วันที่ อาทิตย์ กันยายน 2562

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

ผ้าบาติกในพระปิยมหาราช : สายสัมพันธ์สยามและชวา


พิพิธภัณฑ์ผ้า ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ตั้งอยู่ ณ หอรัษฎากรพิพัฒน์ ตั้งอยู่ในเขตพระราชฐานชั้นนอก ริมกำแพงพระบรมมหาราชวังด้านทิศเหนือ ปรากฏหลักฐานการใช้พื้นที่บริเวณดังกล่าวมาตั้งแต่ต้นกรุงรัตนโกสินทร์ มีการบูรณะปรับปรุง และก่อสร้างเพิ่มเติมหลายครั้ง

 

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ก่อสร้างอาคาร ๒ ชั้นเป็นแถวยาวเมื่อพุทธศักราช ๒๔๑๓ และพระราชทานนาม หอรัษฎากรพิพัฒน์ เพื่อเป็นที่ทำการกรมพระคลังมหาสมบัติ มีหน้าที่บริหารงานด้านการจัดเก็บระเบียบภาษีอากร ต่อมาอาคารนี้ได้กลายเป็นที่ทำการของหน่วยงานอย่างน้อย ๔ หน่วยงาน ได้แก่ สำนักงานธนาคารชาติไทย กรมธนารักษ์ ราชบัณฑิตยสถาน กองพระราชพิธี จากนั้นจึงว่างเว้นจากการใช้งาน

 

ในพุทธศักราช ๒๕๔๖ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ กราบบังคมทูลขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตจากพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชขอพระราชทานพระบรมราชานุญาต ใช้อาคารหอรัษฎากรพิพัฒน์ เป็นที่ตั้งของพิพิธภัณฑ์ผ้าฯ

นิทรรศการ ผ้าบาติกในพระปิยมหาราช : สายสัมพันธ์สยามและชวา จัดขึ้นเพื่อระลึกถึงพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๕ ในการเสด็จเยือนชวาทั้งสามครั้ง และเพื่อตระหนักถึงพระมหากรุณาธิคุณและพระปรีชาสามารถของพระองค์ที่ทรงรวบรวมวิทยาการและศิลปวัฒนธรรมมาปรับใช้ในการวางรากฐานพัฒนาประเทศไทยอย่างยั่งยืนสืบมาจนถึงปัจจุบัน

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เสด็จเยือนชวาอย่างเป็นทางการเมื่อพุทธศักราช ๒๔๑๓ ซึ่งนับเป็นการเสด็จพระราชดำเนินไปทรงเจริญสัมพันธไมตรีกับต่างประเทศเป็นครั้งแรก จากนั้นยังได้เสด็จเยือนชวาอีกสองครั้งในพุทธศักราช ๒๔๓๙ และ ๒๔๔๔ เพื่อศึกษาความเจริญก้าวหน้าในด้านต่างๆ รวมทั้งแบบอย่างการปกครอง ธรรมเนียมประเพณีและวัฒนธรรม เพื่อพัฒนาชาติบ้านเมืองให้เจริญก้าวหน้าทัดเทียมกับนานาอารยประเทศ

ระหว่างการเสด็จเยือนชวา พระองค์ได้เสด็จพระราชดำเนินไปทอดพระเนตรการเขียนผ้าบาติกอันเป็นหัตถศิลป์ที่เลื่องชื่อและเป็นที่พอพระราชหฤทัยอย่างยิ่ง จึงทรงซื้อผ้าบาติกกลับมาเป็นจำนวนมาก และมีผู้ทูลเกล้าฯ ถวาย รวมทั้งสิ้นกว่า ๓๐๐ ผืน ซึ่งมีความโดดเด่นทั้งในแง่ความงดงามของศิลปะและองค์ความรู้ทางประวัติศาสตร์การแต่งกายของชวา ผ้าเหล่านี้เก็บรักษาไว้เป็นอย่างดี มีการให้หมายเลขกำกับผ้าแต่ละผืน และบันทึกข้อมูลรายละเอียดของผ้าแนบไว้ ถือเป็นหลักฐานสำคัญยิ่ง

 

ห้องกิจกรรมบาติก จัดทำขึ้นเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ด้านประวัติศาสตร์ของสยามและชวา ผ่านเรื่องราวการเสด็จเยือนชวาของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และเรียนรู้เรื่องศิลปวัฒนธรรมชวาผ่านผ้าบาติกที่ทรงได้รับการทูลเกล้าฯ ถวายและทรงซื้อไว้บางส่วน ห้องกิจกรรมบาติกประกอบด้วยกิจกรรมต่างๆ ดังนี้

 

๑. เล่าเรื่องเมืองเก่า เป็นฉากภาพเมือง ๗ เมืองในชวาที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเคยเสด็จเยือน หรือสถานที่ที่ทรงซื้อและทรงได้รับการทูลเกล้าถวายผ้าบาติก ประกอบด้วย เมืองจาการ์ตา (บัตตาเวีย) ยอกยาการ์ตา สุราการ์ตา เซมารัง จิเรบอน การุต และเปอกาลองงัน ฉากสุดท้ายเป็นภาพตัวอย่างวิทยาการจากตะวันตกในชวาที่เป็นแรงบันดาลพระราชหฤทัยให้พระองค์ทรงนำกลับมาพัฒนาประเทศ

 

๒. ประทับลายผ้าบาติก เป็นกิจกรรมที่ผู้เข้าชมจะได้เลือกประทับลายผ้าบาติกลงบนกระดาษ ประกอบด้วย ลายท้องผ้า ๘ ลาย ลายหัวผ้า ๒ ลาย และลายขอบผ้า ๒ ลาย รวมทั้งสิ้น ๑๒ ลาย

 

๓. อุปกรณ์การเขียนลายผ้าบาติก ผู้เข้าชมจะได้เรียนรู้และสัมผัสอุปกรณ์การทำผ้าบาติก ประกอบด้วย ผ้าฝ้าย ขี้ผึ้ง จันติง และแม่พิมพ์โลหะ

 

๔. นุ่งผ้าบาติก เป็นกิจกรรมที่จะได้เรียนรู้วิธีการนุ่งผ้าบาติกของชาวชวาผ่านจอวีดิทัศน์และผู้เข้าชมจะได้ทดลองนุ่งผ้าแบบชาวชวา

๕. เกมผ้าบาติก เป็นจอสัมผัสที่ผู้เข้าชมจะได้เลือกเล่นเกม ๒ เกม คือ ประดิษฐ์ลายผ้า เป็นเกมออกแบบลายผ้าบาติกและตกแต่งสีสันตามความชื่นชอบ และปริศนาน่ารู้ เป็นเกมตอบคำถามเกี่ยวกับนิทรรศการผ้าบาติกในพระปิยมหาราช: สายสัมพันธ์สยามและชวา แบ่งเป็นเนื้อหาเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ การเสด็จเยือนชวาทั้งสามครั้งและเนื้อหาเกี่ยวกับผ้าบาติก

โดย feng_shui

 

กลับไปที่ www.oknation.net