วันที่ ศุกร์ มีนาคม 2552

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

โป่งเทียม ทำของเทียม โดยคนจริง.. อีกวิธีในการตอบแทนธรรมชาติ


ผมได้ไปค่ายเยาวชนอนุรักษ์ธรรมชาติ มาค่ายหนึ่งครับ เมื่อปลายปีก่อน.. กิจกรรมคราวนั้น นอกจากการได้เดินป่าบนเขาใหญ่ ได้ทำกิจกรรมมากมายทั้งที่สนุก และ ให้สาระความรู้ทางธรรมชาติแล้ว  อีกกิจกรรมที่ในค่ายบรรจุไว้เป็นกิจกรรมหลัก ก็คือ การทำโป่งเทียมเพื่อเสริมธาตุอาหารให้สัตว์ป่าบนเขาใหญ่ครับ

ในช่วงหลายๆปีมานี้ กระแสเรื่องการอนุรักษ์ธรรมชาติแผ่วเบาลงไปบ้าง หากนับต่อเนื่องมาจากช่วงบูมที่สุด หลังกรณีการเสียชีวิตของ สืบ นาคะเสถียร

แต่แม้กระแสจะอ่อนลงไปบ้าง ก็ได้ฝากฝังแนวคิดสำคัญไว้ใน lifestyle ให้กับคนรุ่นนี้ได้เป็นอย่างดี คือ นอกจากการเรียน การงานตามปกติแล้ว คนยุคเรานี้จะต้องเสาะแสวงหากิจกรรมสักอย่าง ที่ออกไปในแนวอาสา โดยเฉพาะ อาสาสมัครด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและ ธรรมชาติ เพื่อเติมประสบการณ์อย่างน้อยสักครั้งในชีวิตครับ

หลายคนไปปลูกป่า หลายคนทำฝายกั้นน้ำ หลายคนทำค่ายเยาวชน ฯลฯ

และ ในปัจจุบัน หลายๆคนก็เลือกไปทำโป่งเทียม.. ซึ่งก็เป็นการตอบแทนธรรมชาติทางหนึ่งตามคอนเซปท์เป๊ะเลยครับ โดย หลักการและเหตุผล ก็ เพื่อแก้ปัญหาเฉพาะหน้าบางประการ ที่เกิดจากการที่พื้นที่หากินตามธรรมชาติของสัตว์ป่าถูกบุกรุกทำลายโดยมนุษย์ หรือ ปริมาณสัตว์เพิ่มขึ้นมากจนเกินจุดพอดี เพื่อเหตุผลเฉพาะทางบางประการ เช่น ที่เขาใหญ่..

เพื่อให้เป็นประโยชน์สำหรับผู้สนใจ หรือ อาจจะต้องไปเกี่ยวข้องกับเรื่องนี้ ผมก็ขอเอาวิธีการ ขั้นตอน ต่างๆในการทำโป่งเทียม ที่ได้ทราบมาจากหลายๆท่าน หลายๆทาง มารวบรวมไว้ที่นี่เสียเลยนะครับ

เบื้องต้น คงต้องออกตัวเสียก่อนว่า การทำโป่งเทียมนี้ ผิดธรรมชาตินะครับ แต่นับเข้าเป็นการบริหารจัดการ ซึ่งในฝ่าย หน่วยงานด้านป่าไม้จำเป็นต้องนำเข้ามาใช้ในบางพื้นที่ บางกรณี เพื่อปรับสมดุล และ ให้เป็นไปตามเป้าหมายเฉพาะบางประการ

ตามจริงแล้วหากป่ายังเป็นป่าแบบดั้งเดิม โดยเราไม่เข้าไปยุ่มย่าม ก็คงไม่จำเป็นใดๆในการไปทำสิ่งเหล่านี้

แต่เนื่องจาก การบริหารจัดการเรื่องสัตว์ป่าก็เป็นสิ่งจำเป็นในปัจจุบันครับ ในบางป่า เช่น เขาใหญ่  ปริมาณสัตว์ที่เข้ามาอาศัยหากินใกล้ๆกับ ที่ทำการอุทยานฯ ก็มากขึ้น ตามเป้าหมายเพื่อเป็นการให้ความรู้ เป็นกิจกรรมนันทนาการ แก่นักท่องเที่ยว และ เพื่อการศึกษาของนักวิจัย

บางพื้นที่ ป่าถูกรุกล้ำรบกวนจนสัตว์เดือดร้อน จนต้องลงมาเขตชาวบ้าน (เดิมคือเขตของสัตว์ป่า) แล้วเกิดกระทบกระทั่ง สัตว์ตกเป็นจำเลยซะอย่างนั้น

ปริมาณสัตว์ป่า กับ แร่ธาตุตามธรรมชาติ ไม่เพียงพอกัน เราก็จึงต้องเข้าลงมือเพื่อช่วยเสริมในสิ่งเหล่านี้ เพื่อลดปัญหาที่ว่าไป

เช่น เผาทุ่งหญ้าให้แตกใบเพื่อเป็นแหล่งอาหาร - การเสริมโป่ง

เป็นต้น ครับ..

มาที่วิธีกันเลยแล้วกันครับ

อุปกรณ์เบื้องต้น ก็คงเป็นเรื่องของสิ่งที่จะเอาไปใส่เป็นธาตุอาหารเสริมให้สัตว์ครับ มี 3 อย่าง
1. แร่ธาตุอาหารสัตว์ เป็นก้อนเหลี่ยมในรูปนี่ละครับ หาซื้อได้ตามร้านอาหารสัตว์ทั่วไป ประมาณก้อนละ 60 - 70 บาท
2. แคลเซียม เรียกให้เต็มก็คือ ไดแคลเซียมฟอสเฟต กระสอบละประมาณ 500 กว่าบาทครับหาได้ตามร้านอาหารสัตว์เช่นกัน
3. เกลือแกง ที่มีไอโอดีน อันนี้คงหาไม่ยากครับ ผู้รู้บอกว่า เกลือเม็ดโตก็ได้ จะถูกหน่อย   
                                                                                                                                        

นี่ครับ หน้าตา เจ้าก้อนแร่ธาตุ .. มีรูตรงกลาง  พวกฟาร์มวัวควาย เขาเอาเชือกร้อยรูนี่แล้วแขวนไว้ วัวควายมันก็มาเลียกินได้เองครับ

แต่สำหรับการทำโป่งเทียม เราควรย่อยก้อนแร่ธาตุให้ละเอียด ทุบไม่ยากครับ

ขำ ขำ...

ทุบเลยครับ ด้วยอุปกรณ์ตามแต่ใจ เอาละเอียดได้ยิ่งดี.. วันนั้นที่ผมทำกันในค่าย ไปทุบในหลุมเลยก็มี  ... แต่หากมีที่มีเวลา ก็ทุบไปให้เสร็จดีกว่าครับ

จากนั้นก็ไปที่โป่งสัตว์ได้เลยครับ .. อย่างที่กล่าวแล้วนะครับ ความจริงการทำโป่งเทียมนี้ เป็นการที่เราช่วยเสริมเติมธรรมชาติ ฉนั้น อย่าลืมว่า ทำเท่าที่จำเป็นครับ

เพราะการทำจะต้องได้รับคำปรึกษาจากผู้รู้เรื่องสัตว์ป่าเหมือนกันครับ จะได้ทำแบบถูกต้อง และ ไม่เป็นการรบกวนพื้นที่ของสัตว์เสียเอง
เพราะการที่เราลงไปเหยียบย่ำ ในโป่ง กลิ่นและสิ่งแปลกปลอมจากตัวคน จะทำให้สัตว์ป่านั้นตื่นตกใจ และ อาจไม่ลงใช้โป่งนั้นๆอีกก็เป็นได้
ฉนั้น การลงไปโป่งที่ใดก็ตาม ก็ต้องระมัดระวังตรงนี้ด้วยครับ
อย่าบ่อยเกิน ระมัดระวัง และ ทำเท่าที่จำเป็น
เราต้องสังเกตุและรู้ให้แน่ๆว่า โป่งที่เราทำนั้น ใครใช้ประจำอยู่ เป็น ช้าง เก้ง กวาง หรือ มีอะไรอีก..
หมอล้อท บอกว่า ความจริง จะเอาทุกอย่างไปวางบนพื้นเฉยๆเลยก็ได้ สัตว์มันก็มากิน
แต่นั้นล่ะ คือ อันตรายอย่างยิ่งเลยละครับ
เพราะอย่าลืมว่า เราต้องทำเท่าที่จำเป็นและคำนึงถึงผลกระทบทุกส่วนอย่างถี่ถ้วนด้วย
ฉนั้น จึงต้องทำให้สอดคล้องกับพฤติกรรมสัตว์ด้วย ปกติสัตว์เขาต้องขุดดินกิน เราก็ต้องฝังดินให้กินครับ
พฤติกรรมปกติของสัตว์เป็นสิ่งจำเป็นมากที่ต้องคำนึงถึงครับ อย่าให้รบกวน อย่าไปดัดแปลงเกินพอดี
การขุดทำได้สองแบบ คือ แบบเป็นรางแบบนี้ ความยาวโดยประมาณ 5 เมตร ความกว้างประมาณ  50 เซนติเมตร ความลึกประมาณ 1 ฟุต...
การขุดแบบนี้เหมาะแก่สัตว์จำพวกเก้งกวางมาใช้
แต่การขุดอีกแบบ เหมาะสำหรับพวกช้าง ที่มีงาแทง หรือ สัตว์ที่มีความแข็งแรงในการขุด และ ชอบขุด
แบบที่สอง ให้ขุดหลุมประมาณ ลึก 1 เมตร
กว้างประมาณ 50 เซนติเมตร
ยาว 1เมตร
ได้ร่องได้หลุมตามต้องการแล้ว ก็ไม่ต้องรออะไรอีก เอาแร่ธาตุป่นลงก่อนเลย
ในอัตราส่วน 100 % 
เราจะใส่ ธาตุอาหาร 60 เปอร์เซนต์
เกลือแกง 20 เปอร์เซนต์
และ แคลเซียม 20 เปอร์เซนต์
อันนี้ก็กะการกันไปตามส่วนนะครับ
ธาตุอาหารนี้ไม่มีพิษภัยนะครับ กินไม่ตาย
เกลือแกงตามลงไปเลย พี่น้องงงงงง...
สัตว์ต้องการธาตุอาหารหลายอย่าง แต่ก่อนแต่ไร หลายๆคนเล่นแต่เกลือใส่โป่ง กรรมนะครับ สัตว์ก็เหมือนคนนั้นแหละ เป็นโรคได้เหมือนๆกับเรานี่แหละ
เขาก็ต้องการธาตุอาหารครบๆเหมือนกัน ไม่มีพิษเหมือนกัน เหมือนกับคนนี่แหละ
ตบท้ายด้วย ไดแคลเซียมฟอสเฟต ตามส่วนที่ว่าไว้ ก็เป็นอันครบ 100 เปอร์เซนต์ครับ
ครบสามส่วนแล้วก็คลุกเคล้าให้เข้ากันหน่อย แล้วก็กลบซะครับ..
ถ้าให้ดีมีน้ำ ก็ราดตามไปหน่อยให้ชุ่ม กลิ่นอาหาร กลิ่นเกลือ จะขจรขจายไปทั่วทุกหย่อมหญ้า เก้งกวางช้างหมู น้ำลายแทบหยดซุ่มมองอยู่ก็น่าจะมี
เป็นอันจบกระบวนการครับ
จากนั้นก็ถ่ายรูปคู่กันซ้า...
ตรวจตราดูเศษขยะสิ่งของออกจากโป่งให้หมดครับ คืนสภาพธรรมชาติเดิมให้เหมือนเดิม
ผู้รู้บอกว่า สัตว์แทบอดใจไม่ไหวเลยน่ะกับกลิ่นโป่งแบบเนี้ยะ
ก็เท่านี้ละครับ ขั้นตอน อุปกรณ์ และ งบประมาณ ในการทำโป่งเทียมเพื่อสัตว์ป่า
อย่าลืมนะครับ ทำเท่าที่จำเป็นและระมัดระวังการรบกวนทุกขั้นตอน
สนใจกิจกรรมแบบนี้ หรือ มีข้อสงสัย ติดต่อตรงได้เลย กับ อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ หรือไม่ก็โทรหาผู้ที่รู้ดีกว่าผมมากครับ
หมอล้อท นายสัตว์แพทย์คนดัง  081 - 7513484
ยินดีให้คำปรึกษาทุกเรื่องเกี่ยวกับ ปัญหาสัตว์ป่าป่วย และ เรื่องเกี่ยวข้องทำนองนี้ครับ (แกบอกมา)
ช่วยธรรมชาติป่าไม้สัตว์ป่า มีอีกหลากหลายวิธีครับ ต้องช่วยๆกัน ไม่ว่าจะการปรับเปลี่ยนวิธีคิด วิธีปฏิบัติเพื่อไม่ให้รบกวนธรรมชาติ จนถึง การลงมือลงแรงโดยตรง เช่น การทำโป่งเทียมแบบนี้
Lifestyle ของคนรุ่นเราต้องช่วยธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมนะครับ
จบแล้ว..

โดย Hoopoeman

 

กลับไปที่ www.oknation.net