วันที่ ศุกร์ กรกฎาคม 2552

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

“สารคดีสร้างคน คนสร้างสารคดี” กิจกรมดีๆ มอ.ปัตตานีเขาจัดให้เด็กสามจังหวัดชายแดนใต้


คอลัมน์ : ศิลปะท้องถิ่น ศิลปินปากใต้

 “สารคดีสร้างคน คนสร้างสารคดี” กิจกรมดีๆ มอ.ปัตตานีเขาจัดให้เด็กสาม
จังหวัดชายแดนใต้



           19 - 21 มิถุนายน 2552 ที่ผ่านมา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัย
สงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี นำนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จากสามจังหวัด
ชายแดนภาคใต้ จำนวน 30 คน เข้าค่ายเยาวชนภาษาไทย “คนสร้างสารคดี สารคดีสร้างคน”
ณ สถานีวิจัยพันธุ์ข้าว จังหวัดพัทลุงโดยมีวิทยากรฝึกอบรม อาทิ ประมวล มณีโรจน์
ชาคริต โภชะเรือง ชุมศักดิ์ นารารัตน์วงศ์ การันต์ วรรณยุกต์  บก.ฅนปากใต้ และคุณลุง
บุญเลื่อง บุญหนูกลับ อ.ดร.วิมลมาศ ปฤชากุล หัวหน้าภาควิชาภาษาไทย หนึ่งในอาจารย์ผู้
นำนักเรียนมาร่วมค่ายในครั้งนี้ เล่าให้ “ฅนปากใต้” ฟังว่า กิจกรรมดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของงานบริการชุมชนของคณะมุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ซึ่งต้องการให้นักเรียนที่เข้าร่วมฝึก
อบรม นำประสบการณ์ที่ได้จากค่ายไปถ่ายทอดเรื่องราวในชุมชนของตนเองออกมาเป็นงาน
สารคดี  เพราะปัจจุบันงานเขียนเกี่ยวกับสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ส่วนใหญ่ มักจะถูกถ่าย
ทอดผ่านมุมมองของคนภายนอก “พวกเขาเป็นคนในพื้นที่ มีข้อมูล มีมุมมองที่มีอัตลักษณ์
ประจำถิ่น แต่ยังขาดทักษะ เราคิดว่า การนำเด็กมาทำกิจกรรมแบบนี้ จะช่วยเติมเต็มทักษะ
ให้พวกเขานำไปฝึกฝนต่อ เพื่อสร้างงานเขียนผ่านมุมมองของเด็กๆที่เป็นคนในพื้นที่สาม
จังหวัดจริงๆ” สำหรับกระบวนการฝึกอบรมการเขียนสารคดีในครั้งนี้ เริ่มจากครึ่งวันแรก
วิทยากรให้ความรู้กว้างๆว่าด้วยการเขียนสารคดี เพื่อสร้างพื้นฐานความเข้าใจว่า งานสารคดี
คืออะไร มีองค์ประกอบอะไรบ้าง กลวิธีการเก็บข้อมูลให้ได้ทั้งลึกและกว้างว่าควรทำอย่างไร
ก่อนที่จะปิดท้ายด้วยการให้ข้อมูลเบื้องต้นของชุมชนทะลน้อย ซึ่งเป็นสถานที่จะเดินทางไป
ฝึกเก็บข้อมูลและฝึกเขียนสารคดีในวันรุ่งขึ้น
           “เรื่องทะเลน้อย มีคนเขียนถึงมาเยอะมาก ข้อควรคำนึงก็คือ เราจะเขียนถึงทะเล
น้อยในมุมมองไหนที่จะไม่ซ้ำกับของคนอื่น หรือถ้าซ้ำ โจทย์ก็คือ เราจะเขียนอย่างไรให้
แตกต่างและน่าสนใจกว่า” ชุมศักดิ์ นรารัตน์วงศ์ นักเขียนสารคดีรางวัลคนค้นฅน ย้ำกับเด็กๆ
ในค่าย  
            รุ่งเช้าของอีกวัน เด็กๆตื่นแต่เช้าเพื่อเตรียมตัวออกภาคสนามเก็บข้อมูล ก่อนเดิน
ทาง ชาคริต โภชะเรือง นักเขียนผู้เข้ารอบสุดท้ายรางวัลซีไรต์ในปีนี้ ย้ำกับเด็กๆอีกรอบ
ด้วยการขึ้นกระดานบรรยายว่าสารคดีประกอบด้วยอะไรบ้าง แต่ละส่วนประกอบสำคัญอย่างไร
 “สารคดีที่ดีไม่ใช่ว่าเราสักแต่เขียนๆไปตามอารมณ์หรือนึกจะแต่งก็แต่งขึ้นมา แต่เราจะต้อง
คำนึงว่าต้องสอดใส่ข้อมูลที่เป็นข้อเท็จจริงเข้าไปด้วย ส่วนกลวิธีการสร้างสรรค์เราก็ต้องคำนึง
ด้วยว่าจะเปิดเรื่อง เดินเรื่อง และขมวดจบในตอนท้ายอย่างไรให้น่าสนใจ” ชาคริตย้ำกับเด็กๆ
ก่อนจะปล่อยให้ขึ้นรถบัส เดินทางไปยังชุมชนทะเลน้อย เพื่อฝึกเก็บข้อมูลนำมาฝึกเขียน
สารคดีตลอดช่วงบ่าย ภายใต้การให้คำปรึกษาอย่างใกล้ชิดของวิทยากร
            รุ่งขึ้นของอีกวัน เป็นการนำงานเขียนของเด็กๆมาวิจารณ์ให้เพื่อนๆฟังโดยวิทยากร
เพื่อให้เห็นถึงข้อเด่นและข้อควรปรับปรุง ช่วงนี้ บก.ฅนปากใต้กล่าวกับเด็กๆที่นั่งฟังอย่างตั้ง
ใจว่า  เมื่อเทียบกับเวลาอันจำกัดและช่วงวัยของเด็กๆแล้ว ถือว่าอยู่ในขั้นที่น่าพอใจ โดย
เฉพาะการใช้ภาษาที่ลื่นไหล และการพยายามจัดการกับข้อมูลที่ได้จากภาคสนาม “ผมเข้า
ใจมาตลอดว่า ผู้คนในสามจังหวัดคงมีปัญหาการใช้ภาษาไทยในการเรียบเรียงเขียนประโยค
แต่พออ่านงานทุกชิ้นผมพบว่าคิดผิดอย่างสิ้นเชิง เพราะงานทุกๆชิ้นที่อ่าน สามารถอ่านตั้ง
แต่ต้นจนจบได้อย่างลื่นไหล ติดขั้นน้อยมากเมื่อเทียบกับงานเขียนในค่ายวรรณกรรมอื่นๆ
ที่เคยไปร่วม ที่สำคัญคือเห็นถึงการพยายามนำข้อมูลที่ได้จากภาคสนามมาสอดแทรกใน
เรื่องที่พยายามเล่าให้เกิดความเพลิดเพลินมีชีวิตชีวา ซึ่งถือว่าเป็นข้อดีของคนที่อยากเขียน
สารคดี”
              ก่อนกลับ อ.ดร.วิมลมาศ กล่าวว่า ตลอดระยะเวลาสามวันที่เด็กมาอยู่ในค่าย
ถือว่าน่าบรรลุผลพอใจ เด็กๆมีความสุข ได้มุมมอง ได้เทคนิค และประสบการณ์จริงๆไป
ฝึกฝนต่อ นอกจากนี้ อ.ดร.วิมลมาศ ยังกล่าวอีกว่า จะพยายามผลักดันให้งานบริการชุม
ชนของคณะจัดกิจกรรมแบบนี้บ่อยๆ
 

โดย ศูนย์สื่อสังคมภาคใต้

 

กลับไปที่ www.oknation.net