปี อาชีพเดียวคนบ้านเราก็พอรู้ๆกันอยู่แล้วทำไมไม่คิดเดินหน้าต่อยอดจากวัตถุดิบที่อยู่หลังบ้านเราเองให้เป็นที่รู้จักแก่คนทั่วไปเป็นคำถามต้องการคำตอบ เริ่มแต่ที่บ้านเราก่อนว่าเรารักบ้านแค่ไหน นั้นคือคำตอบ

            หลายคนกระโดดลงมาทำเรื่องเขาศูนย์ ถ้ากระโดนมาถูกที่ ก็จะยืนบนหน้าผาอย่างตระหง่าน แต่ถ้าผิดพลาดอาจตกหลุมแร่ก็เป็นไปได้  หลายคนหลายหน่วยงานมาลองแล้วก็จากไปแบบเงียบๆ หรือแค่ทางผ่าน หรือเสียงดังยังไม่พอ ไปถึงการท่องเทียวแห่งประเทศไทยภาค8 หรือคนรับผิดชอบรับปากมาแล้วไม่ลงมือกระทำ การขาดความร่วมมือนั้น ไม่ใช่ประเด่นหลัก แต่ประเด่นการพัฒนานั้นต้องเป็นไปตามขั้นตอน โดยไม่ข้ามขั้น ไม่สามารถดึงมวลชนให้เขามีแรงดึงดูดใจ การขอความร่วมจากหลายฝ่ายเป็นเรื่องที่ดี ที่เขาให้ความร่วมมือถ้าพร้อม แต่บางคนยังไม่เข้าใจ ขาดการให้ความร่วมมือต้องค่อยเจรจาว่ากันไปตามข้อเท็จจริง  ภาพวาดจะสวยได้ต้องใช้เวลาและความตั้งใจ

            เขาศูนย์มีเนื้อที่ มากกว่า 3 พันไร่ทั่วทั่งเขา เหมาะแก่การพัฒนาได้อีกหลายจุด หลายที่เหมาะจะเป็นลานจอดรถ ลานกางเต็นท์ และ จุดชมวิว  และยังมีหลุมแร่เก่าก็น่าสนในใจไม่น้อย  นั้นหมายถึงว่า จุดไหนก็มองเขาศูนย์ได้ทุกๆมุม แต่ปัญหาก็ต้องไปติดกับเจ้าของพื้นที่ที่เขาทำมาหากิน จับจองสิทธิ์ไว้ก่อน มีทางออกไม่อยากนัก หาก กรมป่าไม้ เขามาดูแลพื้นที่ ที่ต้องการใช้เพียงบางส่วนกับริเริ่ม ก็น่าจะเป็นทางออกที่ดี นั้นหมายถึงว่า  อบต อบจ ทุกๆเทศบาล หาทางร่วมมือกันหากจะขับเคลื่อนจริงๆ ไม่ใช่แค่ว่าผมจะทำ ผมจะทำ

          ไม่ใช่ไปกระจุกกันแต่บนยอดเขาอย่างเดียว แค่ยืนมองดูทะเลหมอก หากแต่ส่วนอื่นของพื้นทีมีให้ศึกษาเยอะแยะการท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์ ทำได้หลายวิธีการที่จะเสริมรายได้  พื้นที่ขององค์การโทรศัพท์ เป็นทรัพย์สินของบริษัท หากจะใช้พื้นที่ของเขา ที่เขาได้รับอนุญาติ มา ก็ทำหนังสือแจ้งเป็นทางการ และขอความร่วมมือ ก็คงได้รับความร่วมมือ พ่อค้าแม่ค้ารอบนอกพื้นที่ กับการพูดคุยหาทางออก กับการปลูกสร้างที่ไม่เป็นระเบียบมากนัก พูดคุย เจรจาให้ทำในขอบเขตไหน ขนาดไหน อันนี้กรมป่าไม้น่าจะเป็นตัวกลางได้ที่ดีว่าคนอื่นร่วมมือกับผู้นำชุมชน อันนี้มือให้ผู้รับผิดชอบลองหาทางออกดู ส่วนสิ่งอำนวนความสะดวก ห้องน้ำ ที่จอดรถ ขยะ รถติด ปัญญาที่ยังอีกเยอะต้องใช้เงิน ต้องลงทุน ต้องมีคนดูแล  เจ้าภาพหน้าจะเป็นกรมป่าไม้-เจ้าของพื้นที-ประชาชน หาทางออก

            ปัญหาของการจัดการที่ไม่มีระบบ เขาศูนย์

1.  ผู้คนจำนวนมากไม่พอกับพื้นที่ ที่มีอย่างจำกัด เฉพาะจุดยอดสุด แต่ตรงอื่นมีพื้นที่อีกเยอะ และน่าทำประโยชน์ได้มากกว่าหากจะพัฒนาสานต่อจริงๆ

2.  ขยะ เป็นตัวสำคัญมาก ไม่มีการจัดเก็บด้วยเจ้าหน้าที เทศบาล อบต อาจอยู่นอกพื่นที่เขาหรือใครก็แล้วแต่ หากร่วมมือกันไม่ทิ้ง เก็บกลับลงมา หาคนดูแลว่ากันไป

3.  ความปลอดภัยในทรัพย์สินและชีวิต และความสว่างจากแสงไฟ  เขาศูนย์ห่างไกลจากตลาดทานพอ การดูแลไม่ได้จัดตลอด 24 ชม เจ้าหน้าทีมาเฉพาะช่วงที่คนเยอะ แต่ในวันที่คนน้อยกลับมีแค่ชาวบ้านเท่านั้น   อันนี้ต้องยกให้ สภ.อ อบต. หรือ กรมป่าไม้ หาทางออกเบื้องตน สำคัญความปลอดภัยหากวันใดมีเหตุไม่คาดฝันขึ้นมา อย่าวัวหายล้อมคอกจะเสียใจกันเปล่าๆ ย้ำว่าต้องทำตลอดทั่งปีทุกวันนะครับ  

4.ถนนหนทาง ป้ายการจราจร ไม่ชัดเจน สองข้างทางหุบเหวลึก หากแต่ปกปิดไว้ด้วยหญ้าซึ่งมองไม่เห็น การใช้เกียร์ รถให้เหมาะสมกับพื้นที่และถนน อันนี้ต้องใช้งบประมาณค่อนข้างเยอะเอาเท่าที่ทำได้ เอาเท่ามีอยู่ เพื่อความปลอดภัยของนักท่องเทียว

5.การจับจองพื้นที่ทำมาหากินขายของชาวบ้าน ที่ขาดการดูแลจากเจ้าของพื้นทีกรมป่าไม้ และ หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ปัญหาเลยเกิดตามมาจากจุดเล็กๆบางที่ก็ทำให้นักท่องเที่ยวเบื่อหน่าย กับการไม่เป็นระบบ

          อยากมองแค่เขาศูนย์คือจุดชมทะเลหมอกที่สวยที่สุด แต่อยากให้มองเรื่องการจัดการกับความแปลกไม่ให้คนต่างถิ่นได้รับรู้ การเจริญเติบโตเร็วเกินไปแต่แบบไม่ยั่งยืนมักจะจบไม่สวยมากแล้วจากหลายที่ ที่เป็นตัวอย่าง การที่เรามีวัตถุดิบที่ดีอยู่แล้วนั้น แค่จะปรุงแต่งอะไรเท่านั้นต่างหากที่จะออกมาให้ดีดูและเป็นหน้าเป็นตาให้คนบ้านเรา หากการปรุงแต่งขาดซึ่งคนชิมนั้นก็หมายความว่า อาหารจานนี้นั้นสวยแค่รูป แต่รดชาดยังไม่เข้าขั้นฉะนั้นต้องหาวิธีการทำอย่างไรให้คนติดใจในรดชาดการปรุแตงของคนบ้านเรา ปัญหาเล็กๆน้อยกระทบกันบ้างในพื้นที่ และการจัด ที่ไม่มีคนการจัดการ นั้นย่อมธรรมดาที่จะเห็นได้ทั่วไป ขาดหัวหน้าบ้านที่ดี ขาดซึ่งความร่วมมือ  บ้านเราก็ย่อมที่จะสกปรกอยู่ดี บางคนทำเพื่อนส่วนตัว บางคนทำเพื่อสวนร่วม บางคนทำเพื่อผลประโยชน์แอบแฝง คนหนึ่งคนใดในจำนวนนั้นก็ยอมทำให้บ้านเราหม่นหมองอยู่ดี

แม้วันนี้ท่าน ร.ต.ท.ระบิล นานากุล อดีตนายตำรวจและนายอำเภอฉวางคนบุกเบิกทำเหมืองแร่ยุคแรก คนที่ชาวฉวางรักท่านหนักหนา ท่านจากฉวางไปนานแล้ว แต่อดคิดถึงไม่ได้เหมือนดังหนังสือเล่มหนึ่ง เสียงเพียงแห่งฉวาง  อยากเห็นคนอย่างนี้ เกิด  #ที่นี่ไม้เรียง อีกครั้ง อยากให้ฉวางดังอีกครั้งแต่ในทิศทางที่ควรจะเป็น  ไม่ต้องทำเพื่อเอาหน้า แต่เจรจาหาแน่วร่วมเป็นเรื่องที่ดี ไม่เบียดเบียนคนอื่นเพื่อก้าวผ่านนั้นเป็นหลักของนักเจรจาและของผู้นำที่ต้องมี  อย่างมองข้ามคนรอบเขาศูนย์ที่ตาดำๆ ที่เขารักบ้านเกิดของเขาเช่นกัน วันนี้ผมอยากไปยืนตรงหน้าผา ตรงหน้ามณฑป จตุพักรพระนอนปางนิพพานแล้วตะโกนบอกไปว่าคุณ คิดถึงเขาศูนย์  จริงหรือเปล่า

บทความคิดถึงเขาศูนย์

ยุทธ เขาศูนย์  2560

โดย ยุทธเขาศูนย์

 

กลับไปที่ www.oknation.net