วันที่ พุธ พฤษภาคม 2563

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

รับมืออย่างไร...ให้เป็นที่ปลอดภัยจากเชื้อ


รับมืออย่างไร...ให้เป็นที่ปลอดภัยจากเชื้อ 

ท่านผู้อ่านที่ไม่เคยอ่านข้อเขียนของผู้เขียน โปรดอย่าเข้าใจผิดว่าผู้เขียนเป็นบุคลากรทางการแทพย์หรือผู้บริหารของส่วนราชการที่ไหนสักแห่งหนึ่งนะครับ ไม่ได้เป็นสักอย่างครับนอกจากเป็นข้าราชการเกษียณอายุราชการและนักเขียนสมัครเล่นเท่านั้นครับ

คุณสุภาภรณ์ ณ นคร ผอ. สสว. ๑๑ สงขลา ที่เคยเขียนถึงเรื่อง “สิ่งดีๆ ที่เกิดขึ้นในสภาวะวิกฤติ” เมื่อวันที่ ๒๕ พฤษภาคม ๒๕๖๓ ที่ผ่านมา รายละเอียดใน

http://oknation.nationtv.tv/blog/puthsup-govservice/2020/05/25/entry-1 นั่นแหละครับ

ได้ส่งบทความฉบับย่อ ซึ่งเป็นการถอดบทเรียนจากการป้องกันปัญหาระบาดโควิด-19 ของจังหวัดสตูล จังหวัดที่ไม่มีการแพร่ระบาดจากชุมชนแม้แต่คนเดียว แต่โชคร้ายถูกเจาะไข่แดงเพราะมีผู้ติดเชื้อ ๑๕ คน ทั้งหมดเป็นผู้ที่เดินทางกลับจากการชุมนุมทางศาสนาจากประเทศอินโดนีเซีย และไม่มีผู้ใดติดเชื้ออีก

ได้อ่านบทความนี้แล้วเห็นว่าเรื่องนี้เป็นประโยชน์ต่อหน่วยงานต่างๆ และสาธารณะชนทั่วไป จึงขออนุญาตเจ้าของบทความเพื่อประชาสัมพันธ์เผยแพร่ต่อให้

ขอขอบคุณเจ้าของเรื่องไว้ด้วย ไม่ได้ตัดต่ออะไรเลยครับ ขอเป็นเพียงสะพานเชื่อมข้อมูลให้ก็แล้วกันนะครับ รายละเอียดเป็นอย่างไร เชิญอ่านข้างได้เลยนะครับ

พุธทรัพย์ มณีศรี

 

          จากการติดตามการรายงานสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรค Covid-19 อย่างต่อเนื่อง ของสำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ 11 สงขลา ซึ่งมีพื้นที่รับผิดชอบในเขตพื้นที่ภาคใต้ตอนล่างจำนวน 7 จังหวัด ได้แก่ ตรัง นราธิวาส พัทลุง ปัตตานี ยะลา สงขลา และสตูล ได้ทำการรวบรวมสถิติผู้ติดเชื้อและมาตรการป้องกันต่าง ๆ ที่ประกาศใช้ในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง พบว่า ในพื้นที่จังหวัดสตูลเป็นจังหวัดเดียวในพื้นที่ 7 จังหวัด ที่ไม่ได้รับรายงานการติดเชื้อของคนในพื้นที่มาอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่เริ่มมีการรายงานสถานการณ์รายวันจากศูนย์บริหารสถานการณ์โควิด-19 (ศบค.) จนเมื่อวันที่ 8 เมษายน 2563 ซึ่งเป็นวันแรกที่พบว่า จังหวัดสตูลมีการรายงานผู้ติดเชื้อ จำนวน 15 ราย ซึ่งในรายงานพบว่า ทั้งหมดเป็นผู้ที่เดินกลับมาจากการชุมนุมทางศาสนา ณ ประเทศอินโดนีเซีย แต่ยังไม่พบผู้ที่ติดเชื้อในพื้นที่จังหวัดสตูลแต่อย่างใด ทำให้จังหวัดสตูลยังคงเป็นพื้นที่ที่สามารถป้องกันการแพร่ระบาดของโรค Covid-19 ไว้ได้อย่างต่อเนื่องอย่างต่อเนื่อง

          ด้วยเหตุผลดังกล่าว สำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ 11 สงขลา จึงได้ทำการศึกษาการรับมือกับสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรค Covid-19 ในพื้นที่จังหวัดสตูล ถึงมาตรการต่าง ๆ ในการป้องกันแนวทางการดำเนินงานของภาครัฐในพื้นที่ ช่องทางการสื่อสารและเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารสู่ประชาชน ความร่วมมือของประชาชนและชุมชนในพื้นที่ รวมถึงบทบาทและภารกิจของหน่วยงานในสังกัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ในจังหวัดสตูล ในการสนับสนุนนโยบายของจังหวัดในช่วงภาวะวิกฤติ เพื่อเป็นแนวทางในการรับมือกับสถานการณ์ต่าง ๆ ที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต

สถานการณ์ Covid-๑๙ ในจังหวัดสตูล                                                       
         
จากจุดเริ่มต้นการแพร่เชื้อครั้งแรกในประเทศไทย เมื่อวันที่ 13 มกราคม 2563 จังหวัดสตูลเป็นหนึ่งในไม่กี่จังหวัดที่สามารถรับมือและควบคุมสถานการณ์การแพร่เชื้อภายในจังหวัดได้เป็นอย่างดี จากสถิติตัวเลขที่ไม่พบผู้ติดเชื้อสะสมมาอย่างต่อเนื่อง ก่อนจะพบผู้ติดเชื้อเป็นครั้งแรก หลังจากการเดินทางกลับของผู้เข้าร่วมชุมนุมทางศาสนา ณ ประเทศอินโดนีเซีย เมื่อวันที่ 8 เมษายน 2563  ทำให้มียอดผู้ติดเชื้อสะสมภายในจังหวัดสตูลเพิ่มขึ้นมาเป็น 15 คน ภายในวันเดียว

          นายวีรนันท์ เพ็งจันทร์ ผู้ว่าราชการจังหวัดสตูล ได้ให้สัมภาษณ์กับ นายสุทธิชัย หยุ่น พิธีกรชื่อดังผ่านทาง Youtube Chanel : Sutthichai Live ว่า


" หากพิจารณาจากข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นในพื้นที่ จังหวัดสตูลยังไม่มีผู้ป่วยติดเชื้อแต่อย่างใด เนื่องจากกลุ่มผู้เข้าร่วมชุมนุมทางศาสนา ณ ประเทศอินโดนีเซีย ที่เป็นคนสตูล จำนวน 26 คน ถือเป็นกลุ่มบุคคลที่รับเชื้อมาจากต่างประเทศ ไม่สามารถไปนับรวมกับการติดเชื้อในพื้นที่ได้ เพราะฉะนั้นเรามีความจำเป็นที่จะต้องวางยุทธศาสตร์การรับมือให้ถูกต้อง เท่ากับว่าในสภาพพื้นที่โดยทั่วไปของจังหวัดสตูล ยอดผู้ติดเชื้อยังคงเป็นศูนย์อยู่ และในส่วนของกระบวนการคัดกรองของคนสตูลทั้ง 26 คนนั้น ได้เริ่มต้นจากการคัดกรองที่สนามบินหาดใหญ่ โดยผ่านการตรวจจากทีมแพทย์ เมื่อวันที่ 6 เมษายน 2563 โดยมีการคัดแยกผู้เดินทางออกเป็น 3 กลุ่ม คือ สีเขียว สีเหลือง สีส้ม (สีเขียว : ไม่มีอาการ /สีเหลือง : มีอาการเล็กน้อย/สีส้ม : มีอาการชัดเจน) โดยพบว่ามีกลุ่มสีเขียว 6 คน สีส้ม 20 คน และได้นำเชื้อไป Swab เพื่อตรวจหาเชื้อต่อ ปรากฏว่ามีผู้ติดเชื้อจริงจำนวน 15 คน เมื่อผ่านกระบวนการตรวจหาเชื้อเรียบร้อยแล้วก็ได้จัดเตรียมรถ ซึ่งได้รับความอนุเคราะห์จากกองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 5 (ร5 พัน2) จากแม่ทัพภาคที่ 4 และมีการแยกการเดินทางออกเป็นกลุ่มต่าง ๆ ตามการคัดกรองเบื้องต้น ก่อนเดินทางไปยังโรงพยาบาลสนาม จังหวัดสตูล ซึ่งตั้งอยู่ในมหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา วิทยาเขตสตูล 

          ในส่วนของโรงพยาบาลสนาม จังหวัดสตูล ได้มีการเตรียมการมา 2 สัปดาห์ ก่อนการดินทางกลับจากการชุมนุมทางศาสนา ในประเทศอินโดนีเซีย ทั้งนี้เป็นการเตรียมการเพื่อรับมือกับสถานการณ์การเจ็บป่วยของคนในพื้นที่ เพราะโดยหลักทางการแพทย์ได้แบ่งคนไข้เป็น 5 ระดับ คือ ระดับที่ 1 และ 2 คือ ผู้ป่วยที่มีการรับเชื้อ แต่มีอาการไม่มาก ระดับที่ 3 และ 4 คือผู้ป่วยที่อยู่ในระดับที่มีอาการชัดเจน และระดับที่ 5 คือ อาการหนักต้องเข้ารับการรักษาในห้อง ICU

     โรงพยาบาลสนาม จังหวัดสตูล เป็นแนวคิดที่จะรับกลุ่มผู้ป่วยในระดับที่ 1 และ 2 ไว้ ซึ่งเป็นโรงพยาบาลที่มีการบริหารงานตามโครงสร้างของโรงพยาบาลจริง ทำให้สามารถรองรับกลุ่มผู้เดินทางกลับจากการชุมนุมทางศาสนาเข้าสู่โรงพยาบาลสนามได้ทันที โรงพยาบาลสนามแห่งนี้ ตั้งอยู่ห่างไกลจากชุมชน ตัวอาคารที่ตั้งค่อนข้างมีความเป็นเอกเทศ อีกทั้งยังได้มีการประกาศให้เป็นเป็นเขตพื้นที่เฉพาะ บุคคลที่ไม่เกี่ยวข้องไม่สามารถเข้าไปได้ กลุ่มผู้ติดเชื้อก็ต้องรับการรักษาจนกว่าจะหายเป็นปกติ ก่อนออกไปชีวิตในชุมชน จึงขอให้ประชาชนทุกคนมั่นใจ และยืนยันว่าพื้นที่ของจังหวัดสตูลนั้นยังไม่มียอดผู้ติดเชื้อสะสมแต่อย่างใด"                    



บทวิเคราะห์  

          จากการศึกษาการรับมือกับสถานการณ์โรคระบาด
Covid-19 ในพื้นที่จังหวัดสตูล สามารถสรุปผลจากการศึกษาข้อมูลต่าง ๆ เป็นปัจจัยที่สำคัญและน่าสนใจอันนำไปสู่ความสำเร็จในการรับมือและจัดการกับสถานการณ์การแพร่ระบาดในพื้นที่ได้ ดังนี้

                   1) เตรียมพร้อมตั้งรับ : การเตรียมความพร้อมถือเป็นด่านแรกในการรับมือกับสถานการณ์ให้มีประสิทธิภาพ ซึ่งจังหวัดสตูลได้มีการเตรียมความพร้อมและรับมือกับสถานการณ์โรคระบาด Covid-19 ตั้งแต่ช่วงเดือนมกราคม ที่เริ่มมีข่าวการแพร่ระบาดในประเทศจีน โดยได้มีการเรียกหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องร่วมกันหารือเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 17 มกราคม 2563 ซึ่งนับได้ว่าจังหวัดสตูลมีการติดตามและให้ความสำคัญกับสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรค Covid-19 อย่างรวดเร็วทันเหตุการณ์  รวมถึงการประสานตั้งรับล่วงหน้าในการรับมือกับผู้ที่เดินทางกลับจากประเทศมาเลเซียผ่านช่องทางต่าง ๆ ที่เป็นเขตติดต่อกับจังหวัดสตูล ในช่วงการเปิดด่านชั่วคราว ในวันที่ 18 เมษายน 2563 เพื่อทยอยรับคนไทยที่แจ้งความประสงค์ในการเดินทางกลับประเทศไทยกับสถานทูตและสถานกงสุลไทยในประเทศมาเลเซีย ซึ่งทำให้เห็นถึงการตั้งรับกับสถานการณ์ได้เป็นอย่างดี

                    2) กำกับวางแผน : อีกหนึ่งความสำเร็จที่สำคัญในการรับมือกับสถานการณ์การแพร่ระบาดของ Covid-19 ในจังหวัดสตูล คือการมีผู้นำที่เข้มแข็งคอยกำกับ สั่งการ และวางแผนการดำเนินงานต่าง ๆ เพื่อประสานการทำงานของหน่วยงานต่าง ๆที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ให้มีเอกภาพและมีประสิทธิภาพ ซึ่งนำโดยท่านผู้ว่าราชการจังหวัดสตูล รวมถึงการปฏิบัติงานในฐานะประธานคณะกรรมการควบคุมโรคจังหวัดสตูล การตัดสินใจออกมาตรการต่าง ๆ ผ่านประกาศและคำสั่งของจังหวัดและคณะกรรมการควบคุมโรคติดต่อจังหวัดสตูล เช่น การปิดสถานที่ต่าง ๆชั่วคราว การระงับการเดินทางเข้าออกพื้นที่จังหวัดสตูล มาตรการการสวมหน้ากากอนามัยหรือหน้ากากผ้า ตลอดจนการควบคุมการเข้าออกที่ด่านผ่านแดนถาวร เป็นต้น ทั้งนี้ยังรวมถึงการวางแผนล่วงหน้าทั้งในระยะสั้นและระยะยาว เพื่อรับมือกับการเยียวยาและฟื้นฟูสภาพเศรษฐกิจในพื้นที่ ซึ่งอาจจะเป็นผลกระทบที่ตามมาหลังจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรค Covid-19  คลี่คลายลง  

                    3) ผ่านแดนคุมเข้ม : เนื่องจากจังหวัดสตูลมีด่านผ่านแดนถาวร ซึ่งเป็นเขตพื้นที่ติดต่อกับประเทศเพื่อบ้าน คือประเทศมาเลเซีย จำนวน 2 จุด คือ ๑. จุดผ่านแดนถาวรสตูล (ท่าเรือตำมะลัง) 2. จุดผ่านแดนถาวรวังประจัน รวมไปถึงจุดที่อาจเป็นพื้นที่เสี่ยงอย่างเกาะหลีเป๊ะ ซึ่งมีนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติเป็นจำนวนมาก ซึ่งการเดินทางไปยังเกาะหลีเป๊ะจะต้องโดยสารโดยเรือจากท่าเรือปากบาราในการเดินทาง จึงได้มีการกำชับและทำการตั้งจุดคัดกรองผู้คนบริเวณ ด่านผ่านแดนถาวรทั้งจุด รวมทั้งบริเวณท่าเรือปากบาราและเกาะหลีเป๊ะอย่างเข้มข้น นอกจากนี้ ยังมีการควบคุมการเข้าออก (lock Down) ในพื้นที่จังหวัดสตูล ซึ่งได้ดำเนินการมาตั้งแต่วันที่ 3 เมษายน 2563 ส่วนกรณีความจำเป็นต่าง ๆ เช่น การขนส่งสินค้าที่ยังคงเดินทางได้ตามปกติ ในกรณีของบุคคลทั่วไปนั้นจะต้องมีความจำเป็นอย่างยิ่งยวดในการเดินทางเท่านั้น เนื่องจากบริเวณด่านตรวจต่าง ๆ จะมีผู้บัญชาการประจำ ในการควบคุมและพิจารณาการเข้าออก ซึ่งถือเป็นอีกหนึ่งจุดแข็งในการรักษาพื้นที่ของจังหวัดสตูลให้ปลอดผู้ติดเชื้อได้เป็นอย่างดี เนื่องจากจะเป็นการคัดกรองผู้คนก่อนเข้ามาในพื้นที่ ซึ่งอาจเป็นกลุ่มเสี่ยงต่อการแพร่เชื้อในพื้นที่จังหวัดได้อีกทางหนึ่ง      

                    4) เติมเต็มข่าวสาร : การติดตามข้อมูลข่าวสารนั้นถือเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่สำคัญในการก้าวข้ามสถานการณ์วิกฤติต่าง ๆ เช่นเดียวกับสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรค Covid-19 ในครั้งนี้ ที่จะต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน โดยเฉพาะประชาชนในพื้นที่ การกระจายความรู้ข่าวสารเพื่อการรับมือจึงเป็นสิ่งสำคัญ ซึ่งมีช่องทางการสื่อสารต่าง ๆมากมาย นอกจากประกาศคำสั่งที่เป็นทางการของหน่วยงานราชการ หรือการประกาศตามเสียงตามสายในเขตพื้นที่ต่าง ๆ ของจังหวัดสตูลแล้ว ช่องทางการสื่อสารที่น่าสนใจ คือการใช้ประโยชน์จากช่องทางการสื่อสารใหม่ ๆ ในเชิงรุก ของหน่วยงานภาครัฐ เช่น Facebook Page ตั้งแต่ระดับผู้ว่าราชการจังหวัดสตูล สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสตูล สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดสตูล เป็นต้น ในการให้ความรู้ต่าง ๆ เช่น ประกาศ คำสั่งต่าง ๆ ทั้งในระดับประเทศ และระดับจังหวัด การรายงานสถิติผู้ติดเชื้อและสถานการณ์ Covid-19 แบบรายวัน รวมถึงมาตรการป้องกันและการดูแลตนเองสำหรับประชาชนทั่วไป การแนะนำวิธีการปรับตัวและปฏิบัติตนในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อ Covid-19 ซึ่งจะเป็นการสร้างภูมิคุ้มกันในการดูแลตนเองของประชาชนอีกทางหนึ่ง

                   5) ชุดปฏิบัติการเชิงรุก : ผู้ว่าราชการจังหวัดสตูล ได้จัดให้มีทีมชุดปฏิบัติการเพื่อทำงานเชิงรุกในพื้นที่ขึ้นมา เมื่อสถานการณ์การแพร่ระบาดเริ่มส่งผลกระทบมายังประเทศไทย โดยยกระดับการเฝ้าระวังในพื้นที่จังหวัดสตูลมากขึ้น และเริ่มมีการให้ความรู้กับพี่น้องประชาชน โดยเฉพาะในพื้นที่หมู่บ้าน ให้มีการนับจำนวนบ้านเป็นหลังคาเรือน และให้ทีมปฏิบัติการเป็นชุดรับผิดชอบ จำนวน 1 ชุดต่อ 10 หลังคาเรือน ซึ่งใน 1 ชุด ประกอบด้วย อสม. และเจ้าหน้าที่ควบคุมโรคซึ่งมีทีมกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ตำรวจ และแพทย์ เป็นต้น ที่จะคอยดูแลการกักตัวของผู้ที่เดินทางมาจากพื้นที่เสี่ยงต่าง ๆ พร้อมทั้งแนะนำวิธีการป้องกันและรักษาสุขภาพในช่วงวิกฤติการแพร่ระบาดของโรค Covid-19 อย่างถูกวิธี ทั้งนี้ยังทำให้ได้เห็นการขับเคลื่อนงานและดูแลประชาชนในระดับพื้นที่อย่างมีประสิทธิภาพ ผ่านกลไกการทำงานของรัฐ ทั้ง อสม. กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ในการประสานการทำงานร่วมกันได้อย่างชัดเจน โดยเฉพาะ อสม. ที่เป็นทัพหน้าในพื้นที่ในการส่งต่อคนในพื้นที่หมู่บ้าน
สู่โรงพยาบาลตั้งแต่ระดับ ตำบล อำเภอ และจังหวัด ซึ่งหากสามารถทำให้เป็นงานประจำได้ ก็จะสามารถใช้กลไกการทำงานของรัฐในระดับพื้นที่ได้อย่างสมบูรณ์ ระบบสาธารณสุขก็จะมีประสิทธิภาพมากขึ้น

                    6) ทุกภาคส่วนร่วมมือกัน : การจะผ่านพ้นวิกฤติหรือสถานการณ์ต่าง ๆ ไปได้นั้นจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน มิใช่เพียงแค่หน่วยงานภาครัฐเท่านั้น แต่ต้องอาศัยการบูรณาการการทำงานร่วมกันของภาคส่วนต่าง ๆในพื้นที่จังหวัดสตูล ทั้งภาคเอกชน และภาคประชาสังคม และประชาชนในพื้นที่ รวมทั้งหน่วยงานในสังกัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ในพื้นที่จังหวัดสตูล (One Home) ก็มีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนภารกิจต่าง ๆ และพร้อมใจให้ความร่วมมือกัน ในการปฏิบัติตามมาตรการต่าง ๆ ให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน

บทสรุป

          จากปัจจัยความสำเร็จทั้ง 6 ประการข้างต้นส่งผลให้ความสำเร็จในการรับมือจากสถานการณ์ Covid-19 ในครั้งนี้ได้เป็นที่ประจักษ์และมีความชัดเจนมากยิ่งขึ้น เมื่อศูนย์บริหารสถานการณ์แพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโควิด-19 (ศบค.) ได้ปรับให้จังหวัดสตูล อยู่ในกลุ่มจังหวัดที่ไม่มีผู้ป่วยโรค Covid-19 โดยสรุปรายงานสถิติผู้ติดเชื้อล่าสุดของจังหวัดสตูล ประจำวันที่ 22 เมษายน 2563 พบว่า เป็นกลุ่มผู้เดินทางกลับจากอินโดนีเซีย 26 คน มีผู้ติดเชื้อยืนยัน 18 ราย รักษาตัวอยู่ในโรงพยาบาลสนาม 13 ราย โรงพยาบาลสตูล 4 ราย โรงพยาบาลสงขลานครินทร์ 1 ราย ส่วนอีกว 8 ราย แพทย์ได้อนุญาตให้กลับบ้าน โดยให้ถือว่ากลุ่มดาวะห์จากอินโดนีเซียนั้น เป็นกลุ่มผู้ป่วยที่ได้รับเชื้อมาจากต่างประเทศ ไม่ได้มีการติดเชื้อในจังหวัดสตูลแต่อย่างใด       
          จากการศึกษาการรับมือจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรค (Covid-19) ในพื้นที่จังหวัดสตูลในครั้งนี้ ได้รวบรวมข้อมูลในส่วนต่าง ๆ ไว้ เพื่อค้นหาปัจจัยที่นำไปสู่ความสำเร็จของจังหวัดสตูล ทั้งนี้เพื่อเป็นพื้นที่ตัวอย่างสำหรับการศึกษาแนวทางในการรับมือในวิกฤติหรือสถานการณ์ในลักษณะเดียวกันนี้ในอนาคตข้างหน้าในพื้นที่อื่น ๆ และเพื่อเป็นบทเรียนของความสำเร็จของหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ประชาสังคม และประชาชนชาวจังหวัดสตูลได้ศึกษาและภาคภูมิใจต่อไป        

โดย พุธทรัพย์

 

กลับไปที่ www.oknation.net