วันที่ อาทิตย์ ธันวาคม 2550

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

Lust, Caution การโรมรันพันตูของ ‘หัวสมอง’กับ‘หัวใจ’


(หมายเหตุ บทวิจารณ์นี้กล่าวถึงบทสรุปตอนท้ายของภาพยนตร์) 

            หลังจากบทสรุปบนจอภาพยนตร์  ได้เฉลยถึงโชคชะตากรรมของสามตัวละครหลักออกมา  แรกทีเดียวนั้นผลลัทธ์ที่สะกดอารมณ์ความรู้สึกที่ยังวกวนค้างคาในใจตลอดเสี้ยวเวลาหนึ่ง  หลังแวะเสร็จธุระกิจส่วนตัวในห้องน้ำของโรงภาพยนตร์เฮ้าท์ย่านอาร์ซีเอ  ภายหลังการนั่งอุดอู้ไม่ขยับเขยือนไปได้ไกลกว่าหนึ่งฟุตในห้วงเวลากว่าสองชั่วโมงครึ่งของภาพยนตร์เร่าร้อนในบรรยากาศลมหนาวเย็นสบายช่วงนี้   

แรกทีเดียวผมได้รับตั๋วบัตรมาหลังจากยื่นแบงค์สีแดงแลกในเวลาตรงเป๊ะของรอบฉายพอดี    ปกติผมชอบเลือกที่นั่งไม่ติดใครเลยจะได้สะดวกโยธินในการบิดขี้เกียจซ้ายทีขวาที  หากเกิดอาการเมื่อยล้าได้ที่  ดังนั้นพื้นที่ว่างแถวหน้าสุดของปริมาณประชาชีในรอบนี้และความคาดหวังว่ารอบตัวด้านข้างซ้ายและขวาไร้ผู้คนนั้นกลายเป็นอาณาบริเวณของผมโดยแท้   แต่ช้าก่อน...ก็ใครจะไปคาดคิดว่าพอหนังตัวอย่างบนจอหมดลง   สองคู่ชู้ชื่นมาจากไหน ใครก็ไม่รู้ ดันมานั่งประกบสองด้านซ้ายขวาของผมไปเสียนี่  เฮ่อ...ไอ้ที่จะคาดหวังว่านั่งดูสบายๆต้องความรู้สึกเลยมิบังเกิด   ภายใต้ปริมาณผู้ชมกว่าสามในสี่ของโรงในรอบทุ่มตรงวันสุดสัปดาห์เช่นนี้

            ก่อนจะออกนาวาไปไกล...ขอเลี้ยวหักศอกวกกลับมาถึงต้นสายปลายเหตุที่ติดปลายนวม วนเวียนปลายสุดขอบอารมณ์ของผมกับภาพยนตร์ใหม่แกะกล่องของผู้กำกับ อั้ง ลี เรื่อง เล่ห์ราคะ: Lust, Caution ที่อารัมภบทย้อนถึง นครเซี่ยงไฮ้ยุคช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง   ขณะเหล่าลูกพระอาทิตย์ชาวญี่ปุ่นบุกครองเอเชียอาคเนย์รวมถึงประเทศจีนด้วย  กลุ่มหนุ่มสาวชาวจีนเลือดรักชาติแรงกล้าอันประกอบด้วยหกสมาชิกเพื่อนรักจากชมรมการละครโดยมีหนึ่งคู่รัก กวง(หวังลี่หง)หัวหน้ากลุ่มหนุ่มนักศึกษาหัวรุนแรง กับหวังเจียฉี (ถังเว่ย ดาราหน้าใหม่ผู้แหกด่านจากผู้สมัครเข้าคัดเลือกนับหมื่น) สาวน้อยขี้อายคนงาม ได้พยายามวางแผนช่วยชาติเพื่อกำจัดไส้ศึกข้ารับใช้ต่างชาติอย่าง มิสเตอร์เย่(เหลียงเฉาเหว่ย)นักการเมืองคนสำคัญในรัฐบาล

            ด้วยวิธีการแปลงโฉมคนสวยประจำกลุ่มให้กลายเป็นคุณนายมัก นางนกต่อผู้เย้ายวนทั้งร่างกายและจิตใจ  แม้การก่อการลวงมาสังหารให้ดาวน์ดิ้นในครั้งนั้น จะเกิดเหตุอันต้องล้มเลิกกลางคันจนทุกคนต้องแยกย้ายกันไป     แต่สามปีให้หลังแผนการณ์เดิมก็ได้รับการสานต่อ   เพราะบัดนี้มิสเตอร์เย่กลายเป็นผู้มีอิทธิพลระดับสูงในรัฐบาลหุ่นเชิดของญี่ปุ่น  การที่จะเข้าใกล้จึงทวีคูณความยากเพิ่มเข้าไปอีก   

          ดังนั้นมารยาหญิงหลายร้อยเล่มเกวียนดั่งโบราณเขาว่าไว้  จึงถูกนำมาใช้ให้ขยับเข้าใกล้ชายหนุ่มผู้อันตราย  กลวิธีง่ายสุดจึงเป็นเรื่องบำรุงบำเรอรสรักพิศวาสบาดใจที่สาวน้อยมิเคยต้องมือชาย  ต้องเอาตัวเข้าแลกว่างั้นเถอะ   ที่ดูหนักหนาสาหัสกว่านั้นก็คือ  มิสเตอร์เย่เป็นพวกร่วมรักรุนแรงแบบซาดิสม์-มาโซคิสม์ จนไม่อาจปฎิเสธได้ว่า ฉากเซ็กโจ๋งครึ่มจึงกลายเป็นจุดขายของหนังเรื่องนี้ไปโดยปริยาย   เพราะหนังติดเรท NC-17 ในอเมริกาที่หมายถึงเด็กอายุต่ำกว่า17 ปี ห้ามเข้าชมเด็ดขาด

          ด้วยการปูเรื่องเนิบนาบ อ้อยอิ่ง เรื่อยๆในช่วงแรก  แต่โปรดักชั่นสมบูรณ์แบบย้อนอดีต ภาพสวยตรึงใจจากนัยน์ตาของ โรดริโก้  ปรีเอโต้ ตากล้องระดับรางวัลออสก้าร์จากผลงานกำกับเรื่องที่แล้ว (Brokeback Mountain /2005)  แต่ที่ติดคาใจผมกลับเป็นบทเอนดิ้งตัวละครเอกของหนังที่ทำให้เกิดคำถามมากมาย ว่าทำไมหนังจบแบบนี่หว่า?  นางเอกทำไมตัดสินใจแบบนั้น? 

จุดโดดเด่นของหนังใช้การสื่อสารโดยทางสีหน้าและเคลื่อนไหวร่างกายในการสื่อความหมายมากว่าบทสนทนาที่ส่อแววชิงไหวชิงพริบเหน็บแนมตั้งแต่ฉากเปิดเรื่องของหนึ่งในการพันตูกันของวงไพ่นกกระจอกสี่ขาของเหล่าคุณหญิงคุณนายหลังบ้านของคนใหญ่คนโต    ด้วยกล้องที่กวัดแกว่งฉวัดเฉวียนไปที่คนโน่นที่คนนี้ที่  ภายใต้บทสนทนาไร้สาระแต่แฝงนัยยะราวประหนึ่ง  สิ่งที่พูดนั้นไม่อาจจะทับซ้อนสิ่งที่เห็นเสมอไป   

ฉะนั้นการย้อนรอยตามหาที่มาที่ไปน่าจะช่วยเพิ่มความกระจ่าง และอรรสรสของกระบวนการคิดต่อ ของข้อมูลที่มากขึ้นคงช่วยให้เข้าใจการกระทำในตอนจบของตัวละครสาวสวยนางเอกของเรื่องได้รอบด้านและมีที่มาที่ไปมากขึ้น    ดังนั้นง่ายสุดของผมในที่นี้จึงเป็นข้อมูลดิบจากบทความในหนังสือหนังต่างๆ เหล่านี้

            าก Filmax ฉบับ 5 พ.ย.2550  อันนี้น่าจะตรงใจผม  เพราะเกิดคำถามแบบเดียวกันกับผู้กำกับเลยครับ  อั้ง ลี กล่าวว่า

“ ตอนที่ผมอ่านเรื่องสั้นของไอลีน  ชาง  ผมเกิดคำถามเกี่ยวกับหวังเจียฉีมากมาย   ทำไมเธอจึงทรยศบ้านเมือง?  เป็นเพราะเธอติดใจเรื่องบนเตียงหรือ   หรือเธอคิดว่าเธอรักเขา   แล้วเธอคิดว่าเขารักเธอหรือเปล่า   แต่ถึงที่สุดแล้ว  คำถามเหล่านี้ก็หาคำตอบไม่ได้เลย  เพราะเธอแค่ทำมัน  ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใดก็ตามทั้งหมดทั้งมวลนั้น  ดูเผินๆเหมือนเธอได้ทำผิดครั้งใหญ่  แต่ลึกๆแล้วผมเห็นว่ามันเป็นบาปบริสุทธิ์  เธอน่าเห็นใจมาก ” 

            Lust, Caution ดัดแปลงมาจากเรื่องสั้นเพียง 28 หน้าของ ไอรีน  ชาง นักเขียนหญิงชื่อดังของจีน ผู้มักมีงานเขียนเป็นเรื่องรักที่สดสวยบวกผสมเหี้ยมเกรียมแสนร้าวรานไปในตัว  (งานเก่าของเธอเคยถูกนำมาสร้างหนังสองเรื่องคือ Red Rose, White Rose และ  Love in a Fallen City)   และอั้ง  ลี เปรียบเปรยการเขียนบทภาพยนตร์จากเรื่องสั้นว่าเหมือนการเล่นดนตรีแจ๊สที่ต้องจับธีมหลักไว้แล้วนำบรรเลงในแบบฉบับของตัวเอง  

 “มันเป็นไปไม่ได้หรอกที่เราดัดแปลงเรื่องสั้นของเธอแบบหน้าต่อหน้า มันจะดูงี่เง่ามาก  ผมทำได้แค่เพียงปล่อยใจไปกับเรื่องราวของเธอ ให้เธอล่อลวงจนผมดำดิ่งไปกับเรื่องพวกนั้น  พอรู้ตัวอีกทีผมก็ตกในหลุมพรางของเธอ  บางทีมันก็เหมือนกับอยู่ในนรก  แต่มันก็ทำให้ผมเข้าใจอารมณ์และความลุ่มหลงในเนื้อเรื่องด้วย”

            เขายังกล่าวถึงความจำเป็นของฉากเซ็กส์รุนแรงอย่างว่าที่ต้องมีด้วยเหตุผล  “ มันเหมือนฉากประลองยุทธใน Crouching Tiger,Hidden Dragon นั่นแหละ  มันเป็นทั้งชีวิตและความตาย เป็นที่เดียวที่พวกเขาจะได้แสดงตัวตนที่แท้จริงได้  ถ้าพูดในแง่ของการแสดง  ฉากนี้ก็ยิ่งมีความสำคัญเข้าไปอีก  เพราะขณะที่คุณกำลังมีเซ็กส์  มันก็ไม่ต่างจากการแสดงสักเท่าไหร่หรอก”

            และนี่คือข้อความถึงเบื้องลึกของตัวละครหญิงนางนกต่อที่ชวนให้ตกตะลึงพรึงเพริด

“ เขาไม่เพียงล่วงเข้ามาในกายฉัน  แต่ยังคืบคลานสู่ใจฉันด้วย  ฉันสนองรับเขาราวกับทาส  เล่นบทบาทอย่างสัตย์ซื่อ  เพื่อตัวฉันเองจะเข้าถึงเขาเช่นกัน ”

“ ทุกครั้งที่เขาทำร้ายจนฉันมีเลือดและกรีดร้องออกมา  ก่อนเขาจะหลั่ง  ก่อนเขาจะรู้สึกว่าตัวเองมีชีวิต    ในความมืดมิดนั้นมีเพียงเขาที่รู้ว่าทั้งหมดเป็นความจริง”

            และจากนิตยสาร ไบโอสโครป ฉบับ 72 พ.ย.2550  ได้ขยายความต่อถึงบทของมิสเตอร์เย่ว่า เขาเปรียบดั่งเสือที่ฆ่าคน แล้ววิญญาณของคนที่ถูกฆ่าจะต้องคอยรับใช้เสือด้วยการล่อเหยื่อรายใหม่ๆให้ เปรียบเปรยหวังเจียฉี เด็กสาวนั้นถูกเขาครอบงำตลอด  ยามเธอมีชีวิตเธอคือผู้หญิงของเขา  และหากเมื่อตายไปเธอก็จะกลายเป็นวิญญาณคอยรับใช้เขา  และนัยยะคำว่า‘เสือ’ ในภาษาจีนยังพ้องเสียงกับคำว่า‘โสเภณี’ อีก

            จากข้อมูลสองแหล่งดังกล่าวข้างต้นชวนให้อดคิดต่อไม่ได้ว่า  หากการโรมรันพันตูครั้งนี้เป็นเรื่องรักและลวงเข้าแล้ว  จะเอาอะไรมาช่วยขยายความมาช่วยตัดสินใจของการเผชิญหน้าของความรักหรือความหลงไหลในตัวของ หวังเจียฉี กันเล่า  หากแต่ว่ามันคือการต่อสู้ภายในจิตใจถึง การใช้อารมณ์หรือเหตุผลในการชั่งน้ำหนักให้เลือกข้าง ว่าจะยังซื่อสัตย์จงรักภักดีต่อองค์กร  หรือจะเข้าข้างห้วงรักเหวลึก  ปานประหนึ่ง  กันสู้รบปรบมือของฝ่ายที่มีเหตุผลรองรับ กับฝ่ายอารมณ์สิเหน่หาเข้าครอบครอง   หรือให้สั้นๆว่าจะเลือกตัดสินใจเลือกข้างโดยใช้ ‘หัวสมอง’ หรือ ‘หัวใจ’ คิดดี

            ประมาณเดียวกันกับข้อเขียนทางจิตวิทยาที่ผมเคยอ่านจากที่ไหนสักแห่ง ประมาณว่า ถ้าให้เลือกแฟนสักคนสามคนต่อไปนี้จะเลือกใครดีหนอ?  คนสวย คนรวย และคนดี   ลองเลือกดูสักคน...ติ๊กต๊อกๆ...พอเฉลยมาว่า เลือกคนสวยแสดงว่าเป็นคนอยู่กับอดีตเพ้อฝันถึงชีวิตวัยเด็กอันสวยงาม   หากเลือกคนรวยแสดงว่าเป็นคนอยู่กับปัจจุบันนึกถึงการกระทำวันคืนขณะนี้  และเลือกคนดีหมายถึงเป็นคนที่ยึดติดกับอนาคตมีอุดมคติที่ไม่อาจเป็นจริงได้ง่ายๆ  เพราะคนดีพร้อมชักหายากเต็มทนเสียแล้ว 

            ถึงตัวอย่างข้างต้นจะไม่เชิงฟันธง  แต่อิงข้อมูลกับบริบทรอบข้าง ที่อาจช่วยให้มีมุมมองรอบด้านขึ้นว่า หากในชีวิตจริงจังเราจะเลือกใช้ส่วนไหน‘หัวสมอง’หรือ‘หัวใจ’ช่วยตัดสินใจ   เรื่องของอนาคตของแต่ละคน...ดีล่ะ...ซึ่งยากที่จะหาข้อสรุปตรงใจใครแต่ละคน   

พร้อมกันนี้ผมขอตีกรรเชียงย้อนกลับมาที่เล่ห์ราคะ...ดีกว่า  แม้หนังจะเคลือบน้ำตาลหวานด้วยบทอัศจรรย์ใจแต่หากใช้‘หัวสมองและหัวใจ’ อันเป็นกลางไม่โอนเอียงโย้เยมาประมวลผลดูคงได้อะไรที่ซับซ้อนลุ่มลึกถึงพลังแฝงแห่งรัก โลภ โกรธ หลง อันยากหยั่งถึงของเรื่องราว     

ผมลืมบอกถึงหน้าที่การงานในบทที่ตัวละครเหลียงเฉาเหว่ยสวมบทบาทคือ การทรมานนักโทษเวลาไต่สวนคดี  ฝ่ายจัดแสงภาพยนตร์เรื่องนี้จึงให้แสงตกบนตัวเหลียงเฉาเหว่ยแสดงถึง ‘แสงแห่งนักฆ่า’ ในช่วงแรกๆที่เขาปรากฎตัว   และการจัดแสงแบบนี้ยังจงใจใช้ในฉากร่วมรักอันร้อนแรงอีกเช่นกัน   รึว่าบทรักเริงสวาทนี้คือกลวิธีอันแหยบคาบของการไต่สวนอันชาญฉลาดของผู้สามารถแยกส่วนของสมองและหัวใจออกจากกันได้เอง  หากเป็นเช่นนั้นจริง...ข้าน้อยขอคาราวะสักหนึ่งจอก

หมายเหตุ  Lust, Caution นอกจากบุกเทศกาลหนังดังทั่วโลกแล้ว  เมื่อต้นเดือน  คว้ารางวัลม้าทองคำที่ไต้หวันไป 7 ตัว กินรวบรางวัลใหญ่ทั้ง หนังยอดเยี่ยม นำชายยอดเยี่ยม บทยอดเยี่ยม ฯลฯ  ล่าสุดติดท็อปไฟท์เข้าชิงหนังต่างประเทศ ลูกโลกทองคำอีก

โดย STILLWATER

 

กลับไปที่ www.oknation.net