วันที่ พุธ พฤศจิกายน 2550

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

.....หมาต้อ หมาจาก ที่ไม่ใช่หมาธรรมดา.....


หมาต้อ

.

ทางภาคใต้ ชาวบ้านใช้ภาชนะชนิดหนึ่ง

มีรูปร่างโค้งครึ่งวงกลมหรือเป็นสี่เหลี่ยมคางหมู ทำจากใบไม้

ใช้ตักน้ำ  คนใต้เรียกเจ้าสิ่งนี้ว่า "หมาตักน้ำ"

.

คำว่า "หมา" นี้ บางทีก็เรียก ติหมา หรือ ตีหมา

ผู้รู้กล่าวว่าไม่ใช่คำไทยแท้ แต่เป็นคำที่มาจากภาษามลายู

คือคำว่า Timba  ซึ่งหมายถึงภาชนะตักน้ำ ที่ทำด้วยกาบหมากนั่นเอง


หมาแบบต่าง ๆ นี้ มีชื่อเรียกตามลักษณะของพืชในท้องถิ่นที่นำมาใช้ทำตัวหมา

ถ้าทำมาจากใบจากเรียกว่า "หมาจาก"

ถ้าทำจากต้อหมากหรือกาบหมาก ก็เรียกว่า "หมาต้อ"

ถ้าทำจากกาบต้นเหลาชะโอนก็เรียกว่า "หมาต้อหลาวโอน"

.

หมาจาก

.

.
ในการทำหมาตักน้ำนั้น

ชาวบ้านทางใต้นิยมทำ" หมาจาก" มากกว่าชนิดอื่น ๆ

โดยใช้ยอดอ่อนของใบจากที่ใบยังรวมกันแน่นไม่แตกออกตัดออกมาเป็นใบ ๆ

นำมาตากแดดพอหมาด ๆ แล้วนำใบดังกล่าวมาสอดเข้าด้วยกัน

ด้วยการคลี่ใบออกข้างหนึ่ง แล้ววางสลับโคน-ปลายไปเรื่อยๆ เพื่อให้มีขนาดเท่าๆ กัน

 เมื่อได้ขนาดที่ต้องการแล้ว ก็รวบปลายทั้งสองข้างเข้าหากัน เพื่อผูกเป็นที่ถือ

.

.
ที่จังหวัดนครศรีธรรมราช

จะเรียกภาชนะตักน้ำสมัยใหม่ที่ทำด้วยสังกะสี อะลูมิเนียม หรือเหล็ก

ว่า "หมาถัง" หรือ "หมาถั้ง"

ถ้าทำด้วยพลาสติกก็เรียกว่า "หมาพลาสติก" ด้วย

.

(ภาพและข้อความจากอินเทอร์เน็ทครับ)

.

วันนี้ผมคิดถึงเมืองคอน

จึงหยิบภูมิปัญญาชาวบ้านนี้มาบอกเล่าเก้าสิบกันฟัง

ท่านอ่านแล้วอาจจะเห็นว่าเป็นเรื่องธรรมดา

แต่สิ่งเหล่านี้คือความอบอุ่นความผูกพัน

.

น้ำเย็น ๆ จากบ่อ  ตักด้วย"หมาต้อ"และดื่มกินยามกระหายจากการเดินทาง

สดชื่นมากครับ

.

ในแต่ละจังหวัด  แต่ละภาคใช้ภาชนะตักน้ำจากบ่อน้ำไม่เหมือนกัน

บ้านท่านใช้ภาชนะอะไรตักน้ำ?   เรียกว่าอะไรครับ?

หรือระบบน้ำประปาเข้ามาแทนที่หมดแล้ว?

.

โดย มะอึก

 

กลับไปที่ www.oknation.net