วันที่ อาทิตย์ กรกฎาคม 2561

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

ไวรัสตับอักเสบคืออะไร


ภาพ - 28 กรกฎาคม เป็นวันตับอักเสบโลก 

องค์การอนามัยโลก (WHO) อธิบายว่า

 

ไวรัสตับอักเสบเพิ่มเสี่ยงตับอักเสบ ตับแข็ง มะเร็งตับ

โดยเป็นสาเหตุของมะเร็งตับมากกว่า 60%

.....

ประชากรโลก 7,489 ล้านคน (7.5 ล้านคน) 

มีไวรัสตับอักเสบ 400 ล้านคน 

= คนบนโลก 19 คน มีไวรัสตับอักเสบ 1 คน

 

มีคนติดไวรัสตับอักเสบใหม่ 6-10 ล้านคนทุกปี

..... 

ภาพ - ไวรัสตับอักเสบชนิด B, C, D ติดต่อผ่านเลือด เสพเซ็กส์แบบเสี่ยง เช่น

  • ติดเชื้อผ่านเข็มฉีดยา
  • เสพเซ็กส์แบบเสี่ยง เช่น เปลี่ยนคู่นอนโดยไม่ใช้ถุงยางอนามัย
  • ติดจากแม่ไปสู่ลูก (ตอนคลอด)
  • ยาเสพติดชนิดฉีด
  • สักร่างกาย

.....

ไวรัสตับอักเสบแบ่งเป็น 2 กลุ่มใหญ่

(1). ไวรัสตับอักเสบ B, C, D ติดต่อทางเลือด ร่วมเพศ

(2). ไวรัสตับอักเสบ A, E ติดต่อทางอาหาร-น้ำ

.....

ช่วง 3 ปีที่ผ่านมา

มีข่าวหมอฟันเถื่อน

 

อุปกรณ์ทำฟันไม่ปลอดภัย

ทำให้ติดไวรัสตับอักเสบ B, C, D

หรือไวรัสเอดส์ (HIV) ได้

..... 

ก่อนทำฟันที่คลินิกควรตรวจสอบทุกครั้ง

.....

ภาพ - คนที่ติดไวรัสตับอักเสบ 95% ไม่รู้ว่า มีเชื้อในร่างกาย

.....

ไวรัสตับอักเสบมีหลายชนิดจาก A-B-C-D-E

 

ทว่า...

ที่เป็นสาเหตุมะเร็งตับใหญ่ได้แก่ B และ C

..... 

ไวรัสตับอักเสบชนิด D

ได้ชื่อว่า

 

เป็น "ผู้ช่วยฝ่ายร้าย"

คือ เฉพาะตัวมันเองไม่มีพิษสงอะไร

แต่ ไปเสริมฤทธิ์ไวรัสตับอักเสบ B ให้ร้ายมากขึ้น

.....

ภาพ - ไวรัสตับอักเสบ C แรงกว่า B

ในแง่การเพิ่มเสี่ยงตับอักเสบ ตับแข็ง

 

ทว่า... ทุกวันนี้มียา

ที่รักษาไวรัสตับอักเสบ C ให้หายได้

= มากกว่า 90% ใน 3-6 เดือน

.....

ไวรัสตับอักเสบ B อ่อนกว่า C

ในแง่การเพิ่มตับอักเสบ ตับแข็ง

 

ทว่า... การรักษาไวรัสตับอักเสบ B

ยืดเยื้อเรื้อรัง (รักษานาน)

และ

ได้ผลน้อยกว่าไวรัสตับอักเสบ C มาก

.....

ภาพ - การป้องกันไวรัสตับอักเสบ

เป็นวิธีที่ดีและปลอดภัยกว่าการรักษา

.....

การป้องกันไวรัสตับอักเสบ

แบ่งเป็น 2 กลุ่มใหญ่ 

 

(1). กลุ่มติดต่อทางเลือด ร่วมเพศ เข็มฉีดยา สัก ของมีคมบาด

= ไวรัสตับอักเสบ B, C, D

 

วิธีป้องกันได้แก่

  • ฉีดวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบ B
  • ประเทศไทยฉีดในเด็กแรกเกิดทุกรายแล้ว
  • ไม่ใช้เข็มฉีดยา หรือมีดโกน ร่วมกับคนอื่น
  • ไม่เสพเซ็กส์แบบเสี่ยง เปลี่ยนคู่นอนต้องใช้ถุงยางอนามัย

.....

  • ระวังของมีคมบาด
  • ไม่สักร่างกาย
  • ส่งเสริมผู้บริจาคเลือดขาประจำ
    (การตรวจซ้ำหลายครั้งเป็นระยะๆ ทำให้ปลอดภัยกว่าผู้บริจาคเลือดขาจร)
  • ประเทศไทยตรวจไวรัสตับอักเสบในเลือดมานานแล้ว

.....

ขอแนะนำ

.....

ภาพ - ไวรัสที่ติดต่อผ่าน "อาหาร-น้ำ" ได้แก่ ไวรัสตับอักเสบ A, E

.....

(2). กลุ่มติดต่อทางอาหาร น้ำ

= ไวรัสตับอักเสบ A, E

 

วิธีป้องกันได้แก่

  • "กินร้อน-ช้อนกลาง"
    = กินอาหารสุก ใช้ช้อนกลาง ไม่ใช้แก้วน้ำร่วมกับคนอื่น
  • เลือกน้ำที่ปลอดภัย น้ำประปาไม่ใช่ดื่มได้ทุกประเทศ
    = ดื่มได้ในประเทศพัฒนาแล้ว และบางประเทศ เช่น ไทย
  • ถ่ายหนักลงส้วม
  • ล้างมือด้วยสบู่ หรือถูด้วยเจลแอลกอฮอล์ ให้ถูกวิธี
  • ฉีดวัคซีนไวรัสตับอักเสบ A

.....

ภาพ - วิธีป้องกันไวรัสตับอักเสบ 

(1). ไวรัสตับอักเสบ A, E ติดทาง "อาหาร-น้ำ"

  • ล้างมือด้วยสบู่
  • รักษาอนามัยในเรื่อง "อาหาร-น้ำ"
    เช่น ใช้จาน-ชามสะอาด ช้อนกลาง

(2). ไวรัสตับอักเสบ B, C, D ติดทาง "เลือด-ร่วมเพศ"

  • ฝากครรภ์ตามกำหนด 
  • ฉีดวัคซีนไวรัสตับอักเสบ B ในเด็กแรกคลอด
  • ไม่เสพเซ็กส์แบบเสี่ยง ใช้ถุงยางอนามัย
  • ตรวจไวรัสตับอักเสบก่อนให้เลือด
  • ไม่ใช้เข็มฉีดยา มีดโกนร่วมกัน

..... 

ภาพ - ใครเป็นกลุ่มเสี่ยงไวรัสตับอักเสบ

 

(1). คนที่ไม่ได้ฉีดวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบ B

ไวรัสตับอักเสบ B มากกว่า 90% ติดตอนคลอด

 

การฝากครรภ์จะช่วยคัดกรองได้ว่า

ควรจะฉีดวัคซีนให้เด็กแรกคลอดอย่างเดียว

หรือ ฉีดเซรุ่มป้องกันไวรัสร่วมด้วย

 

(2). คนที่ใช้ยาเสพติดแบบฉีด

(3). คนที่ใช้มีดโกน ของมีคม ร่วมกับคนอื่น เช่น 

  • ตัดผมในร้านที่ไม่เปลี่ยนมีดโกน
  • วิธีที่ดีที่สุด คือ ไม่ให้ช่างตัดผมใช้มีดโกน
  • ฝังเข็มโดยใช้เข็มเดิมซ้ำซาก

 

(4). เสพเซ็กส์แบบเสี่ยง

เปลี่ยนคู่นอน โดยไม่ใช้ถุงยางอนามัย

 

(5). คนที่มีรอยสัก

(6). บุคลากรสุขภาพ

.....

ภาพ - การใช้เข็มฉีดยา

ของมีคม เช่น มีดโกน, สักร่างกาย 

เพิ่มเสี่ยงไวรัสตับอักเสบ

.....

ภาพ - สถิติยอดเสียชีวิตทั่วโลกจากโรคติดต่อ ปี 2000-2015/2543-2558

 

(1). ไวรัสตับอักเสบ (hepatitis - 4 เหลี่ยมเปิด - สีเขียวเข้ม)

อยู่ในขาขึ้น

 

ปัจจัยเสริมอื่นๆ ที่เพิ่มเสี่ยง

ตับอักเสบ ตับแข็ง มะเร็งตับได้แก่

  • น้ำหนักเกิน โรคอ้วน
  • บุหรี่ (เพิ่มเสี่ยงมะเร็งตับ)
  • ดื่มหนัก (แอลกอฮอล์)
  • ไขมันพอกตับ
  • เบาหวาน
  • อาหารปนเปื้อนเชื้อรา เช่น พริกป่น ถั่วลิสงในก๋วยเตี๋ยว
  • พยาธิใบไม้ตับ ในปลาดิบ-สัตว์น้ำจืดดิบ

.....

(2). ไวรัสเอดส์ (HIV - วงกลมเปิด - สีเขียวกลาง)

เสียชีวิตสูงสุดช่วงปี 2004-2005/2547-2548 

แล้วลดลง = อยู่ในขาลง

หลังมีการรณรงค์ป้องกันโรค

 

คนที่ติดเชื้อและกินใช้ยารุ่นใหม่

ตรงเวลาทุกครั้ง

มีโอกาสอายุยืนเกือบเท่าคนปกติ

 

ถ้าไม่ติดเชื้อวัณโรค

อาหารดี

และ ควบคุมน้ำหนักให้พอดี

เพราะ จะต้องระวังเบาหวาน ความดันเลือดสูง

..... 

(3). วัณโรค (TB - 4 เหลี่ยมปิด - สีเขียวกลาง)

อยู่ในขาลง

 

(4). มาลาเรีย (malaria - วงกลมทึบ - สีเขียวอ่อน)

อยู่ในขาลง

.....

สถาบันวิจัยมะเร็งสหราชอาณาจักร (Cancer Research UK) 

รายงานว่า

มะเร็งตับที่นั่น (UK) ไม่เหมือนที่อื่นในโลกได้แก่

  1. เป็นประเทศพัฒนาแล้ว
  2. ฉีดวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบ B นานแล้ว
  3. คัดกรอง รักษาไวรัสตับอักเสบ นานแล้ว
  4. มีสัดส่วนคนน้ำหนักเกิน อ้วนสูง
    ทำให้มีไขมันพอกตับ ตับอักเสบ-ตับแข็งจากไขมันพอกตับสูง

.....

มะเร็งตับใน UK

มาจากอะไร (แทนด้วยเครื่องหมายเท่ากับ '=')

  • 10% = ไวรัสตับอักเสบ
    (ประเทศส่วนใหญ่ 60% ขึ้นไปมาจากไวรัสตับอักเสบ)
  • 20% = บุหรี่
  • 7% = ดื่มหนัก (แอลกอฮอล์)
  • 23% = น้ำหนักเกิน อ้วน (ไขมันพอกตับ)
  • น้อยกว่า 1% = โรคจากการทำงาน เช่น สารเคมี ควันไฟ

 

เรื่องนี้บอกเป็นนัยว่า

ยุคหลังควบคุมไวรัสตับอักเสบต้องระวังอะไร

  • ควบคุมน้ำหนัก
  • ไม่ดื่มหนัก (แอลกอฮอล์)
  • ไม่บุหรี่

.....

ภาพ - สถิติ 10 ประเทศที่เป็นมะเร็งตับมากที่สุดในโลก ปี 2015/2558

กลุ่มอาเซียน 10 ได้แก่

  • สปป.ลาวอันดับ 2
  • ไทย อันดับ 7 
  • กัมพูชา อันดับ 9

.....

ภาพ - สถิติ 10 ประเทศที่เป็นมะเร็งตับมากที่สุดในโลก ปี 2015/2558

ผู้ชายแถวซ้าย ผู้หญิงแถวขวา

 

มะเร็งตับในผู้ชายไทยพบเป็น 3.1 เท่าของผู้หญิง

.....

ภาพ - สถิติการเสียชีวิตจากมะเร็งในไทย ปี 2016/2559 [ ourworldindata ]

10 อันดับแรกได้แก่

  1. มะเร็ง - ตับ
  2. ปอด-หลอดลม
  3. ลำไส้ใหญ่-ไส้ตรง
  4. เต้านม
  5. ถุงน้ำดี-ทางเดินน้ำดี
  6. เม็ดเลือดขาว
  7. กระเพาะอาหาร
  8. ปากมดลูก
  9. ตับอ่อน
  10. อื่นๆ

.....

ถึงตรงนี้... ขอให้ทุกๆ ท่านมีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ

ขอแนะนำ

.....

From - #Worldhepatitisday; Census

From - WHO. Global health strategy on viral hepatitis 2016-2021: Toward ending viral hepatitis. http://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/246177/WHO-HIV-2016.06-eng.pdf;jsessionid=FF8E7DF4F0EBE41183DCAFBC42AE31BC?sequence=1

From - WHO. http://www.wpro.who.int/hepatitis/data/hepatitis_data_statistics/en/

From - WCRF. https://www.wcrf.org/int/cancer-facts-figures/data-specific-cancers/liver-cancer-statistics

From - ACS. https://www.cancer.org/cancer/liver-cancer/causes-risks-prevention/risk-factors.html

From - Cancer Research UK. https://www.cancerresearchuk.org/health-professional/cancer-statistics/statistics-by-cancer-type/liver-cancer#heading-Three

From - Our World in Data. https://ourworldindata.org/cancer

โดย wullopp

 

กลับไปที่ www.oknation.net