วันที่ พุธ สิงหาคม 2551

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

ฝึกแก้ปัญหาด้วยเกม “จราจรอัฉริยะ”


เมื่อเช้านี้ มีลูกศิษย์ผมคนหนึ่งกำลังต้องเป็นวิทยากรในหลักสูตร “เทคนิคการแก้ป้ญหา” ให้กับองค์กรของเขาในเดือนหน้า โทรมาถามว่าเวลาผมสอนหลักสูตรนี้ ผมใช้เทคนิคอะไรในการฝึกอบรม อยากรู้จะได้นำเอาไปใช้บ้าง ผมจึงเล่ารายละเอียดทั้งเนื้อหา และเทคนิคที่ใช้ให้เขาฟังทางโทรศัพท์ 

ผมเห็นว่าน่าจะเป็นประโยชน์กับวิทยากรท่านอื่น ๆ ครูอาจารย์ หรือผู้ที่ทำหน้าที่ถ่ายทอดความรู้ ที่สอนในหัวข้อนี้ จึงนำมาโพสต์ไว้ให้ เผื่อใครจะนำไปใช้ก็ยินดีนะครับ

การสอนหัวข้อนี้ ผมจะแบ่งผู้เข้าอบรมออกเป็นทีม ๆ ละ 5-6 คน เพื่อให้ฝึdแก้ปัญหาเป็นทีม  ด้วยเกม “จราจรอัฉริยะ”

 

ก่อนจะเริ่มเล่นเกม  ผมก็จะอธิบายกติกาการเล่นเกม ดังนี้

“ เนื่องจากมีผู้ป่วยอาการหนักอยู่ในรถพยาบาล จึงต้องรีบนำไปส่งโรงพยาบาลโดยด่วน ขอให้ทีมของท่านช่วยกันนำรถพยาบาลออกจากที่จอดรถภายในเวลาไม่เกิน 5 นาที   ทีมใดใช้เวลาน้อยที่สุดจะเป็นทีมชนะเลิศ และได้รับรางวัล (หมายเหตุ : รถทุกคันมีเฉพาะเกียร์เดินหน้ากับถอยหลังเท่านั้น  และห้ามงัดแงะรถออกจากราง)”

         ปกติผมจะพิมพ์คำอธิบายกติกาในสไลด์ PowerPoint  และฉายชึ้นบนจอขณะที่อธิบาย          

            เมื่อทุกคนเข้าใจกติกาดีแล้ว ผมก็จะแจกเกมให้แต่ละทีม ๆ ละ 1 ชุด และย้ำว่าเพิ่งเริ่มเล่นเกมจนกว่าวิทยากรจะให้สัญญาณ

          หลังจากทุกทีมพร้อมแล้ว วิทยากรก็เป่านกหวีดให้เริ่มการแข่งขันและเริ่มจับเวลา เมื่อแต่ละทีมแก้ปัญหาได้ตอนไหนก็ให้บันทึกเวลาไว้

 

จากประสบการณ์การใช้เกมนี้ในการสอนผมพบว่า ส่วนใหญ่แต่ละทีมจะใช้เวลาเกิน 5 นาที (มากกว่า 300 วินาที) วิทยากรจะเป่านกหวีดทันที่ที่ครบ 5 นาที  ช่วงนี้ผมจะขอเกมคืนจากแต่ละทีมก่อน เพื่อให้ทุกคนหันมาฟังเนื้อหาที่ผมกำลังจะสอนต่อไป (ไม่เช่นนั้นจะมีบางคนเล่นเกมนี้ไปเรื่อย ๆ ไม่สนใจเรียน)

แล้ววิทยากรก็ให้แต่ละทีมได้พูดคุยกันถึงสาเหตุที่ทีมยังแก้ปัญหาไม่ได้  โดยให้เวลา 5 นาที แล้วให้ตัวแทนของแต่ละทีมสลับกันสรุปสาเหตุให้ทุกทีมฟัง

หลังจากนั้นวิทยากรจะแจ้งให้ทุกทีมรู้ว่าจะมีการแข่งขันรอบที่สอง โดยกติกาทุกอย่างเหมือนเดิม ยกเว้นเรื่องของเวลา  จากเดิมในรอบแรกที่ให้ช่วยกันนำรถพยาบาลออกจากลานจอดรถภายในเวลาไม่เกิน 5 นาที รอบใหม่นี้ให้เวลาเพียงไม่เกิน 1 นาที หรือ 60 วินาที

ช่วงนี้ผู้เข้าอบรมส่วนใหญ่จะส่ายหน้า ส่งสายตา ขมวดคิ้ว ว่าเป็นไปไม่ได้  พร้อมกับส่งเสียงบ่นพึมพำว่า “ขนาดรอบแรกใช้เวลาตั้ง 300 วินาที ยังทำไม่ได้เลย  แล้วรอบสองให้เวลาเพียง 60 วินาที เป็นไปไม่ได้หรอก” 

 แต่เสียงบ่นจะหยุดทันที่ที่ผมบอกว่า ผมกำลังจะสอนเทคนิคการแก้ปัญหานี้ และจากประสบการณ์ที่ผมสอนมามากกว่า 50 รุ่น  ไม่มีรุ่นไหนที่ทำไม่ได้เลย   โดยทีมที่ทำเวลาได้ดีที่สุดในตอนนี้คือ ลูกศิษย์ที่ธนาคารกสิกรไทย ใช้เวลาเพียง 19 วินาที ก็สามารถนำรถพยาบาลออกได้แล้ว ขออย่างเดียวขอให้ใช้เทคนิคที่จะสอน ต่อไปนี้

หลังจากนั้นผมถึงจะเริ่มสอน ซึ่งเนื้อหา (Content) จะเป็นการให้ผู้เรียนได้ เรียนรู้ ขั้นตอนการแก้ปัญหา ดังต่อไปนี้

  • นิยามหรือระบุปัญหา

  • กำหนดเป้าหมายการแก้ปัญหาให้ชัดเจน

  • สังเกตการณ์ และสำรวจสภาพการเกิดปัญหา

  • วิเคราะห์สาเหตุรากเหง้า

  • วางแผนแก้ปัญหาโดยการกำหนดขั้นตอน วิธีการ และผู้รับผิดชอบ

  • ลงมือแก้ไขปัญหาตามขั้นตอน

  • วัดหรือประเมินผลการแก้ไขปัญหา

  • สร้างมาตรฐานการปฏิบัติงาน (ในกรณีที่แก้ไขปัญหาได้ตามเป้าหมาย) 

โดยในแต่ละขั้นตอนของการแก้ปัญหา  วิทยากรจะให้ผู้เข้าอบรมใช้ข้อมูลต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นจากการเล่นเกมจราจรอัจฉริยะในรอบที่ 1 มาเป็นกรณีศึกษา เป็นบทเรียน และเตรียมแก้ไขข้อผิดพลาดของการแก้ปัญหารอบแรก 

เมื่อสอนครบ 8 ขั้นตอนแล้ว วิทยากรก็จะให้แต่ละทีมแข่งขันในรอบที่สอง  โดยวิทยากรทำหน้าที่จับเวลา และบันทึกเวลาของแต่ละทีมไว้บน Flip Chart

 

พอจบการแข่งขันรอบสองแล้ว วิทยากรก็ให้แต่ละทีมได้พูดคุยกันถึงสาเหตุที่ทีมทำให้แก้ปัญหาได้  โดยให้เวลา 5 นาที แล้วให้ตัวแทนของแต่ละทีมสลับกันสรุปให้ทุกทีมฟัง  เป็นอันจบการสอนขั้นตอนการแก้ปัญหา 

         หากท่านใดสนใจจะนำเกมจราจรอัจฉริยะไปใช้ในการฝึกอบรมหรือสอนหนังสือ  ก็สามารถหาซื้อได้ที่ศูนย์หนังสือจุฬาฯ เขามีคู่มือ และเฉลยเกมให้ด้วยนะครับ

 

โดย Pro.Trainer

 

กลับไปที่ www.oknation.net