วันที่ เสาร์ มีนาคม 2561

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

มารู้จักคณะราชทูตของสมเด็จสมเด็จพระนารายณ์ในมุมมองของฝรั่งเศสและชมภาพเหมือนของท่


มารู้จักคณะราชทูตของสมเด็จสมเด็จพระนารายณ์ในมุมมองของฝรั่งเศสและชมภาพเหมือนของท่านโกษาปานกัน

ขอโหนกระแสละครบุพเพสันนิวาสอีกสักครับ  คราวนี้จะเก็บเรื่องราวที่น่าสนใจตอนที่ราชทูตสยามไปเข้าเฝ้าพระเจ้าหลุยส์ที่๑๔ ของฝรั่งเศสที่พระราชวังแวร์ซายส์ ในปีพ.ศ.๒๒๒๘ มาเล่า แต่ช้าก่อน ผมไม่เล่าเองครับ ผู้เล่าคือ คุณ Bertrand Rondot หัวหน้าภัณฑ์รักษ์ฝ่ายสมบัติโบราณ รับผิดชอบเครื่องเรือนและศิลปวัตถุ ของพิพิธภัณฑ์แห่งชาติที่พระราชวังแวร์ซายส์และตริอานง เขาเล่าในคลิปที่ชื่อว่า “Visiteurs de Versailles 2/6 –L’Ambassade de Siam” (อาคันตุกะของแวร์ซายส์ ตอนที่๒จาก๖ตอน) ความยาวประมาณเจ็ดนาที(ลิงก์ ก ด้านท้าย)  เขาเล่าถึงคณะราชทูตสยาม แยกเป็นเรื่องน่ารู้น่าสนใจสามเรื่องย่อย  มีภาพประกอบทำให้เราเห็นใบหน้าของคณะทูตทั้งสามท่าน ซึ่งได้แก่ ออกพระวิสูตรสุนทร(โกษาปาน) ราชทูต หลวงกัลยาณราชไมตรี อุปทูต และขุนศรีวิสารวาจา ตรีทูต  ขุนศรีวิสารวาจานี่ก็คือพี่หมื่น(หมื่นสุนทรเทวา) หรือพี่เดช ของแม่หญิงการะเกดนั่นเอง ผมเก็บคำบรรยายของคุณ  Bertrand Rondot มาเล่าๆแบบไทยพอให้เข้าใจดังนี้นะครับ

  • เรื่องแรก คุณ Rondot เล่าความจากภาพสเก็ตซ์ คณะราชทูตสยามกำลังอัญเชิญพระราชสาส์นเข้ามาในลานพระราชวังแวร์ซายส์   สยามเคยส่งราชทูตไปฝรั่งเศสสองครั้ง ครั้งแรกในปีพ.ศ.๒๒๒๓แต่เดินทางไม่ถึงฝรั่งเศสเพราะเรืออำปางเสียก่อน ครั้งที่สองในปีพ.ศ.๒๒๒๗ คณะนี้ไม่ได้เข้าเฝ้าพระเจ้าหลุยส์ที่๑๔ได้เข้าพบแค่เสนาบดีกระทรวงการต่างประเทศฝรั่งเศสเท่านั้น ต่อปีพ.ศ.๒๒๒๙ สมเด็จพระนารายณ์จึงโปรดเกล้าฯให้ มีทูตไปฝรั่งเศสอีกครั้งหนึ่ง (คือคณะซึ่งมีท่านโกษาปานเป็นราชทูตและมีขุนศรีวิสารวาจาหรือพ่อเดชเป็นตรีทูตนั่นเอง)

 ซ้าย หลวงกัลยาณราชไมตรี กลาง ออกพระวิสูตรสุนทร(โกษาปาน) ซ้าย ขุนศรีวิสารวาจา 

ซ้าย พระเจ้าหลุยส์ที่๑๔ ขวา ออกพระวิสูตรสุนทร

บุษบกอัญเชิญพระราชสาส์น

ภาพนี้ในเว็บไม่มีคำอธิบาย วัตถุสีเงินทรงกระบอกยอดแหลมน่าจะเป็นที่เก็บพระสาส์นแผ่นทองคำ 

ดูจากภาพด้านบนจะเห็นขบวนแห่ตามแบบประเพณีสยาม มีพระราชสาส์นอยู่บนบุษบก พระราชสาส์นเขียนบนแผ่นทองคำสอดอยู่ในกระบอกทอง ซึ่งอยู่ในกระบอกเงินอีกชั้นหนึ่ง แม้กระบอกนี้ก็ยังบรรจุอยู่ในกล่องไม้เคลือบเงา คณะราชทูตทั้งสามท่านพร้อมผู้ติดตามอยู่ในขบวน (ท่านซ้ายสุดน่าจะเป็นหลวงกัลยาณราชไมตรีเพราะท่านมีอายุมากที่สุดในบรรดาสามท่าน สังเกตจากผมของท่านเป็นสีขาว ท่านโกษาปาน อยู่กลาง สังเกตจากลอมพอกที่มีลายดอกไม้บอกความมีชั้นยศเหนือกว่าและดูมีอายุมากกว่าท่านที่อยู่ขวาซึ่งดูมีอายุน้อยที่สุด ซึ่งน่าจะเป็นขุนศรีวิสารวาจา  ...ผู้เขียน)  ในภาพด้านล่าง ซ้ายมือคือพระเจ้าหลุยส์ที่๑๔ และขวามือคือท่านโกษาปานผู้แทนพระองค์สมเด็จพระนารายณ์ ระหว่างลงพระนามและลงนามในเอกสารเจริญพระราชไมตรีกันของราชอาณาจักรทั้งสอง

  • เรื่องที่สอง คุน Rondot พูดถึงลอมพอกของท่านราชทูต  ว่าเป็นหมวกที่มีรูปร่างแปลกประหลาด ขอบหมวกด้านล่างทำเป็นดอกไม้ทองคำประดับด้วยทับทิมแดง หมวก(หรือลอมพอก)นี้ชำรุดเสียหายระหว่างการเดินทาง แต่ได้รับการซ่อมแซมก่อนจะนำมาใช้ในพิธีเข้าเฝ้า ผู้บรรยายเล่าว่าท่านโกษาปานเป็นผู้มีการศึกษา มีความรู้ดี(ใช้คำว่า cultivé)และเข้าใจแบบธรรมเนียมทางการทูต(protocol) เมื่อมีเสียงร่ำลือในหมู่ชาวฝรั่งเศสมาเข้าหูท่านราชทูตว่าลอมพอกนั้นเป็นหมวกประหลาด ท่านตอบข้อสงสัยนี้ว่าหมวกนี้เบาเหมาะแก่การสวมบนหัวคน ไม่ใช่บนหัววัว (ท่านตอบได้ถูกใจจริงๆ ...ผู้เขียน)

ลอมพอกและกระบอกใส่ลอมพอก

  • เรื่องที่สาม คุณภัณฑารักษ์ ประจำพิพิธภัณฑ์แวร์ซายส์ เล่าถึงท่านโกษาปาน จากภาพเหมือน(portrait) ของท่าน ซึ่งวาดโดย จิตรกรเอกประจำราชสำนักพระเจ้าหลุยส์ที่๑๔  ผู้มีชื่อว่า ชาร์ลส์ เลอ บรัง (Charles le Brun)  คุณ Rondotบรรยายว่าท่านโกษาปานเป็นคนมีความรู้จึงได้รับการแต่งตั้งให้เป็นราชทูตเข้ามาเจรจา  ในเวลานั้นฝรั่งเศสต้องการค้าขายกับประเทศในตะวันออก แต่ญี่ปุ่นปิดประเทศไม่ยอมค้าขายกับต่างชาติเว้นฮอลันดา กรุงศรีอยุธยาซึ่งเป็นเมืองหลวงของสยามจึงเหมาะที่ฝรั่งเศสจะใช้เป็นสถานีการค้าด้านเอเซียตะวันออกเฉียงใต้  นอกจากนี้ฝรั่งเศสยังมีความต้องการให้สมเด็จพระนารายณ์และท่านราชทูตเข้ารีต แต่ท่านโกษาปานพูดถึงเรื่องนี้อย่างระมัดระวังเพียงว่าสนใจในศาสนาคริสต์ แต่ยังเร็วเกินไปที่จะเข้ารีต  การเข้ามาเจริญสัมพันธไมตรีเป็นความสำเร็จอย่างยิ่งใหญ่ และพัฒนาไปในหลายด้านอาทิเช่น ด้านดาราศาสตร์เป็นต้น เมื่อคณะราชทูตไทยเดินทางกลับแล้ว ความสัมพันธ์ของราชอาณาจักรทั้งสองยังดำเนินต่อไป แต่เมื่อสมเด็จพระนารายณ์สวรรคตในปีพ.ศ. ๒๒๓๒ จากเหตุการณ์ยึดพระราชอำนาจ  ฝ่ายกุมอำนาจได้ตัดความสัมพันธ์ที่สยามได้ทำไว้ กับพระเจ้าหลุยส์ที่๑๔ ลงเสียสิ้น

ภาพเหมือนของท่านโกษาปาน วาดโดย จิตรกรประจำราชสำนักฝรั่งเศส Charles le Brun

  • ยังมีคลิปวิดีโอเล่าเรื่องคณะราชทูตจากสยามอีกคลิปหนึ่ง(ลิงก์ ข) ชื่อเรื่อง “Les hôtes  extraordinaires” (แขกพิเศษ)  ผู้บรรยายคือคุณ Rondot คนเดิม  คุณRondot เล่าว่าพระราชวังแวร์ซายส์เป็นสถานที่ที่พระเจ้าหลุยส์ที่๑๔ ทรงออกรับอาคันตุกะที่มาเข้าเฝ้าและเยี่ยมชมพระราชวัง อาคันตุกะเหล่านี้มีทั้งทูตและนักการทูต แบ่งเป็นทูตของประเทศในยุโรปซึ่งมีถิ่นพำนักอยู่ ณ กรุงปารีสพวกนี้จะมาเข้าเฝ้าทุกวันอังคาร และอีกพวกหนึ่งเป็นทูตพิเศษของประเทศนอกยุโรป คณะราชทูตจากสยามเป็นคณะทูตพิเศษซึ่งมีความสำคัญมากคณะแรก เนื้อหาใจความเกี่ยวกับสยามและคณะราชทูตมีรายละเอียดเช่นเดียวกับในคลิป“Visiteurs de Versailles 2/6 –L’Ambassade de Siam” ทุกประการ

ภาพคณะราชทูต อีกภาพหนึ่งจากพิพิธภัณฑ์แห่งชาติ ณ แวร์ซายส์

 

  • เรื่องราวที่น่าสนใจของคณะราชทูตสยาม เว็บ chateauversailles.fr ยังจัดทำลิงก์ที่เกี่ยวข้องไว้อีกหลายลิงก์ตามที่แนบมาด้านท้าย ลองเข้าไปดูกันครับ จะเห็นว่าฝรั่งเศสให้ความสำคัญกับบุคคล ทูต ทูตพิเศษมาก ถึงกับทำเป็นภาพวาดของบุคคลเหล่านั้นอยู่บนหน้าแรกของเว็บ “Visiteurs de Versailles” เลยทีเดียว ซึ่งมีภาพของท่านโกษาปาน(ท่านที่น้อมกายยื่นเครื่องบรรณาการ) กับขุนศรีวิสารวาจา หรือจมื่นสุนทรเทวา ของออเจ้าการะเกด อยู่ในภาพนั้นด้วย 

ท่านราชทูตโกษาปาน และขุนวิสารวาจา อยู่ในภาพหน้าแรกของเว็บเพ็จ อาคันตุกะของแวร์ซายส์ด้วย

 

ภาพต่างๆและคลิปวิดีโอที่นำเสนอในบล็อกนี้ นำมาจาก www.chateaudeversailles.fr เพื่อการเรียนรู้ความสัมพันธ์ในอดีตระหว่างสยามและฝรั่งเศส 

ลิงก์ ก : 

https://www.youtube.com/watch?v=uyDBM8ftwzU        

ลิงก์ ข :  

https://www.youtube.com/watch?v=LAVZ0yL5Owo

เว็บ :

http://www.chateauversailles.fr/actualites/expositions/visiteurs-versailles-1682-1789#l'exposition

เว็บ :

http://www.chateauversailles.fr/grands-formats/exposition-visiteurs-de-versailles/kosa-pan

โดย usakanay

 

กลับไปที่ www.oknation.net