วันที่ เสาร์ สิงหาคม 2551

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

ผู้กำกับคนที่สิบแปด


เรื่องที่สิบแปด

ผู้กำกับสองมิติ

 

บทความนี้  ตัดตอนมาจากเทปบันทึกการสัมภาษณ์คุณศักย์สรณ์ อุทพิณพรรณ  ผู้กำกับหนุ่มไฟแรงวัย ๓๗ ปี  ผู้มีผลงานเพียงสองเรื่อง  แต่ก็สร้างชื่อโด่งดังไปทั่วโลก  ได้รับฉายาว่าผู้กำกับสองมิติ 

หากไม่ได้เห็นจะไม่เชื่อตาตัวเองเลยว่า  ในโลกนี้จะมีคนสร้างหนังแบบนี้  มันเป็นหนึ่งเดียว  ไม่ใช่ในเมืองไทยเท่านั้น  แต่เป็นหนึ่งเดียวในโลก

 

ผู้สื่อข่าว          คุณศักย์สรณ์  เรียนมาทางจิตรกรรมใช่ไหมครับ

ศักย์สรณ์         ครับ  โดยเฉพาะภาพจิตรกรรมบนฝาผนัง  ผมชอบมาก

ผู้สื่อข่าว          แต่ทำไมหันมาทำหนัง

ศักย์สรณ์         อาชีพเดิมของผมคือวาดภาพบนฝาผนังตามวัดต่างๆ  รายได้ไม่มากนัก  แต่ที่สำคัญคือ  ผมรู้สึกคนที่มาชมภาพเหล่านี้  มีน้อยแล้วครับ  มันไม่ใช่ศิลปะสมัยใหม่  ที่มีชีวิตเหมือนภาพยนตร์  บ่อยครั้งในขณะที่ผมวาดภาพอยู่นั้น  ผมอดจินตนาการถึงภาพยนตร์ไม่ได้  แต่เป็นภาพยนตร์ที่มีโครงสร้างสองมิติเหมือนภาพจิตรกรรมบนฝาผนัง  ซึ่งดูเหมือนจะเป็นไปไม่ได้  แต่ผมก็ทดลองทำขึ้นมา  นี่เองเป็นสาเหตุที่ทำให้ผมสร้าง ขุนช้างขุนแผน 

ผู้สื่อข่าว          มันเป็นหนังที่แปลกมาก 

ศักย์สรณ์         มันไม่ใช่หนังเรื่องที่ปกติเราดูกันอยู่  และไม่เหมือนการ์ตูน  มันผสมผสานกัน  คือผมให้คนเล่นจริงๆ  แต่ฉาก  กลับทำให้เหมือนภาพบนฝาผนัง  เมืองหนึ่งห่างจากเมืองหนึ่ง  ตัวละครอาจเดินเพียงยี่สิบก้าวก็ดึง  ฉากเมืองจะเห็นรายละเอียดมากมาย  แต่ละบ้านแต่ละครอบครัว  มีรายละเอียดเยอะแยะไปหมด  หนังของผมตัวประกอบจะมีความสำคัญมาก  เพราะพวกเขามีชีวิตชีวา  น่ารัก

ผู้สื่อข่าว          มีฉากหนังเอ็กซ์อยู่ไม่น้อย

ศักย์สรณ์         ครับ  แต่ไม่ใช่หนังเอ็กซ์  เพียงแต่ในเมือง  ผมให้ฉากยามราตรี  ที่ในหลายครัวเรือน  มีการเสพสังวาสกัน  ตามประสาชาวโลก  ตรงโน้นคู่หนึ่ง ตรงนี้คู่หนึ่ง  และฉากมหัศจรรย์ของตัวละครหลักในเรื่อง  ก็มีหลายฉาก  ผมถือว่านี้เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ ขุนช้างขุนแผน 

เป็นจริง  สมกับต้นฉบับ  และเป็นเสน่ห์อย่างหนึ่ง

ผู้สื่อข่าว          อารมณ์มันแปลกนะครับ  คล้ายเรากำลังดูของโบราณ  แต่ก็เป็นสมัยใหม่  เพราะเห็นการใช้พลังของกราฟฟิคทางคอมพิวเตอร์สูงมาก

ศักย์สรณ์         อันนี้เป็นเจตนาครับ  หากไม่ได้คอมพิวเตอร์มาช่วย  หนังเรื่องนี้ทำไม่ได้แน่นอน  มันเก่าแก่โบราณ  จะสังเกตว่าผมใช้เสภา  ในหลายๆฉาก  เพราะมันเข้ากับเรื่อง กับภาพ  และบรรยากาศ  ตลอดจนใช้ดนตรีโบราณ  แต่ในบางตอนก็ใช้กราฟฟิคคอมพิวเตอร์อย่างมหัศจรรย์  ทำให้เรารู้ว่าเรากำลังดูหนังสมัยใหม่ 

 

ผู้สื่อข่าว          เรียกได้ว่านี้เป็นการนำวรรณกรรมไทยมานำเสนอได้อย่างงดงาม  เป็นคลาสสิคเลย  เสภาเหล่านั้นก็ไพเราะมาก  แต่ตอนนำเสนอบทสังวาสอย่างชัดเจนเหมือนหนังเอ็กซ์  ไม่กลัวหรือครับ  ทำให้หนังถูกจัดอยู่ในเรท R  ทำให้บรรดาครูไม่อาจพาเด็กนักเรียนไปชมได้ 

ศักย์สรณ์         ผมสนใจความบริบูรณ์ของงานมากกว่าการสนใจความต้องการของกระทรวงศึกษาฯ  มันกลายเป็นหนังผู้ใหญ่  ไม่อาจตัดต่อใหม่ได้  เพราะภาพเสพสังวาสเหล่านั้นมีมาก  เป็นส่วนสำคัญ  และเป็นเสน่ห์ของหนัง  มันทำให้หนังเรื่องนี้โด่งดังในต่างประเทศ  ชาวต่างชาติรู้สึกเหมือนได้กินอาหารแปลกใหม่  แต่แท้จริงวิธีการนำเสนอภาพเหล่านี้  เป็นสุนทรีย์ของคนโบราณ  มันเพียงแต่ถูก update ขึ้นมา 

ผู้สื่อข่าว          ผมยังติดใจในภาพที่เป็นข่าวอื้อฉาวว่าอนาจาร  เพราะเห็นเครื่องเพศชัดเจน

ศักย์สรณ์         หากเรามองด้วยใจเป็นธรรม  มันไม่ได้อนาจารเลย  เพราะทุกอย่างตามเนื้อเรื่อง  ทั้งบรรยากาศ  เสียงดนตรี  หากจะอนาจาร  ก็ต้องถือว่าวรรณกรรมชิ้นนี้อนาจาร  แต่ที่สำคัญภาพบนฝาผนัง  ส่วนใหญ่เป็นภาพที่มองจากที่ไกล  มีน้อยภาพที่กล้องจะ close-up ทำให้ภาพที่เราเห็น  ไม่ได้ชัดเจนอะไร  เรารู้ว่าพวกเขากำลังทำอะไรกันอยู่  เหมือนแอบมองจากที่ไกลๆ  แต่ส่วนนี้คือความสนุก

 

ผู้สื่อข่าว          นอกจากนี้  อะไรคือจุดเด่นของ ขุนช้างขุนแผน 

ศักย์สรณ์         ผมคิดว่า  ผมต้องการนำเสนอชีวิตความเป็นอยู่ประจำวันของคนไทยยุคโบราณ  ทั้งชีวิตในหมู่บ้าน  ในเมือง  ซึ่งเฉพาะส่วนนี้ก็งดงามคุ้มเงินแล้วครับ  เรายากจะเห็นภาพเหล่านี้อย่างชัดเจน  ในรายละเอียด  หนังสะท้อนชีวิตคนทั้งหมู่บ้าน  ทั้งตำบล  และชาวเมืองทั้งนคร  นี้คือตัวเอกที่แท้จริงของหนัง  แต่นี่คือความหมายของภาพจิตรกรรมบนฝาผนัง

 

ผู้สื่อข่าว          อยากให้เล่าถึงผลงานชิ้นที่สอง

ศักย์สรณ์         ครับ  ผมสร้าง Decameron จากบทประพันธ์ของ Giovanni Boccaccio  นักเขียนชาวอิตาเลียนในศตวรรษที่สิบสี่  มันเป็นรวมเรื่องสั้นหนึ่งร้อยเรื่อง  เล่าโดยคนอพยพที่กำลังหนีภัยโรคระบาด  อันเนื่องจากการระบาดของกาฬโรคร้ายในยุคนั้น  ที่คนกำลังล้มตายลงหนึ่งในสามของทวีป  ส่วนใหญ่เป็นเรื่องทะลึ่งทะเล้น  ลามก

ผู้สื่อข่าว          ทำไมถึงเลือกบทประพันธ์นี้ละครับ

ศักย์สรณ์         ผมต้องการทดลองว่าคอนเซ็ปต์ของภาพจิตรกรรมบนฝาผนัง  หากใช้กับวรรณกรรมชาติอื่นจะเป็นอย่างไร  เพราะที่จริงคอนเซ็ปต์นี้เป็นสากล  ใช้ได้กับทุกชาติ  ผมเลือกเรื่องที่จะสามารถนำเสนอชีวิตประจำวันของชาวยุโรปในยุคกลาง  คือราวศตวรรษที่สิบสี่  ซึ่งเฉพาะส่วนนี้ก็มีค่าสูงสุด  นี้คือความรู้  เป็นสารคดีชนิดหนึ่ง 

ผู้สื่อข่าว          คุณสนใจส่วนนี้มากนะครับ

ศักย์สรณ์         ครับ  ผมถามตัวเอง  อยากรู้ไหมว่าคนในสมัยนั้นมีความเป็นอยู่อย่างไร  ใช้ชีวิตอย่างไร  อาบน้ำยังไง  กินข้าวยังไง  ขับถ่ายยังไง  และเสพกามอย่างไร  ฯลฯ  มันสนุกไปหมด  เพราะเรากำลังแอบมองพวกเขา  ด้วยความเป็นภาพจิตรกรรมบนฝาผนัง  เราเห็นหมดเลย  เหมือนเราเป็นอีกาช่างแอบมอง  บินจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่ง  จากคฤหาสน์หนึ่งไปยังอีกคฤหาสน์หนึ่ง  หากเป็นหนังปกติ  เราไม่สามารถมองเห็นได้  มันจะถูกกำแพงบ้าน  ฝาผนังกั้นไว้  แต่นี่เราเห็นหมด  เราเห็นความลับของพวกเขา  สิ่งที่พวกเขาพยายามปกปิด  ฯลฯ 

 

ผู้สื่อข่าว          มันมีส่วนคล้าย ขุนช้างขุนแผน  นะครับ

ศักย์สรณ์         ครับ  มันเป็นความต่อเนื่องทางคอนเซ็ปต์

ผู้สื่อข่าว          แต่รู้สึกเรื่องนี้  มีอารมณ์ขันเยอะมาก  แทบจะเรียกได้ว่าเป็นหนังตลก

ศักย์สรณ์         อารมณ์ขันมีอยู่อย่างมากมายในหนังสองเรื่องนี้  ที่สำคัญคือมันขึ้นกับผู้มอง  เพราะภาพของผมจะแบน  มีเหตุการณ์มากมายเกิดขึ้นในเฟรมเดียวกัน  เหมือนเราถอยห่างออกมามองดูภาพขนาดใหญ่บนฝาผนัง  เราจะเห็นเรื่องราวมากมาย  แล้วแต่คนไหนตาดี  สังเกตเห็น 

ผู้สื่อข่าว          ความอุดมสมบูรณ์ของภาพ  ทำให้การดูหนังของคุณ  ขนาดดูหลายครั้ง  ดูแล้วไม่เบื่อ  ผมเองยังดูทั้งสองเรื่องนี้  สามรอบ  ปกติผมดูหนังเพียงรอบเดียว  แต่หนังของคุณ  ยกเว้น  ผมมีเพื่อนที่เป็นแฟนงานของคุณ  เขาดูเป็นสิบรอบเลย

ศักย์สรณ์         ครับ  นี้คือเสน่ห์ของงานคอนเซ็ปต์นี้  มีภาพมากมายเกิดขึ้นในเฟรมเดียวกัน  จนดูไม่หมด  ต้องดูซ้ำใหม่  ครั้งแล้วครั้งเล่า  เหมือนภาพนี้มองไม่ชัด  ต้องมองอีกครั้ง

 

 

ผู้สื่อข่าว          ตอนนี้คุณมีโครงการใหม่ไหมครับ

ศักย์สรณ์         มีครับ  ผมกำลังจะสร้างหนังสมัยใหม่สักเรื่อง  แต่มีสองมิติ

ผู้สื่อข่าว          ทำไมถึงเลือกหนังสมัยใหม่ครับ

ศักย์สรณ์         การทำงานสร้างสรรค์จะต้องทดลองโจทย์ใหม่เสมอ  สังเกตว่าหนังสองเรื่องของผม  เหมือนกันอยู่อย่าง  คือเป็นหนังพีเรียด  ล้วนเป็นเรื่องราวของอดีต  ดังนั้นผมจึงอยากทดลองกับหนังสมัยใหม่  เรื่องราวที่เกิดขึ้นในศตวรรษที่ย่สิบเอ็ดบ้าง  ว่าจะทำได้ไหม  ผมกำลังเลือกนิยายสมัยใหม่สักเรื่อง

ผู้สื่อข่าว          ตอนนี้งานไปถึงไหนแล้วครับ

ศักย์สรณ์         หกเดือนผ่านไปแล้ว  ผมยังหาเรื่องที่เหมาะสมไม่ได้เลยครับ

 

ผู้สื่อข่าว          ทำไมคุณไม่สร้างหนังปกติเหมือนคนอื่นเขา

ศักย์สรณ์         โลกเราทุกวันนี้ซับซ้อนและขยายตัวตลอดเวลา  ผู้กำกับหนังปกติมีเป็นหมื่น  คลื่นพลังงานมหาศาลเหล่านี้  คือการแข่งขันอย่างดุร้าย  จะมีสักกี่คนที่รอดครับ  เพราะความแรงของพลังงาน  ทำให้ผู้กำกับจำนวนมากจะถูกกวาดหายไป  ดังนั้นผมจึงเลือกสร้างอาณาจักรของตัวเอง  ถึงจะเล็ก  แต่ก็มั่นคง  เพราะคอนเซ็ปต์แบบนี้  ทั้งโลกอาจมีผมเพียงคนเดียวที่ทำ  เพราะมันต้องเกิดจากความจริงใจ  ความรัก  ความลุ่มหลงในภาพจิตรกรรมบนฝาผนังก่อน  จริงอยู่  สักวันอาจมีผู้กำกับทำงานแบบนี้  แต่อย่างมากก็คงมีได้อีกคนสองคนเท่านั้น  ซึ่งหากเกิดขึ้นจริง  ผมก็ดีใจนะครับ  จะได้มีเพื่อน  แต่ผมไม่กลัวการแข่งขัน  มันเป็นพรมแดนของผม

ผู้สื่อข่าว          ทุกวันนี้คุณยังทำงานเป็นจิตรกรวาดภาพบนฝาผนังไหมครับ

ศักย์สรณ์         ทำครับ  สักพักผมจะจัดเวลาว่างสักหกเดือนหรือหนึ่งปี  เพื่อทำงานแบบเดิม  เพื่อเป็นการพักผ่อน  เป็นการหาจังหวะนิ่งๆ  เพื่อจะได้เกิดความคิดใหม่ เพราะการทำหนัง  มีความเร่งสูง  เหนื่อยมากครับ  ทำติดต่อกันตลอดไม่ได้ 

ผู้สื่อข่าว          เท่ากับว่าทุกวันนี้คุณยังทำงานจิตรกรรมบนฝาผนังตามวัดต่างๆ  บางวัดนั้นอาจห่างไกล  ไม่มีคนรู้จัก  แต่หนังของคุณกลับเปลี่ยนจอภาพยนตร์เป็นผนังวัด  วัดสมัยใหม่ที่คนนับล้านทั่วโลกสามารถชมดูได้ 

 

 

โดย ฟ้าพูลวรลักษณ์

 

กลับไปที่ www.oknation.net