วันที่ จันทร์ กันยายน 2552

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

พระยาทิพย์โกษา (โต โชติกเสถียร)


พระยาทิพย์โกษา (โต โชติกเสถียร)

ประวัติ

          พระยาทิพย์โกษา  (โตหรือหมาโต โชติกเสถียร) เป็นบุตรชายคนโตของพระยาโชฎึกราชเศรษฐี (เถียน ต้นตระกูล โชติกเสถียร)  เดิมเคยรับราชการทางฝ่ายปกครองมาแล้ว ในหัวเมืองสังกัดกรมท่า กล่าวคือเป็นผู้ว่าราชการเมืองนครชัยศรี (ชื่อเดิมของนครปฐม) มีบรรดาศักดิ์เป็นพระยาสุนทรบุรีศรีพิไชยสงคราม ต่อมาถึง พ.ศ. ๒๔๓๔  ได้โอนมารับราชการในกรมท่าถลาง  และเปลี่ยนราชทินนามใหม่เป็นพระยาทิพย์โกษา  หน้าที่ของพระยาพิทย์โกษาในกรมท่าถลางคือ เป็นผู้ชำนาญการภาษีอากร  ซึ่งเป็นตำแหน่งลอยๆ ในปีเดียวกันนั่นเอง ก็ได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเป็นผู้กำกับข้าหลวงใหญ่หัวเมืองฝ่ายทะเลตะวันตกมีอำนาจมากกว่าข้าหลวงใหญ่และข้าหลวงทั้งหมด  แต่ไม่ต้องมาประจำอยู่ทางหัวเมืองฝ่ายตะวันตกของภาคใต้โดยเฉพาะที่เมืองภูเก็ตตลอดเวลา เพียงแต่ให้ผู้ออกมาดูแลราชการเป็นครั้งคราวเท่านั้นเอง  เพราะมีกระแสพระราชดำรัสอนุญาตไว้ว่า พระยาทิพย์โกษาออกไปดูการพอจัดการเรียบร้อยแล้วกลับเข้ามาได้
          ในฐานะข้าหลวงใหญ่มณฑลภูเก็ตคนแรก    พระยาทิพย์โกษาได้กลายเป็นผู้ริเริ่มจัดตั้งมณฑลภูเก็ต ตั้งแต่การแบ่งเขตการปกครองเมืองต่างๆออกเป็นอำเภอ ตำบล และหมู่บ้าน การจัดตั้งคณะผู้บริหารมณฑลขึ้นมาเรียกว่า กองมณฑล ซึ่งประกอบด้วย ข้าหลวงใหญ่ และข้าหลวงฝ่ายต่างๆ ของเมืองต่างๆ นอกจากจัดแบ่งพื้นที่และจัดตั้งมณฑลแล้วพระยาทิพย์โกษายังได้ทำการปฏิรูปมณฑลภูเก็ตอีกหลายด้าน     อย่างเช่น รักษาความสงบเรียบร้อยภายใน การตุลาการ  การภาษีอากร  การเกษตร การศึกษา การสาธารณสุข เป็นต้นและได้ถึงแก่อนิจกรรมวันที่ ๒๙ มกราคม ๒๔๕๓

ผลงานหรือเกียรติคุณที่ได้รับ

          เป็นผู้ชำนาญการภาษีอากร      สังกัดกรมท่าในกรุงเทพฯ      ซึ่งรัฐบาลกลางได้ส่งออกมาเป็นผู้กำกับข้าหลวงใหญ่  ประจำหัวเมืองภาคใต้ฝั่งตะวันตกระหว่าง   พ.ศ.  ๒๔๓๔  -  ๒๔๓๘  และเป็นข้าหลวงใหญ่มณฑลภูเก็ต คนแรกระหว่างปี พ.ศ. ๒๔๓๘ - ๒๔๔๑

 

โดย www.phuketham.vze.com

 

กลับไปที่ www.oknation.net