วันที่ พุธ กรกฎาคม 2552

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

พรรณไม้ในเหตุการณ์ตามพุทธประวัติ - 22 หญ้าแพรก


เหตุที่หญ้าแพรกมาเกี่ยวข้องกับพุทธประวัติคือ พระสุบินนิมิตในคืนก่อนคืนตรัสรู้

ทรงมีพระสุบินอันเป็นนิมิต 5 ประการคือ

1 พระองค์บรรทมบนพื้นดิน หันพระเศียรไปทางทิศเหนือ มีขุนเขาหิมวันต์เป็นเขนย พระหัตถ์ซ้ายหย่อนลงไปในมหาสมุทรด้านทิศตะวันออก พระหัต์ขวาหย่อนลงในมหาสมุทรด้านทิศตะวันตก พระบาททั้งสองหย่อนลงไปในมหาสมุทรด้านทิศใต้ เป็นนิมิตให้พระองค์ทราบว่า จะตรัสรู้อนุตตรสัมมาโพธิญาณ

2 หญ้าแพรก (บางที่ว่าเป็นหญ้ากุสะ หรือหญ้าคา) งอกออกมาจากพระนาภี แล้วเติบใหญ่ไปสู่ท้องฟ้า อันเป็นนิมิตว่า เมื่อพระองค์ตรัสรู้แล้ว จะได้ทรงสั่งสอนพระธรรมแก่เทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย

3 หนอนตัวขาวหัวดำไต่ขึ้นมาจากพระบาทจนถึงพระชานุ เป็นนิมิตว่าเหล่าคฤหัสถ์จำนวนมาก จะขอพึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นสรณะไปตลอดชีวิต

4 นก 4 เหล่า สีต่างๆกันบินมาจาก 4 ทิศ ตกลงมาอยู่แทบพระบาท แล้วกลับเปลี่ยนเป็นสีขาวทั้งหมด อันเป็นนิมิตว่า วรรณะทั้ง 4 คือ พราหมณ์ กษัตริย์ แพศย์ ศูทร เมื่อออกบวชในพระธรรมวินัย จะสามารถหลุดพ้นได้

5 ทรงพระดำเนินไปบนภูเขาที่เต็มไปด้วยคูถ แต่มิได้ทรงแปดเปื้อนคูถแต่อย่างใด เป็นนิมิตว่า ลาภสักการะมากมายจะหลั่งไหลมาสู่พระองค์ แต่พระองค์จักไม่พัวพัน และหมกมุ่นในลาภนั้นๆ มีปกติเห็นโทษ มีปัญญาเลี้ยงตนให้บริสุทธิ์อยู่

หมายเหตุ

เพราะพบข้อความว่า “พระสิทธัตถะได้ทรงสุบินก่อนที่จะสำเร็จสัมโพธิญาณคำรบสองว่า ต้นหญ้าแพรกต้นหนึ่งได้ขึ้นแต่พื้นพระนาภี.......” จึงเขียนจดหมายไปเรียนถามพระคุณเจ้าชัยยัสสุว่า มีความสับสนเกิดขึ้น ว่าหมายถึงพระพุทธองค์ทรงมีพระสุบิน 2 ครั้ง ครั้งหนึ่งเป็นหญ้าคา อีกครั้งเป็นหญ้าแพรก หรือมีพระสุบินครั้งเดียว แต่มีการวินิจฉัยหญ้าเป็น 2 ชนิด

พระคุณเจ้าให้คำตอบมาดังนี้ค่ะ

ความคิดเห็นที่ 7
chaiyassu
วันที่ : 14/07/2009 เวลา : 20.22 น. 
http://www.oknation.net/blog/bunruang
ip : 125.26.113.155/125.26.113.155

 

ขออนุญาตคุณณัฐรดาตอบตรงนี้ก็แล้วกัน
หลังจากพยายามตอบที่หลังไมล์ ๒ ครั้งแล้ว ล้มเหลว

>กรณีเรื่องพระสุบินถึงหญ้าแพรกนั้น หลักฐานที่ปรากฏในคัมภีร์พระไตรปิฎก (อัง.จตุ.๒๒/๑๙๖/๓๓๕) ระบุว่า
เป็นการสุบินถึงเพียงครั้งเดียว บาลีท่านใช้คำว่า ติริยา นาม ติณชาติ (แปลตามศัพท์ว่า หญ้าแพรก) ส่วนที่มีหญ้าคาเข้ามาเกี่ยวข้อง อาตมาคิดว่า น่าจะเป็นเพราะคำอธิบายอรรถกถาจารย์ ที่ท่านเสริมความทำนองว่า หญ้าแพรกที่ตรัสถึงนั้น จริง ๆ เป็นหญ้าคา (ทัพพติณ) ก็เลยมีใช้ทั้งหญ้าแพรก และหญ้าคาปะปนกันไป ทำให้เกิดความสับสน
>เพื่อความปลอดภัย ให้ยืนยันหญ้าแพรกตามพระบาลีไปก่อน และเป็นการสุบินเพียงครั้งเดียว ส่วนเหตุผลว่า ทำไมอรรถกถาจารย์ท่านอธิบายว่า หญ้าแพรกที่ตรัสถึงนั้น จริง ๆ เป็นหญ้าคา คงต้องหาข้อมูล หรือหลักฐานมาสนับสนุนกันต่อไป ณ เวลานี้ อาตมายังไม่มีเวลาค้นหาหลักฐานอื่น ๆ จึงทำได้แค่ตรวจสอบหลักฐานชั้นบาลี และอรรถกถาเท่านั้น

อ้างอิงเรื่อง และรูป

ศาสตรจารย์ พเยาว์ เหมือนวงษ์ญาติ ไม้พุทธประวัติ สำนักงานโครงการอนุรักษ์พันุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริสมเด้จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พระราชวังดุสิต กรุงเทพ

พนิตา อังจันทรเพ็ญ พระพุทธประวัติ สมุดภาพจิตรกรรมไทยเฉลิมพระเกียรติ 81 พรรษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ธรรมสภา 1 / 4-5 ถ.บรมราชชนนี เขตทวีวัฒนา กรุงเทพ

 

โดย ณัฐรดา

 

กลับไปที่ www.oknation.net