วันที่ พุธ ธันวาคม 2561

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

เตรียมรับเสด็จพระคริสตเจ้า อาทิตย์ที่ 3



อาทิตย์ที่ 3 สัปดาห์แห่ง "ความชื่นชมยินดี"

ส่องความลับของ "เทียนไข"

แม้ว่าปัจจุบันจะมีไฟฟ้าใช้กันแล้ว แต่เทียนไขก็ยังมีบทบาทในชีวิตและสังคม เพราะความผูกพันนั้นฝังรากลึกอยู่ในความรู้สึกนึกคิดในเชิงสัญลักษณ์ ที่ปรากฏผ่านวัฒนธรรมของหลายชนชาติ

ท่ามกลางความแปรเปลี่ยนอย่างรวดเร็ว ทำให้การส่งทอดความหมายของเทียนขาดพร่องอยู่บ้าง จึงเกิดข้อสังเกตและข้อสงสัยหลายอย่าง ซึ่งไม่เพียงเกี่ยวข้องกับบทบาทในเชิงสัญลักษณ์ หากรวมถึงผลกระทบต่อสุขภาพของคนเราด้วย มาร่วมเจาะลึกความลับของเทียนไขให้ถึงระดับอณูกันเถอะ

• “เทียน” มีความเป็นมาอย่างไร
ประวัติของเทียนมีหลายแหล่ง บ้างว่าเริ่มต้นเมื่อ 2,200 ปีก่อนในประเทศจีน เทียนสมัยนั้นทำจากไขปลาวาฬ บ้างก็ว่าทางยุโรปมีเทียนใช้มาแต่ยุคโบราณเหมือนกัน ทำจากไขมันพืช ไขมันสัตว์และขี้ผึ้ง โดยใช้แก่นของพืชเป็นไส้เทียน เช่น ต้นกก

เมื่อเทียบไขมันสัตว์กับขี้ผึ้งแล้ว ขี้ผึ้งมีคุณภาพดีกว่ามาก เผาไหม้สะอาดกว่า เกิดควันน้อยกว่า กลิ่นดีกว่า เทียนขี้ผึ้งจึงมีราคาแพง มีใช้แต่ในบ้านเศรษฐี หรือในพิธีทางศาสนาในโบสถ์คริสต์ เปลวไฟสูงมากๆ ก็ทำให้เกิดเขม่ามากไปด้วย จึงต้องคอยตัดไส้ไม่ให้ยาวมาก

ต่อมาใน ค.ศ. 1848 เจมส์ ยัง นักเคมีชาวสก็อต กลั่นไขพาราฟินได้จากถ่านหิน พาราฟินที่ได้นั้นเผาไหม้ดี ไม่มีกลิ่น ราคาถูก ใช้ผลิตเทียนได้คราวละมาก เทียนจากพาราฟินจึงเริ่มเป็นที่นิยม

• ประเทศตะวันตกมีวัฒนธรรมเกี่ยวกับเทียนไหม?
“เทียน” นอกจากจะให้แสงสว่าง ช่วยขับไล่ความมืด ยังเป็นสัญลักษณ์ของอะไรหลายอย่าง เช่น การบูชา ความหวัง กำลังใจ ความรัก การระลึกถึง การผ่อนคลาย เป็นต้น จึงมีการใช้เทียนในโอกาสต่างๆกันทั่วโลก เช่น ในพิธีกรรมทางศาสนาคริสต์ ใช้เทียนในการประกอบพิธี

นอกจากนี้ ยังนิยมจุดเทียนเฉลิมฉลองวันคริสต์มาส วันเกิด หรือเทียนบนเค้กแต่งงาน อย่างที่คนไทยก็รับวัฒนธรรมนี้มาด้วย รวมทั้งมีการจุดเทียนชีวิตคู่ในพิธีแต่งงานที่โบสถ์ เพื่อแสดงให้เห็นถึงการเริ่มต้นชีวิตใหม่ของบ่าวสาว ว่าแต่ละคนเกิดมามีชีวิตของตัวเอง (ถือเทียนคนละเล่ม) เมื่อมาแต่งงานกันก็มาเริ่มต้นชีวิตใหม่ร่วมกันเป็นครอบครัว (นำเทียนของตัวเองไปจุดเทียนชีวิตคู่ ในพิธีจึงมีเทียนทั้งหมด 3 เล่ม)

• เทียนไขที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน ทำมาจากอะไร.. ทำไมเผาไหม้ช้า
ส่วนประกอบหลักๆ ของเทียนไขคือ เนื้อเทียน กับไส้เทียน เพียงแค่นี้แต่ก็มีรายละเอียดทางวิทยาศาสตร์สมัยใหม่แฝงอยู่มากมาย

ไส้เทียน เป็นส่วนประกอบที่สำคัญมาก ทำจากเส้นด้าย (ฝ้ายหรือป่าน) ฟั่นเป็นเกลียว ทำหน้าที่เป็นแหล่งเชื้อเพลิงและตัวดูดซับขี้ผึ้งเหลวหรือพาราฟินเหลวให้ขึ้นไปตามตัวไส้เทียน เพื่อให้เกิดการเผาไหม้อย่างต่อเนื่อง ไส้เทียนต้องชุบสารป้องกันไฟ เพื่อไม่ให้ถูกเผาไหม้เร็วเกินไป และต้องเคลือบสารติดไฟง่ายเพื่อให้จุดไฟติดด้วย

เนื้อเทียน ทำจากพาราฟิน หรือขี้ผึ้ง พาราฟินเป็นผลิตภัณฑ์ที่เหลือจากกระบวนการแยกน้ำมันดิบ หรือก๊าซธรรมชาติ ในพาราฟินมีสารประกอบไฮโดรคาร์บอนหลายชนิด ชาวบ้านมักเรียกว่าขี้ผึ้งน้ำมันหรือขี้ผึ้งถ้วย ตามรูปร่างที่มีจำหน่ายในท้องตลาด

ส่วนขี้ผึ้ง คือ ไขที่ผึ้งขับออกมา เพื่อนำไปใช้สร้างและซ่อมแซมรังผึ้ง ขี้ผึ้งเป็นของผสมของสารต่างๆ เช่น สารไฮโดรคาร์บอน สารโมโนเอสเทอร์ สารไดเอสเทอร์ และอื่นๆอีกหลายชนิด เนื้อขี้ผึ้งมีความเหนียวและอ่อนตัวได้ง่ายเมื่อได้รับความร้อนไม่มากนัก นำมาเปลี่ยนรูปร่างได้ง่าย เมื่อใช้ในการฟั่นเทียน ก็เพียงแค่คลึงก้อนขี้ผึ้งรอบไส้ เวลาจุดเทียนขี้ผึ้ง จะมีกลิ่นหอมอ่อนๆ จากขี้ผึ้งด้วย

แต่ขี้ผึ้งในธรรมชาติมีน้อยลงเรื่อยๆ ราคาก็สูงมาก จึงต้องนำพาราฟินมาหลอมและหล่อเป็นเทียน ที่ต้องใช้วิธีหล่อเพราะขี้ผึ้งพาราฟินแข็งและเปราะ ไม่สามารถนำมาฟั่นด้วยมือได้ เทียนสำหรับแกะสลักลวดลายจึงต้องผสมขี้ผึ้งธรรมชาติ เพื่อเพิ่มความเหนียว

เมื่อเราจุดเทียน ไส้เทียนจะลุกไหม้ ความร้อนของเปลวไฟทำให้เนื้อเทียนไขบริเวณโคนไส้เทียนเกิดการหลอมเหลว และถูกดูดซับเข้าไปในตัวไส้เทียน บางส่วนที่ถูกดูดซับจะระเหยกลายเป็นไอ เนื่องจากความร้อนจากเปลวไฟ และบางส่วนจะถูกเผาไหม้ไปพร้อมกับไส้เทียน เปลวเทียนที่เกิดขึ้นเป็นการเผาไหม้ของเนื้อเทียน ไม่ได้เกิดจากการเผาไหม้ของไส้เทียนโดยตรง

• จริงหรือที่ว่ากันว่า “เทียนไข” อันตรายต่อสุขภาพ
ในความเรืองไสวของเปลวไฟ ที่นอกจากจะช่วยส่องสว่าง ขับไล่ความมืด และยังประโยชน์ด้านจิตใจนั้น นักวิทยาศาสตร์ยังพบ “อันตราย” แฝงอยู่ในเทียนไขด้วย มีรายงานของผู้เชี่ยวชาญจากมหาวิทยาลัยแห่งรัฐเซาท์คาโรไลนา สหรัฐอมเริกา ว่า เทียนพาราฟินจะปล่อยควันพิษ ที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งปอดและหอบหืด ขณะที่ควันเทียนที่ทำจากไขพืชจากถั่วเหลืองไม่พบสารพิษนี้

ควันพิษที่ปล่อยออกมานี้ พบสารเคมีหลายชนิด เช่น โทลูอีนและเบนซีน ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อเผาไหม้ในอุณหภูมิที่ไม่สูงพอ ทำให้โมเลกุลอันตรายซึ่งเป็นสารก่อมะเร็งถูกปล่อยออกมา หากจุดเทียนจำนวนมากในที่ที่อากาศถ่ายเทไม่ดี เช่น ในห้องน้ำ บนโต๊ะอาหาร เป็นประจำทุกวันนานหลายปี จะยิ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็ง

ส่วนไส้เทียนที่ส่วนใหญ่ทำจากด้ายฟั่นเป็นเกลียว มีคำเตือนเกี่ยวกับสารผสมในไส้เทียนว่า อาจจะมีสารพิษเจือปนอยู่หลังการฟอกสีด้ายดิบ และมีตะกั่วที่ใส่มาเพื่อให้ไส้เทียนคงรูปและตั้งตรงอยู่ได้เวลาที่เนื้อเทียนละลายหลังการจุดไฟ เมื่อไส้เทียนที่มีตะกั่วผสมอยู่เผาไหม้ จะปล่อยสารตะกั่วออกมาในอากาศ การใช้ตะกั่วกับไส้เทียนเพิ่งจะมีในช่วง 40 ปีที่ผ่านมานี้เอง ในปี ค.ศ. 1974 สมาคมเทียนนานาชาติของสหรัฐอเมริกา (National Candle Association หรือ NCA) จึงได้เรียกร้องและมีการลงนามในสัญญา ให้บริษัทที่ผลิตเทียนยกเลิกการใช้ตะกั่วในไส้เทียน

ดังนั้น บริษัทผลิตเทียนจึงต้องหาสิ่งอื่นมาทดแทน เช่น ใช้กระดาษหรือถักไส้เทียนเป็นเปีย แต่ส่วนมากจะเปลี่ยนไปใช้สังกะสีแทนตะกั่ว ซึ่งแม้จะไม่มีความเป็นพิษมากเท่า แต่การหายใจเอาควันที่เกิดจากการเผาไหม้ของสังกะสีในปริมาณมากๆ ก็ทำให้เกิดโรคไข้ควันโลหะ (Metal Fume Fever) คือมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน เป็นไข้ และอาจมีสีผมและผิวหนังเปลี่ยนไป นอกจากนี้ ยังพบการใช้ดีบุกผสมในไส้เทียนแทน ดีบุกอาจจะไม่มีความเป็นพิษ แต่ทั้งในสังกะสีและดีบุกมีสารตะกั่วปนเปื้อนอยู่เล็กน้อย และการตรวจสอบก็ทำได้ยาก

อย่างไรก็ดี ปัจจุบันยังไม่มีวิธีการใดน่าเชื่อถือพอที่จะสามารถตรวจสอบได้ว่า ไส้เทียนนั้นใช้สารโลหะใดเป็นตัวผสม และการวิจัยทั้งหลายก็ยังไม่ยืนยันถึงความเป็นพิษของส่วนผสมต่างๆ อย่างแน่ชัด แต่ข้อมูลทั้งหมดนี้ก็ช่วยเตือนให้เห็นอันตรายที่อาจจะเกิดขึ้นได้

• ใช้เทียนอย่างไรให้ปลอดภัย
มีข่าวบ่อยครั้งที่เกิดความเสียหายต่อชีวิตและทรัพย์สินจากการจุดเทียน และยังเริ่มมีการตั้งข้อสังเกตและศึกษาอันตรายจากเทียนเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ แต่แม้จะยังไม่ได้ข้อสรุปที่ชัดเจน ผู้ใช้ก็ควรระมัดระวังในเรื่องนี้

สมาคมเทียนแห่งชาติของสหรัฐอเมริกา (National Candle Association) ได้เสนอกฎเหล็กการใช้เทียนให้ปลอดภัย ดังนี้

• จุดเทียนแล้วต้องระวังให้อยู่ในสายตา ก่อนเข้านอน ต้องดับเทียนให้เรียบร้อย
• ไม่ตั้งเทียนบนอะไรก็ตามที่ติดไฟได้ วางให้ห่างเฟอร์นิเจอร์ ผ้า เตียง พรม หนังสือ กระดาษ หรือของแต่งบ้านที่ติดไฟง่าย เป็นต้น
• ตั้งเทียนให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง
• ตัดไส้เทียนให้เหลือยาว ¼ นิ้วก่อนจุด ถ้าไส้เทียนยาวหรือคดงอ จะทำให้เผาไหม้ไม่ดี
• ต้องตั้งบนเชิงเทียนที่ออกแบบมาสำหรับใส่เทียนโดยเฉพาะเสมอ เพื่อให้เทียนตั้งมั่นคงและรองรับน้ำตาเทียนได้
• วางเชิงเทียนบนพื้นเรียบและทนความร้อน
• เชิงเทียนควรสะอาด ไม่มีไส้เทียน เศษไม้ขีดไฟ หรืออื่นๆ หรือกระทั่งน้ำตาเทียนเก่าที่แห้งค้างอยู่
• อย่าวางใกล้ทางลม ช่องหน้าต่าง พัดลมเพดาน เพราะทำให้เทียนหมดเร็ว แต่เผาไหม้ไม่สม่ำเสมอ และลมอาจพัดปลิววัสดุไหม้ไฟง่ายมาโดนเปลวไฟ
• จุดเทียนในห้องที่อากาศถ่ายเท อย่าจุดในที่แคบอับลม
• อย่าจุดเทียนจนเทียนหมด ถ้าเนื้อเทียนเหลือน้อยเกือบหมดแท่งให้ดับเลย ปลอดภัยที่สุดคือ เหลือครึ่งนิ้วถ้าอยู่ในภาชนะรองรับน้ำตาเทียน หรือสองนิ้วถ้าไม่มีภาชนะรองรับ
• ไม่ควรจับหรือเคลื่อนย้ายเทียนที่จุดอยู่ เพราะน้ำตาเทียนร้อน จะโดนลวกได้
• ไม่ควรใช้มีดหรือของแหลมคมแคะแงะน้ำตาเทียนออกจากภาชนะแก้วที่ใส่ เพราะจะทำให้เกิดรอยขีดข่วน เนื้อแก้วจะไม่แข็งแรงทนทาน แตกง่าย
• ถ้าจุดเทียนหลายเล่ม ให้วางห่างกันอย่างน้อยสามนิ้ว จะได้ไม่ส่งความร้อนถึงกันแล้วเทียนละลาย หรือเกิดการเผาไหม้ที่ไม่สมบูรณ์
• ใช้ที่ดับเทียน ไม่ควรเป่า เพราะน้ำตาเทียนจะกระเด็นใส่ 
• อย่าใช้น้ำดับเทียน น้ำทำให้น้ำตาเทียนกระเด็น และอาจทำให้ภาชนะใส่ที่เป็นแก้วแตก
• ระวังเป็นพิเศษถ้าใช้เทียนตอนไฟดับ ควรใช้ไฟฉายดีกว่า
• ถ้าเทียนเกิดควันบ่อยๆ หรือเปลวไฟสูง ควรดับทิ้ง เพราะเกิดการเผาไหม้ไม่ดี
• อย่าใช้เทียนแทนไฟฟ้าส่องสว่าง… 



โดย sdcenter

 

กลับไปที่ www.oknation.net