วันที่ อังคาร พฤศจิกายน 2551

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

*** ฆราวาสเสพย์กามถามถึงนิพพาน ( ๒ ) ***


( ต่อ )

 

อุฎฐานสัมปทา แปลว่าถึงพร้อมด้วยความหมั่น พากเพียรในการงาน พยายามปรับปรุงการงานให้เจริญก้าวหน้า เพื่อสั่งสม เพิ่มพูนทรัพย์ เพื่อความสุขเบื้องต้นในการครองเรือน โดยแยกเป็นข้อย่อยๆได้คือ

 

๑ สุขเกิดจากความมีทรัพย์ เมื่อมีทรัพย์ ย่อมมีความอิ่มใจระดับหนึ่ง เพราะทรัพย์สามารถนำมาซึ่งปัจจัย ๔ โดยการหาทรัพย์นั้นต้องหามาได้โดยสุจริต

 

๒ สุขจากการจับจ่ายทรัพย์ โดยใช้ทรัพย์เพื่อใช้เลี้ยงตัว และบุคคลอื่นให้มีความสุข รวมถึงการบำเพ็ญประโยชน์

 

๓ สุขจากการไม่เป็นหนี้ เมื่อไม่มีหนี้ ย่อมรู้สึกปลอดโปร่ง เป็นอิสระ เป็นสุข

 

๔ สุขเกิดจากการประกอบการงานที่ปราศจากโทษ การงานที่มีโทษ คืองานที่ที่นำความเสื่อมเสีย หรือความทุกข์มาให้ มีทั้งโทษตามกฎหมาย และทางศาสนา โทษทางกฎหมาย เช่น การรับซื้อของโจร ค้าขายของเถื่อน ทำของปลอมขาย เป็นต้น ส่วนโทษทางศาสนา เป็นการห้ามที่กว้างออกไป คือการค้าขายสิ่งใดก็ตามที่จะนำความเดือดร้อนมาให้ตนหรือผู้อื่น หรือเบียดเบียนตนเองหรือผู้อื่น เช่น การค้าขายเครื่องประหาร ( ค้าอาวุธ ) ค้าขายมนุษย์ ค้าขายสัตว์สำหรับฆ่าใช้เนื้อเป็นอาหาร การค้าขายน้ำเมา และค้ายาพิษ

 

อารักขสัมปทา แปลว่า ถึงพร้อมด้วยการรักษา เมื่ออุตส่าห์หาทรัพย์มาได้ ก็ควรรักษาไว้ไม่ให้เสียหาย สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ทรงแยกลักษณะการเก็บรักษาทรัพย์ไว้เป็น ๕ ข้อ คือ

 

๑ รู้จักเก็บรักษาทรัพย์ หรือโภคทรัพย์

 

๒ รู้จักถนอมเพื่อให้ใช้ได้นาน

 

๓ รู้จักบูรณะ เพื่อซ่อมแซมของที่ชำรุดให้ใช่งานได้ตามปกติ

 

๔ รู้จักเสียดาย คือยังไม่ปล่อยของที่ยังพอใช้ได้ทิ้ง แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าให้ตระหนี่

 

๕ รู้จักทำให้เผล็ดผล คือให้ออกดอกออกผล

 

พระพุทธองค์ตรัสว่าสาเหตุที่ทำให้บ้านเรือนใดรักษาทรัพย์ไว้ไม่ได้ เพราะ

 

๑ ไม่แสวงหาพัสดุที่หาย

 

๒ ไม่บูรณะพัสดุที่ยังพอใช่ได้

 

๓ ไม่ประมาณตนในการใช้จ่าย

 

๔ ตั้งบุคคลทุศีลเป็นผู้ดูแลทรัพย์

 

กัลยาณมิตตตา มีมิตรที่ดี การมีมิตรดีเป็นเหตุส่งเสริมเกียรติคุณของตน และทำให้ทรัพย์สินคงอยู่ถาวร คนชั่ว มีลักษณะคือคิดชั่ว การคิด พูด ทำ เป็นไปอย่างเบียดเบียนทั้งตนเองและผู้อื่น พระพุทะองค์ตรัสว่าการคบคนชั่ว นำไปสู่ทางเสียหาย ๖ ทางคือ

 

๑ นำไปให้เป็นนักเลงพนัน

 

๒ นำไปให้เป็นนักเลงเจ้าชู้

 

๓ นำไปให้เป็นนักเลงเหล้า

 

๔ นำไปให้เป็นนักลวงเขาด้วยของปลอม เช่น ทำธนบัตรปลอม เป็นต้น

 

๕ นำไปให้กลายเป็นคนโกง

 

๖ นำไปให้เป็นนักเลงหัวไม้ ชอบหาเรื่องชกต่อย ก่อศัตรู และทำให้ผู้อื่นอยู่อย่างไม่ปกติสุข

 

ผู้หวังที่จะรักษาทรัพย์ที่หามาได้ จึงไม่ควรคบคนชั่วเป็นมิตรด้วยเหตุเหล่านี้

 

สมชีวิตา แปลว่าเลี้ยงชีพตามกำลังทรัพย์ที่หามาได้ คือรู้จักประมาณในการดำรงชีวิต ใช้เท่าที่ควรใช้ รู้จักจัดสรรรายได้เพื่อจับจ่าย ไม่ให้ตนดูฝืดเคืองเกินไป หรือฟุ่มเฟือยจนเกินไป คนที่มีเงิน แต่ตระหนี่ ไม่จับจ่ายจนตนเดือดร้อน พระพุทธองค์ไม่ทรงสรรเสริญ

 

พุทธทาสภิกขุ ได้ยกย่องธรรมะ ๔ ประการสำหรับฆราวาส หรือ ฆราวาสธรรม ว่าเป็นธรรมที่เหมาะสำหรับฆราวาสโดยแท้จริง เพราะเมื่อจะจมปลักอยู่กับการเป็นฆราวาส ก็ใช้ธรรม ๔ ข้อนี้ ให้ดำรงชีวิตได้อย่างเป็นสุข  ครั้นคิดจะเดินออกจากการเป็นฆราวาส ก็ยังต้องใช้ฆราวาสธรรมนี้อีกเช่นกัน ธรรม ๔ ประการนั้นคือ

 

สัจจะ  คือ จริงใจในสิ่งที่ทำ

 

ทมะ คือ บังคับตัวเองให้ทำให้ได้

 

ขันติ คือ อดทน อดกลั้น เมื่อเหนื่อย หรือเจ็บปวด

 

จาคะ คือ คอยระบายความดกดันของความบีบคั้นของกิเลสเกี่ยวกับเรื่องนั้นๆ

 

เมื่อฆราวาสมีทรัพย์ ย่อมมีความสุขในเบื้องต้น เนื่องเพราะทรัพย์มีประโยชน์ พระพุทธองค์ได้กล่าวถึงประโยชน์ของการมีทรัพย์ว่ามี ๕ อย่างคือ

 

๑ เลี้ยงครอบครัวให้เป็นสุข

 

๒ เลี้ยงเพื่อนฝูงเป็นครั้งคราว เช่น มีการนัดเลี้ยงกันเป็นครั้งคราว เพื่อกระชับความสัมพันธ์ หรือเพื่อประโยชน์ในการติดต่อประสานงานในภายหน้า

 

๓ บำบัดอันตรายที่เกิด เช่นใช้รักษาสมาชิกในครอบครัวที่ป่วยไข้

 

๔ ทำพลีกรรม ๕ อย่าง คือ ญาติพลี ( สงเคราะห์ญาติ ) อติถิพลี ( การต้อนรับแขกที่มาเยี่ยมบ้าน ) ปุพพเปตพลี คือการทำบุญอุทิศให้ผู้ตาย เพื่อเป็นการแสดงออกถึงความกตัญญู ระลึกถึงอุปการะของผู้มีคุณ และผู้ทำบุญนั้นก็จิตใจเบิกบาน เป็นสุขด้วย ราชพลี คือการเสียภาษีอากรแก่รัฐ และเทวตาพลี การทำบุญอุทิศให้เทวดา ซึ่งทรงแบ่งเป็น ๓ ประเภท คือ สมสติเทพ อันได้แก้พระราชา พระบรมวงศานุวงศ์ อุปัติเทพ ได้แก่เทวดาในที่ต่างๆ และวิสุทธิเทพ อันได้แก่ พระอรหันตขีณาสพ

 

๕ บริจาคทานให้สมณที่ประพฤติชอบเพื่อสนับสนุนให้ได้ดำรงอยู่เพื่อเผยแพร่พระศาสนาต่อไป

 

เมื่อฆราวาสบำเพ็ญทิฏฐธัมมิกัตถะ ได้รับความสุขในปัจจุบัน พระพุทธองค์ก็ทรงสอนให้บำเพ็ญสัมปรายิกัตถะ เพื่อความสุขในภพหน้า

 

( ยังมีต่อ )

โดย ณัฐรดา

 

กลับไปที่ www.oknation.net