วันที่ อาทิตย์ พฤษภาคม 2552

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

ตรอกหม้อ....ตลาดสดยามเช้า..แห่งเมืองกรุง


เชื่อว่าหลายคนคงไม่รู้ว่า..ที่ใจกลางกรุงเทพฯมีตลาดสดแห่งหนึ่งที่มีการค้าขายมายาวนานตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน นับดูแล้วก็ไม่น่าต่ำกว่า 60 ปี  คนในแถบนั้นจะเรียกตลาดสดแห่งนี้ว่า...ตลาดตรอกหม้อ......สินค้าที่จำหน่ายในตลาดแห่งนี้จะมีอาหารมากมายหลากหลายชนิด  มีทั้งที่ปรุงสำเร็จแล้ว และอาหารสด   อาหารทะเลของที่นี่ก็ค่อนข้างสด  มีให้เลือกมากมาย  ......ผลไม้ตามฤดูกาลก็เยอะ   ขนมหวานก็หลากหลายชนิด    สินค้าแต่ละชนิดมีราคาไม่แพง   สามารถต่อรองได้   และก็อร่อย......ตลาดสดจะเปิดตั้งแต่ตี5 – 11 โมงเช้า ก็ค่อนข้างจะวายเร็วหน่อย (ถ้าเป็นสมัยก่อนจะวายประมาณบ่ายโมง )    และสายหน่อยตรงซอยกระทรวง(มหาดไทย)ที่อยู่ติดกันก็จะมีพ่อค้าแม่ค้านำเสื้อผ้า รองเท้า และของใช้ในชีวิตประจำวันราคาถูกมากมายมาตั้งวางจำหน่ายให้กับชาวบ้านทั่วไปและข้าราชการในแถบนั้น...หากใครมีเวลาว่างลองมาเดินเที่ยวจับจ่ายสินค้าที่นี่กันดูแล้วจะรู้ว่า..ทั้งถูก..ทั้งดี...ทั้งอร่อย...หลังจากอิ่มท้องแล้วก็สามารถเดินไปเที่ยวตามสถานต่างๆที่ใกล้เคียงได้ เช่นไปนมัสการหลวงพ่อศรีศากยมุนีที่วัดสุทัศน์  แล้วไปสัมผัสวิถีชีวิตที่เรียบง่ายของชาวแพร่งนารายหรือแพร่งภูธร  ต่อไปก็แวะถ่ายรูปที่ข้างตึกกลาโหม( จุดนี้มีการถ่ายทำมิวสิคกันบ่อยมาก)    ตบท้ายด้วยการเข้าไปขอพรที่ศาลเจ้าพ่อหลักเมืองและวัดพระแก้ว......

บรรยากาศของตลาด

ภาพชีวิตประจำวันของผู้ที่มาจำจ่ายสินค้า

ผลไม้ตามฤดูกาลที่ราคาไม่แพง

ที่ตั้ง
ตั้งอยู่ในแขวงวัดราชบพิธ โดยทางทิศเหนือ ติดกับถนนบำรุงเมือง ทิศใต้ ติดกับถนนราชบพิธ ทิศตะวันออก ติดกับถนนตีทอง และทิศตะวันตก ติดกับถนนเฟื่องทอง (ที่ตั้ง....อยู่ใกล้กับกระทรวงมหาดไทย...รถเมล์ที่ผ่านบริเวณใกล้เคียงได้แก่ ปอ.508 ปอ.12   สาย12 สาย42 สาย10 สาย35)

ประวัติ

“ ชุมชนตรอกหม้อ” หรือ “ ชุมชนราชบพิธพัฒนา” เป็นชุมชนที่มีอายุมาตั้งแต่สมัยก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยมีชื่อเรียกที่รู้จักกันในตอนนั้นว่า “ ชุมชนเสาชิงช้า "          
        
 เพราะเป็นชุมชนที่อยู่ใกล้กับเสาชิงช้าข้างวัดสุทัศน์เทพวรารามนั่นเอง จากการสัมภาษณ์พบว่า ในอดีต การเดินทางในย่านนี้จะมีรถรางเป็นเหมือนยานพาหนะสำคัญในการคมนาคม โดยเส้นทางของรถรางที่ผ่านชุมชนนี้คือ เส้นทางที่วิ่งจากบางลำภูถึงหัวลำโพง ซึ่งส่วนใหญ่คนในสมัยก่อนนิยมใช้โดยสารเพื่อเดินทางในย่านนี้   ทั้งผู้ใหญ่และเด็กที่ต้องอาศัยรถรางไปเรียนหนังสือ สำหรับที่มาของชื่อ “ ตรอกหม้อ” นั้น อาจเนื่องมาจากในสมัยก่อนประมาณ 100 กว่าปีที่ผ่านมา ผู้คนในย่านนี้นิยมทำหม้อดินขายกัน บางคนก็เล่าว่า ที่เรียกว่า “ ตรอกหม้อ” เพราะเป็นที่เก็บหม้อดินที่ทำเสร็จแล้ว ก่อนจะส่งไปให้กับชุมชนบ้านหม้อไว้ขายต่อไป ซึ่งลักษณะของการทำหม้อดินนี้ เป็นที่นิยมของคนจีนเป็นอย่างมาก จึงอาจแสดงให้เห็นว่า “ ชุมชนตรอกหม้อ” เป็นชุมชนที่มีกลุ่มคนจีนเข้ามาอยู่อาศัยตั้งแต่ช่วงแรกๆ ที่มีชุมชนแห่งนี้เกิดขึ้น แต่ต่อมาประมาณช่วง 70-80 ปีมาแล้ว การทำหม้อดินอาจจะเริ่มสูญหายไป เพราะคนแก่ในชุมชนท่านหนึ่งที่มีอายุ 74 ปีได้เล่าว่า ตอนที่ป้าเกิดนั้น คนในแถบนี้ส่วนใหญ่ก็ขายเครื่องบวชนาคกันแล้ว โดยคนที่ทำอาชีพนี้ก็มักจะเป็นคนไทยเชื้อสายจีน และด้วยความที่เป็นแหล่งที่มีคนไทยเชื้อสายจีนอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก จึงก่อให้เกิดประเพณีหรือขนบธรรมเนียมที่คนจีนนิยมทำกันคือ การไหว้เจ้า ตรุษจีน ซึ่งยังคงปรากฏให้เห็นอยู่จนถึงปัจจุบัน
ส่วนชื่อ “ ชุมชนราชบพิธพัฒนา” นั้น เริ่มใช้มาประมาณ 50 กว่าปีแล้ว โดยเป็นชื่อเรียกชุมชนที่สำนักงานเขตพระนครเป็นผู้ตั้งขึ้น ที่มาของชื่อนี้ก็เนื่องจากชุมชนแห่งนี้อยู่ในบริเวณใกล้เคียงกับวัดราชบพิธ อย่างไรก็ตาม ผู้คนก็ยังนิยมเรียกชื่อ “ ชุมชนตรอกหม้อ” มากกว่า เพราะความคุ้นเคยตั้งแต่เริ่มแรกมีชุมชนแห่งนี้นั่นเอง


อาชีพ

การค้าขายนับเป็นอาชีพหลักของคนในชุมชนตรอกหม้อตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน เริ่มตั้งแต่การขายหรือทำหม้อดิน ต่อมาก็กลายเป็นการขายเครื่องบวชนาค และท้ายที่สุดคือ การขายของชำ และการขายของสด ที่ยังนิยมทำ ตลาด” นับเป็นสถานที่หลักที่ใช้ในการประกอบอาชีพของผู้คนแถบนี้ “ ตลาดตรอกหม้อ” ( ตลาดชุมชน 2) เป็นตลาดที่ก่อตั้งมาได้ประมาณ 50 ปีแล้ว ตำแหน่งของตลาดแห่งนี้แต่เดิมจะอยู่ในส่วนด้านหลังของชุมชนตรอกหม้อ ซึ่งแตกต่างจากในปัจจุบันที่ตลาดของชุมชนถูกย้ายมาอยู่ด้านหน้าของชุมชน เนื่องจากมีผู้คนอาศัยอยู่มากขึ้น ทั้งที่เป็นลูกหลานของคนในชุมชน และคนที่ย้ายถิ่นฐานมาจากภายนอกชุมชน โดยคนส่วนใหญ่มักจะสร้างบ้านอยู่ด้านหลังชุมชนอย่างหนาแน่น ทำให้ต้องโยกย้ายตลาดมาไว้ด้านหน้าของชุมชนแทน อาจกล่าวได้ว่า หลังจากที่ “ ตลาดตรอกหม้อ” เกิดขึ้นในตอนแรก ทำให้ผู้คนนิยมมาอยู่ชุมชนแห่งนี้กันมากขึ้น “ ตลาด” จึงนับเป็นศูนย์กลางที่สำคัญของชุมชนแห่งนี้ โดยจะเปิดขายของทุกวัน ไม่มีวันหยุด จะเริ่มขายกันแต่เช้า และเลิกประมาณ 14.00 น.- 15.00 น.(ปัจจุบันนี้11.00น.ก็เลิกแล้วค่ะ) ส่วนผู้ที่มาจับจ่ายซื้อของส่วนใหญ่จะมีทั้งคนในชุมชนตรอกหม้อและชุมชนใกล้เคียง สำหรับผู้ประกอบอาชีพค้าขายในตลาดแห่งนี้ ช่วงแรกจะมีคนในชุมชนทำกินมากกว่าคนจากที่อื่นที่จะหอบของมาขายบ้าง เช่น คนในชุมชนท่าเตียน เป็นต้น แต่ในปัจจุบัน คนภายนอกชุมชนนิยมนำของมาขายในตลาดนี้มากกว่า เนื่องมาจาก ตลาดเริ่มมีการขยายตัวมากขึ้น และการย้ายเข้ามาของคนนอกชุมชนที่เข้ามายึดอาชีพนี้กันค่อนข้างมาก คนในชุมชนในขณะนี้จึงขายของชำกันบ้างตามบ้านที่อยู่บริเวณเดียวกับตลาด บางบ้านเปิดเป็นร้านเสริมสวย และร้านขายของทั่วๆ ไป ส่วนคนที่อยู่ทางด้านหลังของชุมชน มีทั้งคนที่รับราชการ และทำงานบริษัทอยู่เป็นจำนวนหนึ่ง ด้วย นับเป็นภูมิปัญญาพื้นบ้านอย่างหนึ่งที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์ของชุมชนตรอกหม้อแห่งนี้

กระเพาะปลาเจ้าประจำถุงละ25บาท รสชาติดี

สินค้านานาชนิด

ของแห้งก็มีให้เลือกมากมาย

น้ำพริก ปลาทูก็มีให้เลือหลายร้าน

โรตี มะตะบะ อร่อย..ลูกค้าเยอะมาก

ลักษณะทางสถาปัตยกรรม (ตึกเก่าย่านชุมชนราชบพิธ3)   
       
      ลักษณะทางสถาปัตยกรรมที่น่าสนใจของชุมชนแห่งนี้คือ “ บ้านเรือน” ซึ่งบางบ้านที่เก่าแก่นั้นมีอายุถึง 100 กว่าปี ลักษณะของบ้านที่ในอดีตนิยมสร้างกันคือ บ้านไม้ 2 ชั้น ต่อมาประมาณ 50 ปีมาแล้ว มีบ้านบางหลังได้ถูกรื้อไปเพื่อสร้างเป็นบ้านไม้ขึ้นใหม่ เนื่องจากทรุดโทรมเป็นอันมาก ในปัจจุบัน บ้านส่วนใหญ่กลายสภาพเป็นอาคารพาณิชย์บ้างทางด้านหน้าของชุมชนที่ติดกับถนนใหญ่ และในบริเวณตลาด มีบางบ้านที่ยังคงสภาพเดิมอยู่ แต่ก็มีการต่อเติมเพิ่มมากขึ้น จนบางหลังไม่หลงเหลือเค้าเดิมอีกแล้ว ส่วนด้านหลังของชุมชน พบว่าเป็นบ้านปูนส่วนมาก มีทั้งชั้นเดียวและสองชั้น อย่างไรก็ตาม ก็ยังมีบ้านไม้ 3-4 หลังที่ยังคงแสดงให้เห็นถึงความเก่าแก่ของชุมชนแห่งนี้ได้   


              
   ถึงแม้ที่อยู่อาศัยส่วนใหญ่จะมีการเปลี่ยนแปลงไป แต่ในชุมชนตรอกหม้อก็ยังมีบ้านอยู่หลังหนึ่งที่คงสถาปัตยกรรมที่งดงามของบ้านไว้ได้ แต่มีการปรับปรุงบ้างเพื่อป้องกันการทรุดโทรมของตัวบ้าน   “ บำรุงชาติสาสนายาไทย” เป็นร้านที่ขายยามากว่า 3 ชั่วอายุคนแล้ว โดยบ้านหลังนี้ได้เริ่มประกอบกิจการขายยามาตั้งแต่แรกเริ่มสร้างบ้านขึ้นในปี พ. ศ.2467 นับว่าเป็นบ้านที่มีอายุกว่า 80 ปี รูปแบบสถาปัตยกรรมของบ้านเป็นลักษณะแบบบ้านตะวันตก ในตอนแรกจะมีแค่ชั้นเดียว แต่ช่วงหลังได้รับการต่อเติมขึ้นเป็น 2 ชั้น และถูกทาสีใหม่เพื่อคงความงามของบ้านหลังนี้ไว้ให้คนรุ่นหลังได้เห็นต่อๆ ไป นอกจาก “ บ้านเรือน” บริเวณโดยรอบของชุมชนยังมี “ วัด” เป็นสถาปัตยกรรมที่น่าสนใจให้ชมถึง 3 แห่งด้วยกันคือ วัดสุทัศน์เทพวราราม วัดราชบพิธ และวัดมหรรณพาราม   

 ขอขอบพระคุณข้อมูลประวัติจากhttp://www.04510317.decclassroom.com/torkmor%20page3.htm

ตบท้ายด้วยการไปไหว้พระขอพรที่วัดสุทัศน์


รูปเสาชิงช้าในอดีต..ปี1968

ภาพจาก http://www.panoramio.com/photo/898655

แผนที่เดินทางมาตลาดตรอกหม้อ..จากศาลเจ้าพ่อเสือ

                                       ภาพและเรื่องโดย..ภัทรภร อุ่นเกษม

โดย นกน้อยแห่งโพหัก

 

กลับไปที่ www.oknation.net