วันที่ อังคาร พฤษภาคม 2552

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

สลา-มลู (หมาก-พลู) เครื่องขบเคี้ยวแห่งพิธีกรรม


"สลา-มลู (หมาก-พลู)" เครื่องขบเคี้ยวแห่งพิธีกรรม

       

      สลา = หมาก, มลู =พลู  เป็นภาษาเขมร  นิยมใช้เรี่ยกควบคู่กัน

      สลา -มลู ในสังคมขเเมร์ถิ่นไทยนั้นมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง  มีความเกี่ยวโยงในเรื่องความเป็นอยู่ในสังคมปัจจุบันและการเชื่อมโยงทางความเชื่อระหว่างบรรพบุรุษ 

             

     สลา - มลู ในพิธีแซนการ์(แต่งงาน) ที่เข้ามาเกี่ยวข้องตลอดขั้นตอนพิธีการ เช่น การไหว้ พานขันหมาก

      ปรากฏ สลา - มลู เครื่องขบเคี้ยวของคนเฒ่าคนแก่ และใช้ในทางพิธีกรรมต่างๆทุกพิธีกรรมที่จะขาดเสียมิได้ ตั้งแต่การเกิดจนกระทั่งการตาย  ไม่ว่าจะเป็นพิธีเลิกจมอบ (ยกครูหมอตำแย)  พิธีเเซนการ์(แต่งงาน)  พิธีเเซนสแนน(พิธีเซ่น)พิธีเเซนโดนตา(เซ่นผีปู่ย่า) ขึ้นบ้านใหม่  พีธีมม็วต(เข้าทรง)  พีธีที่เกี่ยวกับการตาย ตลอดจนการขอขมาต่างๆ ต้องมีการตั้งสำหรับ สลา -มลู ลงในพาน ทั้งนี้เป็นการแสดงให้เห็นถึง การเคารพบุคคลในพิธีกรรมทั้งบุคคลที่มีชีวิตอยู่และล่วงลับในอีกมิติ

                  

                  การเจรจาต่อรอง โดยใช้พานสลา -มลู  ในพิธีแซนการ์ 

                  

                

        พิธีแซนสแนน  มีสำรับ สลา - มลู จัดวางลงพาน ประกอบเครื่องเซ่น

           

สลา - มลู  ในวงกิจกรรม ทุกกิจกรรม ที่จะขาดเสียมิได้ ในวงกิจกรรมต่างๆและโอกาสสำคัญ

      ในแต่ละบ้านบริเวณที่อยู่อาศัยของชาวขแมร์ถิ่นไทย นิยมปลูก ต้นสลา และมลู ไว้เพื่อจัดลงสำรับเชียนหมากพลู สำหรับนำมาต้อนรับแขกที่มาเยี่ยมหรือมาติดต่อธุระต่างๆ ซึ่งถือว่าเป็นเครื่องขบเคี้ยวประจำเรือนที่จะขาดเสียมิได้โดยเพาะบ้านไหนที่มีคนเฒ่าคนแก่อยู่    สำรับเชี่ยนหมากตั้งกล่าวแม้เจ้าของล้มตายลงจะต้องเก็บไว้ประจำบ้านเรือนและเป็นมรดกตกทอดแก่ลูกหลานประจำบ้านเรือนต่อไป

              

      การตระเตรียม เปียนสลา-มลู (พานหมาก-พลู) สำหรับในพิธีกรรม

          

            ตอก สลา -มลู (เชี่ยนหมากแบบขเเมร์) ประจำเรือน แต่ปัจจุบันเลิกใช้งาน ถูกซ่อมแซมอย่างเอี่ยมอ่อง

     แม้แต่ในการตั้งวงสนทนาอย่างคนในสังคมขเเมร์ต้องมี ตอกสลา-มลู (เชี่ยนหมาก-พลู) เป็นของขบเคี้ยวอาหารว่างซึ่งเป็นหัวใจหลักในวงสนทนาสังคมชนบทขเเมร์อีสานใต้  แม้แต่ในงานพิธีการและพิธีกรรมต่างๆต้องมีสำรับเล่านี้ตั้งคอยต้อนรับแขกมาร่วมงาน 

                  

เครื่องเซ่นในพิธีแซนโดนตา ที่มีซองหมากพลู ที่จะต้องจัดเตรียมลงกระเชอโดนตา

     เมื่อพูดถึงสำรับ สลา-มลู ในพิธีกรรม จะมีการตั้งสำหรับแตกต่างกันกันวงสนทนา ซึ่งสามารถสังเกตุได้จากถ้าใช้เกี่ยวเนื่องในพิธีกรรม จะนำสลา-มลู มาจัดวางบนพาน  หรือจาน เช่น  การเเซน(เซ่น)  การขมาหรือการไหว้เชิญผู้หลักผู้ใหญ่ ต้องจัดเตรียมลงพานเป็นสำคัญ

   เปียนสลา-มลู สำหรับคารวะ   และ สลา-มลู วางลงจาน ถวายพระสงฆ์ในพิธีสวดศพ

      ทั้งนี้ การจัดสำรับ  สลา-มลู  วางลงพาน เพื่อกิจการทางพิธีกรรมเช่นนี้เป็นการแสดงการเคารพหรือคาวะต่อผู้หลักผู้ใหญ่หรือให้เกียรติแก่เครื่อญาติผู้ล่วงลับไปแล้ว 

    

เปียนสลา-มลู ที่อาจารย์ผู้นำขบวนขันหมาก ต้องถือนำหน้าขบวน เพื่อ นำไปคารวะอาจารย์ฝ่ายเจ้าสาวในการเจรจาต่อรองเข้าสู่ปะรำพิธี

     สลา - มลู ถือเป็น เครื่องขบเคี้ยว ในวงสนทนาคนเฒ่าคนแก่ และการเคารพคารวะบรรพบุรุษทั้งในบุคคลในสองโลกคือบุคคลในโลกปัจจุบันและโลกลี้ลับ การตั้งสำรับ สลา -มลู จึงมีความสำคัญและจะขาดเสียมิได้โดยเด็ดขาดในพิธีกรรมและพิธีการต่างๆสังคมขแมร์ถิ่นไทย   

โดย บรรณาลัย

 

กลับไปที่ www.oknation.net