วันที่ อาทิตย์ กรกฎาคม 2552

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

สิ่งที่เหมือนกันของไวรัสและมนุษย์



 

เรื่องที่ชาวไทยให้ความสนใจมากที่สุดในช่วงนี้ คงไม่พ้นเรื่องไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ 2009 ที่ระบาดไปทั่วประเทศอย่างรวดเร็วและรุนแรงจนทำให้มีผู้เสียชีวิต 

เรามักพูดถึงไข้หวัดใหญ่ที่เป็นโรค โดยอาจลืมนึกถึงต้นเหตุของมันไป  ตัวต้นเหตุที่ว่านี้คือไวรัส จุลินทรีย์ที่มีขนาดประมาณ 10-100 นาโนเมตร (1 นาโนเมตรเท่ากับ 1 ใน 1,000 ล้านส่วนของ 1 เมตร)  เล็กจนมองไม่เห็นด้วยตาเปล่าหรือด้วยกล้องจุลทรรศน์ธรรมดา ต้องใช้กล้องจุลทรรศน์อิเลกตรอนเท่านั้น 

ไม่น่าเชื่อว่าไวรัส Influenza ชนิดA H1N1 ต้นเหตุของไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ ที่ตัวเล็กยิ่งกว่าธุลีจะมีอิทธิพลต่อชีวิตมนุษย์ถึงเพียงนี้...

............................................

ไวรัสเป็นสิ่งที่แปลกเหลือเกิน มันอยู่บนความก่ำกึ่งระหว่างสิ่งมีชีวิตและสิ่งไม่มีชีวิต  ไวรัสไม่มีการเจริญเติบโต ไม่มีการกินอาหารและสร้างพลังงาน  มีโครงสร้างเป็นเพียงสารพันธุกรรม (DNA หรือ RNA) อยู่ในเปลือกหุ้ม  เมื่อล่องลอยอยู่ในอากาศ มันเปรียบเหมือนอนุภาคที่ไร้ชีวิต 

แต่เมื่อเข้าไปในเซลล์ของสิ่งมีชีวิตที่เหมาะสม ไวรัสจะแสดงคุณสมบัติของสิ่งมีชีวิต  มันสามารถจำลองตัวเอง เพิ่มจำนวนอยู่ในเซลล์  เมื่อมีมากขึ้นเรื่อยๆ เซลล์นั้นก็จะตาย  ไวรัสจะออกจากเซลล์ แพร่ไปยังเซลล์อื่นๆ ต่อไป ทำให้เกิดความเจ็บป่วยในร่างกายสิ่งมีชีวิต  ไวรัสยังสามารถแพร่ออกจากตัวสิ่งมีชีวิตนั้น เพื่อไปยังสิ่งมีชีวิตตัวอื่นๆ ได้อีกด้วย

ช่างเป็นสิ่งมีชีวิตที่ประหลาดดีแท้  ถ้าดูจากวงจรชีวิตแล้ว ไวรัสดูเหมือนเป็นสิ่งมีชีวิตที่ไม่มีจุดประสงค์เอาเสียเลย  มันต้องการเพียงเพิ่มจำนวนมากขึ้นๆ เท่านั้น แต่การเพิ่มจำนวนของมัน อยู่บนความเดือดร้อนของชีวิตอื่น เช่น มนุษย์...

............................................

ทำไมโลกนี้ต้องมีไวรัส มันทำให้ทำให้มนุษย์ต้องพบความหวาดกลัว ความสูญเสีย ไวรัสนำความเจ็บป่วยมาให้อย่างเงียบเชียบ รวดเร็ว และอาจนำความตายมาให้ด้วย

ไวรัสนับเป็นศัตรูร้ายอันดับต้นๆ ของมนุษย์  ในประวัติศาสตร์ ไวรัสหลายสายพันธุ์ทั้งไข้ทรพิษ ไข้หวัดสเปน ไข้เลือดออก เอดส์ ฯลฯ ได้ทำลายมนุษย์ไปหลายล้านคน  แม้มนุษย์จะเจริญก้าวหน้าหรือพัฒนาไปเพียงใด ก็ยังหนีจากมันไม่พ้น ไวรัสมีการกลายพันธุ์ มีวิวัฒนาการอยู่ตลอดเช่นเดียวกัน ราวกับว่ามันคอยตามควบคุมประชากรมนุษย์ 

มนุษย์มีวิถีชีวิตซับซ้อน ขณะที่ไวรัสมีชีวิตเรียบง่าย  ทั้งสองยืนอยู่คนละปลายขั้วของชีวิต  แต่น่าแปลกที่กลับมีความสัมพันธ์กันอย่างลึกซึ้ง  เมื่อมนุษย์ผู้เป็นสิ่งมีชีวิตที่วิวัฒนาการสูงสุดต้องพ่ายแพ้ไวรัสที่เป็นสิ่งมีชีวิตชั้นต่ำที่สุด

ไวรัสช่วยดึงมนุษย์กลับสู่จุดที่เท่าเทียมกันของชีวิต สารพันธุกรรมของไวรัสและมนุษย์ที่เหมือนกันช่วยย้ำเตือนว่า มนุษย์นั้นไม่ต่างอะไรจากสิ่งมีชีวิตชั้นต่ำ  เสมือนว่าเส้นทางที่วิวัฒนาการไปยาวไกลของมนุษย์ ต้องวกกลับมาเจอเส้นทางสายเก่าของไวรัสอยู่ดี

นั่นเพราะทั้งคู่อยู่ภายใต้กฎของธรรมชาติเหมือนกัน...

............................................

เมื่อพิจารณาดูดีๆ ในรูปแบบชีวิตอันแตกต่างกันอย่างสุดขั้ว ทั้งมนุษย์และไวรัสมีสิ่งสำคัญเหมือนกัน  นั้นคือจุดประสงค์หลักของทุกชีวิต

มนุษย์และไวรัสต่างต้องการอยู่รอดและถ่ายทอดเผ่าพันธุ์

ไวรัสตัวจิ๋วที่อาศัยในร่างกายของมนุษย์ เปรียบดั่งมนุษย์ผู้อยู่ในโลกกว้าง  ไวรัสแบ่งตัว เพิ่มจำนวน ทำลายเซลล์ และทำลายชีวิตของผู้ที่มันอยู่อาศัยในที่สุด  สิ่งนี้อาจเหมือนการปฏิบัติของมนุษย์ต่อโลก มนุษย์เพิ่มจำนวนขึ้นเรื่อยๆ ผลาญทรัพยากร สิ่งแวดล้อม จนโลกมีสภาพย่ำแย่ หรือจนโลกพบจุดจบในวันหนึ่ง 

เช่นนี้แล้ว เราต่างอะไรจากไวรัส...

หลังจากศึกษาเรื่องของไวรัส ผมรู้สึกเข้าใจมันและมนุษย์มากขึ้น แม้จะไม่มีใครอยากเกิดโรคร้าย แต่นั่นคือหนทางของธรรมชาติ 

ผมเชื่อเสมอว่ามนุษย์ไม่เคยอยู่เหนือธรรมชาติ เพราะเมื่อใดที่มนุษย์ก้าวไปไกล หรือก้าวเกินไปจากสมดุลธรรมชาติ ธรรมชาติจะมีวิธีกล่าวเตือนพวกเขาเสมอ  โรคภัยไข้เจ็บหรือไวรัสตัวใหม่ๆ เป็นหลักฐานที่ชัดเจน ตัวอย่างเช่น เอดส์ซึ่งเกิดขึ้นมาเพื่อควบคุมจำนวนประชากรมนุษย์ในปัจจุบัน

ในมุมมองของมนุษย์ ไวรัสหรือไข้หวัดใหญ่เป็นปัญหาที่น่ากลัว  แต่สำหรับไวรัส นี่ถือเป็นวิถีชีวิตปกติของมัน และอาจเป็นความสำเร็จในการถ่ายทอดเผ่าพันธุ์เสียด้วย  ถึงแม้วันหนึ่งมันอาจต้องพ่ายแพ้ เมื่อมนุษย์ค้นพบวิธีควบคุมจำนวนมัน

............................................

มนุษย์มักมองตนเองเป็นศูนย์กลางของทุกสิ่ง  ซึ่งในความจริงแล้ว ทุกชีวิต ทั้งลิง ช้าง หนู นก กบ ปลา แมลง พยาธิ พืช เชื้อรา แบคทีเรีย หรือไวรัส ต่างดำเนินอยู่บนหนทางของมันเอง ในฐานะชีวิตหนึ่ง ที่มีความสำคัญไม่ต่างอะไรจากมนุษย์

ไม่แน่ว่าสัจธรรมของชีวิตที่มนุษย์เฝ้าค้นหา อาจมีคำตอบอยู่ในสิ่งมีชีวิตเล็กๆ อย่างไวรัส ที่ไม่มีสมองรับรู้หรือคิดอะไร นอกจากดำเนินชีวิตไปตามหนทางของมัน

ไวรัสได้ย้ำเตือนให้มนุษย์รู้ถึงสถานะที่แท้จริงของพวกเขา

ไม่ว่ามนุษย์จะพัฒนาไปแค่ไหน ท้ายที่สุดแล้วทุกชีวิตต่างเหมือนกัน ภายใต้หนทางของธรรมชาติ

............................................

ไวรัสสายพันธุ์ต่างๆ

 

โครงสร้างของไวรัส Influenza – ไข้หวัดใหญ่
 
 

ไวรัส Influenza ชนิดA H1N1 – ไข้หวัดใหญ่ 2009
 
 

ไวรัส Avian influenza - ไข้หวัดนก

 

ไวรัส Dengue – ไข้เลือดออก

 

ไวรัส Rabies – โรคพิษสุนัขบ้า

 

ไวรัส sars – โรคซาร์ส

 

ไวรัส Ebola – อีโบลา

 

ไวรัส HIV – เอดส์

(ภาพประกอบทั้งหมดจากอินเทอร์เน็ต)

อย่าลืมสวมหน้ากากอนามัยในที่ชุมชม และล้างมือให้สะอาด  ถ้ามีไข้ให้รีบไปหาหมอ ไข้หวัดใหญ่จะไม่น่ากลัวอย่างที่คิดครับ

โดย นาฬิกาลืมเวลา

 

กลับไปที่ www.oknation.net