วันที่ พฤหัสบดี พฤศจิกายน 2551

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

บุษบา....นางเอกวรรณคดีที่สวยที่สุดของผม


 

บุษบา ภาพจากอินเตอร์เน็ต

       หนึ่งในประเด็นตอนอ่านวรรณคดีสมัยเรียนชั้นประถม คือผมมักจะอยากรู้ว่าคนไหนสวยที่สุด
        เคยตั้งคำถามตัวเองว่า"นางสีดา" ที่ทำให้เกิดศึกยักษ์รบกับมนุษย์ใน"รามเกียรติ์" หรือ"นางวันทอง" ที่ขุนช้างปักใจรักจนถึงขั้นปล่อยข่าวว่าขุนแผนตายเพื่อนำมาเป็นเมีย จะสวยขนาดไหน กระทั่งจินตนาการว่านางใน"พระอภัยมณี" ทั้งนางละเวง นางสุวรรณมาลี ฯลฯ ใครจะสวยกว่ากัน
        แต่สุดท้าย ผมมักจะเข้าข้างตัวเองด้วยความชอบส่วนตัวว่า นางเอกที่สวยที่สุดของผมคือ บุษบา !!!

        "บุษบาหนึ่งหรัด" เป็นนางเอกในวรรณคดีเรื่อง"อิเหนา" พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์
        ใครอ่านเรื่องนี้ จะเข้าใจตั้งแต่ต้นว่า บุษบา"สวย"..ตั้งแต่เกิด ดังคำประพันธ์เมื่อ ประไหมสุหรีดาหราวาตี มเหสีของท้าวดาหา ให้กำเนิดพระราชธิดา...
           จึงประสูติพระธิดายาใจ งามวิไลล้ำเลิศเพริศพราย
           อันอัศจรรย์ที่บันดาด ก็อันตรธานสูญหาย
           ยังกลิ่นหอมรวยชวยชาย จึงถวายพระนามตามเหตุนั้น
           ชื่อระเด่นบุษบาหนึ่งหรัด ลออเอี่ยมเทียมทัดนางสวรรค์
           นางในธรณีไม่มีทัน ผิวพรรณผุดผ่องดังทองทา

อิเหนา ภาพจากอินเตอร์เน็ต

           ความจริงแล้ว "บุษบา"ถูกพระบิดา หมั้นหมายกับ"อิเหนา" ราชโอรสของท้าวกุเรปัน แต่ไม่เป็นไปตามที่ 2 กษัตริย์หวัง
        เหตุเกิดขึ้นเนื่องจากอิเหนาต้องเดินทางไปราชการแทนพระบิดาเพื่อเคารพศพท้าวหมันยา ซึ่งเป็นพระญาติองค์หนึ่ง เนื่องจากมเหสีท้าวหมันหยาเป็นญาติท้าวกุเรปัน และเมื่อไปถึงงานพิธี อิเหนาก็พบกับนางจินตะหราวาตี ธิดาท้าวหมันหยา
        พลันที่เห็น"จินตะหรา" อิเหนาก็ตกหลุมรัก เนื่องเพราะญาติสาวผู้น้องคนนี้เป็นหญิงงาม ตามคำบรรยาย...
           งามงอนอ่อนระทวยนวยแน่ง ดำแดงนวลเนื้อสองสี
           ผ่องพักตร์ผิวพรรณดังจันทรี นางในธานีไม่เทียมทัน

จินตะหรา ภาพจากอินเตอร์เน็ต

        เนื่องจากยังไม่เคยเห็นโฉมของ"บุษบา" และกำลังหลงไหล"จินตะหรา"ที่ตกเป็นชายาโดยการรู้เห็นของท้าวหมันหยา อิเหนาจึงปฏิเสธที่จะเข้าพิธีวิวาห์กับบุษบา ทำให้ท้าวดาหาโกรธมาก จึงประกาศยก"บุษบา"ให้กับ"จรกา" หนุ่มอัปลักษณ์ รูปชั่วตัวดำ
        แต่ก่อนจะถึงงานพระราชพิธี "ความงาม"ของบุษยาโดยความจงใจของ"เทวดา" ทำให้ภาพวาดของนางไปตกถึงมือ"วิหยาสะกำ" โอรสท้าวกะมังกุหนิง จนหลงรักและยกขบวนไปสู่ขอ แต่เนื่องจากท้าวดาหาได้ประกาศยกราชธิดาให้จรกา จึงต้องปฏิเสธ ทำให้วิหยาสะกำโกรธ และรบเร้าให้ท้าวกะมังกุหนิง พระราชบิดายกทัพไปล้อมเมืองดาหาเพื่อชิงนางบุษบา
        ท้าวดาหาไม่มีราชโอรสช่วย จึงส่งข่าวสารไปแจ้งเมืองพี่เมืองน้องให้มาช่วย ท้าวกุเรปันจึงมีสาสน์สั่งไปถึงอิเหนา ที่ยังหลงไหลนางจินตะหราอยู่ที่เมืองหมันยาให้ยกทัพไปช่วยดาหา ไม่งั้นจะตัดพ่อตัดลูกกัน
        ในตอนแรก อิเหนาบ่ายเบี่ยงเพราะไม่อยากจากจิตนตะหรา..แต่สุดท้าย จำต้องยกทัพไปเมื่อราชบิดามีคำตัดพ้อ...
           ถึงไม่เลี้ยงบุษบาเห็นว่าชั่ว แต่เขารู้อยู่ว่าตัวนั้นเป็นพี่
           อันองค์ท้าวดาหาธิบดี นั้นมิใช่อาฤาว่าไร
           แม้นมิยกพลไกรไปช่วย ถึงเราม้วยก็อย่ามาดูผี
           อย่าดูทั้งเปลวอัคคี แต่วันนี้ขาดกันจนบรรลัย

        เมื่อไปช่วย..อิเหนาจึงเห็นหน้าบุษบา...และรู้ว่าตนกำลังสูญเสียสิ่งที่ดีที่สุดในชีวิตไป...
        เพราะ"ความงาม"ของบุษบานั้น ได้ชื่อว่างามที่สุดในชวา...งามกว่าจินตะหราที่อิเหนาหลงไหล ดังคำกล่าวตั้งแต่กำเนิด...
           ชื่อระเด่นบุษบาหนึ่งหรัด  ลออเอี่ยมเทียมทัดนางสวรรค์ 
           ทั้งในธรณีไม่มีทัน ผิวพรรณผุดผ่องดังทองทา

        ผมแปลตามบทพระราชนิพนธ์ว่า "จินตะหรา"นั้นงามแค่ "นางในธานีไม่เทียมทัน" คืองามที่สุดในเมือง แต่บุษบา "ทั้งในธรณีไม่มีทัน" นั่นคือ ทั้งแผ่นดินไม่มีใครงามเท่า
        เมื่อพบบุษบา อิเหนาก็เกิดอาการ"เสียดาย"จึงฉวยโอกาส"ชิงตัว"มาเป็นเจ้าของ โดยอ้างคำสัญญาของ 2 ตระกูลตั้งแต่เยาว์วัย
        ผมไม่เล่าต่อนะครับ..เพราะหลังจากได้บุษบามาเป็นมเหสี เเทวดาก็"สั่งสอน"ความโลเลของอิเหนา จึงแกล้งอิเหนาหลายครั้งหลายครา เช่น เสกให้บุษบากลายเป็นผู้ชายในชื่อ"อุณากรรณ" บุตรบุญธรรมของท้าวประมอตัน หรือต้องไปบวชชี เพราะอยากได้อ่านพระราชนิพนธ์ที่จะ"สนุกมาก"...

บุษบา ภาพจากอินเตอร์เน็ต

        นอกจาก"ทั้งในธรณีไม่มีทัน"แล้ว บุษบายัง"งาม"ในทุกเรื่อง..
        พระราชนิพนธ์ของรัชกาลที่ 2 เรื่องนี้ ยังทรงให้ผู้อ่านรู้ถึง"ความงาม"ของบุษบาหลายเรื่อง เช่น
        เป็นธิดาที่ดี อยู่ในโอวาทของพ่อแม่ แม้นางจะไม่พอใจในรูปร่างของ"จรกา" แต่นางก็ไม่ปฏิเสธที่พ่อแม่ยกนางให้ เพื่อรักษาชื่อเสียงของวงศ์ตระกูล
        เป็นคนไม่เจ้ายศเจ้าอย่างหรือถือว่าตนสูงศักดิ์ โดยยินดีต้อนรับทั้งนางจินตะหรา นางสการะวาตี และนางมาหยารัศมี  ที่มาในสถานะ"ภรรยาน้อย"ของอิเหนา
        มีความซื่อสัตย์ ได้รักษาตัวไว้รอคอยอิเหนา ดังกลอนว่า 
           ถึงมาตรสู้ตายชายอื่นมิให้ต้อง อันจะมีผัวสองอย่าสงสัย
           แม้นชีวันจะบรรลัย จะตายในความซื่อสัตยา

       ไม่มีความริษยา โดยเมื่อมารดาให้ไหว้นางจินตะหรา บุษบาก็ยอมตาม ดังที่นางกล่าวกับอิเหนาว่า
           แม้นน้องรักทักท้วงหวงหึง พระองค์จึงห้ำหั่นเกศา
           เป็นถ้อยยำคำมั่นน้องสัญญา เชิญเสด็จเชษฐารีบคลาไคล

        ที่สำคัญคือ นางยอมให้จินตะหราเป็นประไหมสุหรีฝ่ายขวา ด้วยความคิดว่านางจินตะหราเป็นผู้มาก่อน แม้จินตะหราไม่ใช่วงศ์เทวัญ

        กระนั้นก็ตาม "บุษบา"ก็เหมือนางในวรรณคดีทุกเรื่อง นั่นคือไม่ว่าจะงามทั้งภายนอกและภายในแค่ไหน แต่นางก็ไม่ได้เป็น"เมียเดียว"
       ใน"อิเหนา"...พระเอกตามชื่อวรรณคดี มีภรรยามากถึง 10 คน ได้แก่..
       จินตะหราวาตี เป็น ประไหมสุหรีฝ่ายขวา บุษบาหนึ่งหรัด เป็น ประไหมสุหรีฝ่ายซ้าย
        สะการะวาตี เป็น มะเดหวีฝ่ายขวา มาหยารัศมี เป็นมะเดหวีฝ่ายซ้าย
        บุษบาวิศ เป็น มะโตฝ่ายขวา บุษบากันจะหนา เป็น มะโตฝ่ายซ้าย
        ระหนาระกะติกา เป็น ลิกูฝ่ายขวา อรสา เป็น ลิกูฝ่ายซ้าย
        สุหรันกันจาส่าหรี เป็น เหมาหลาหงีฝ่ายขวา หงยาหยา เป็น เหมาหลาหงีฝ่ายซ้าย

        "ความงาม"ทั้งนอกและใน..ผมจึงยกให้"บุษบาหนึ่งหรัด" สวยที่สุดในวรรณคดีไทย

โดย ลูกเสือหมายเลข9

 

กลับไปที่ www.oknation.net