วันที่ อังคาร ตุลาคม 2552

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

คาถาพระราชทานพร พระราชโอรส-พระราชธิดา ในรัชกาลที่ 4


         เมื่อในรัชกาลที่4 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานพระนามพระราชโอรสธิดา เมื่อเวลาสมโภชเดือน ทรงเขียนเป็นลายพระราชหัตถเลขา ในชั้นแรกเป็นแต่พระราชทานพระนาม และพระราชทานพระพรเป็นภาษาไทยเป็นพื้น ต่อมาในชั้นหลังทรงพระราชนิพนธ์คาถาภาษามคธพระราชทานพระพรต่างๆกัน ทรงเขียนพระราชหัตถเลขาเป็นอักษรอริยกะพระราชทาน กับพระราชหัตถเลขาอักษรไทย ซึ่งพระราชทานพระนามและพระราชทานพระพรเป็นคู่กัน

ลายพระหัตถ์คำชี้แจง ของ พระองค์เจ้าดิศวรกุมาร กรมพระยาดำรงราชานุภาพ

เจ้าฟ้าจิตรเจริญ กรมพระยานริศรานุวัติวงศ์

สมเด็จพระปรเมนทรมหามงกุฎ พระจอมเกล้าเจ้ากรุงสยาม ผู้พระบิดาขอตั้งแต่งนามบุตรชาย ที่ประสูติจากหญิงแฉ่พรรณราย ผู้มารดา ในวัน 3 ขึ้น 11 ค่ำ เดือน6 ปีกุนเบญจศกนั้นว่า

พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าจิตรเจริญ สิงหนาม  ขอจงมีความเจริญชนมายุ พรรณ สุข พล ปฏิภาณ ศุภสารสมบัติ สุวรรณหิรัญรัตนยศบริวารศฤงคารศักดานุภาพ ตระบะเดชพิเศษคุณสุนทรศรีสวัสดิ พิพัฒนมงคลพิบุลยผล ทุกประการเทอญ

ตั้งนามมา ณ วันที่6 แรม11 ค่ำ เดือน7 ปีกุนเบญจศก เป็นปีที่13 ฤาวันที่ 4412ในรัชชกาลปัจจุบันนี้



อยํ จิตฺตจรญฺโญติ...........................ลทฺธนาโม กุมารโก
อโรโค สุขิโต โหตุ..........................ทีฆายุโก สยํวสี
อทฺโธ มหทฺธโน โภคี......................ยสสฺสี ปริวารวา
เตชวา ถามสมฺปนฺโน.......................พหุชนปิโยปิ จ
สกฺกโต ครุกโต จ............................มานิโต จ พหูหิปิ
ตโต ปจฺจตฺถิเก สพฺเพ......................ชินาตุ อปราชิโต

ขอกุมารผู้ได้นามว่า “จิตร์เจริญ” นี้จงเป็นผู้หาโรคมิได้ ถึงซึ่งความสุข อายุยืน มีอำนาจในตน มั่งคั่งมีโภคทรัพย์มาก กอบด้วยอิสริยยศ บริวารยศ มีเดชานุภาพ ถึงพร้อมด้วยกำลัง อีกทั้งเป็นที่รักของคนหมู่มาก เป็นผู้อันชนหมุ่มากสักการะเคารพนับถือ แต่นั้นจงเป็นผู้ไม่พ่ายแพ้ มีแต่ชำนะศัตรูทั้งปวง เทอญ

พระองค์เจ้าเกษมศรีศุภโยค กรมหมื่นทิวากรวงศ์ประวัติ


สุขี โหตุ กุมาโรยํ.....................ธาเรนฺโต อวฺหยํ อิทํ
เขมสฺสิริสุภโยโค......................อิติ ทินฺนํ สุนามโต
อทฺโธ มหทฺธโน โหตุ................มหาโภโค สุวฑฺฒโน
ทีฆายุโก อโรโค จ...................ยสสฺสี ปริวารวา
ชินาตุ อานุภาเวน....................สพฺเพ ปจฺจตฺถิเก สทา
อสโยหฺ สพฺพสตฺตูหิ..................มหิทฺธิโก สุโรปิ จ
ยํ ยํ อิจฺฉิตํ ปิตรา.....................สพฺพํ อสฺมึ สมิชฺฌตุ
ยถา โส สมฺมา รกฺเขยฺย.............สกสฺส ปิตุโน ยสํ


ขอกุมารผู้ทรงนามอันเราผู้บิดาตั้งให้อย่างดีว่า “เกษมศรีสุภโยค”นี้ จงเป็นผู้มีความสุขมั่งคั่งเจริญรุ่งเรืองมีทรัพย์สมบัติมาก อายุยืน หาโรคมิได้ มีอิสริยยศ บริวารยศ มีอานุภาพปราบศัตรูทั้งปวงได้ทุกเมื่อ เป็นผู้เก่งกล้า ศัตรูทั้งปวงไม่อาจข่มได้ สิ่งใดๆที่บิดาปรารถนา ขอสิ่งๆนั้นจงสำเร็จในกุมารผู้นี้ทุกประการ ให้กุมารนั้นสามารถรักษาเกียรติยศของบิดาตนไว้อย่างดี เทอญ

สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส

เอวํนาโม อยํ โหตุ...........................มนุสฺสนาคมานโว
อิจฺเจว วิสฺสุโต โหตุ..........................อสฺมึ ราชกุเลว โร

สุขี อยํ โหตุ สทา อโรโค
มหานุภาโว นิรุปทฺทโว จ
อทฺโธ มหตฺถี ธนวา ยสสํสี
โหตุ ปติฏฺฐา สกญาตกานํ
สทา สมตฺโถว อตนฺทิโต จ
ทีฆายุโก โหตุ จิรัญฺจ ชีวี
สมฺมา สกํ รกฺขตุ มาตรมฺยํ
สุทธํ สทา เกนปิ อปฺปสยฺหํ
วํสํ ฐเปตุ ปิตุโน สกสฺส
สิทฺธิ อสฺตุ

กุมารนี้จงมีนามว่า “มนุษยนาคมานพ” ดังนี้เถิด ขอกุมารผู้ปรากฏดดยนามอย่างนี้ จงเป็นผู้ประเสริฐในราชตระกูลนี้ จงมีความสุขไม่มีโรค มีอานุภาพใหญ่ไร้อุปัทวะ และเป็นผู้มั่งคั่ง ได้ผลประโยชน์มาก มีทรัพย์ มีอิสริยยศ ทุกเมื่อ อนึ่งขอกุมารนี้จงเป็นผู้ไม่เกียจคร้าน สามารถเป็นที่พึ่งแห่งหมู่ญาติของตนได้ จงมีอายุยืนอยู่นาน รักษามารดาของตนไว้จงดี ให้ปราศจากราคี อย่าให้ใครข่มได้ เพื่อดำรงวงศ์ตระกูลบิดาตนไว้.....ขอจงสัมฤทธิ์เทอญ


พระองค์เจ้าดิศวรกุมาร กรมพระยาดำรงราชานุภาพ

สมเด็จพระปรเมนทรมหามงกุฎ พระจอมเกล้าเจ้าแผ่นดินสยาม ผู้บิดาขอตั้งนามกุมารบุตร ที่เกิดแต่ชุ่มเล็กเป็นมารดานั้น และซึ่งคลอดในวัน 7 ขึ้น 9 ค่ำ เดือน7ปีจอจัตวาศกนั้น ว่าดังนี้

พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าดิศวรกุมาร นาคนาม  ขอจงเจริญชนมายุ วรรณ สุข พล ปฏิภาณ สรรพสิริสวัสดิ พิพัฒนมงคล ทุกประการ สิ้นกาลนานต่อไป เทอญ

ตั้งนามมา  วันที่5 ขึ้น5 ค่ำ เดือน9 ปีจอจัตวาศก เป็นปีที่12 เป็นวันที่ 6096ในรัชชกาลปัจจุบันนี้

คาถาพระราชทานพระนาม

สุขี อยํ โหตุ สทา กุมาโร
นาเมน โย ติสฺสวโร กุมาโร
อายุญฺจ วณฺณญฺจ สุขพฺพลญฺจ
ติกฺขญฺจ ปญฺญํ ปฏิภาณภูตํ
ลทฺธา ยสสฺสี สุชโน มหิทฺธี
ปโหตุ สพฺพตฺถ จิรํ สุชีวี
กุลญฺจ รกฺเขถ สมาจรญฺจ
สพฺเพหิ สตฺตูหิ ชยํ ลเภถ
สุขี ทีฆายุโก โหตุ...................ปุตฺโต ติสฺสวรวฺหโย
กุมาโร ชุมปุตฺโตยํ..................อิทฺธิมา โหตุ สพฺพทา
พุทฺโธ ธมฺโม จ สงฺโฆ จ...........อิจฺเจตํ รตนตฺตยํ
ตสฺสาปิ สรณํ โหตุ..................สมฺมา รกฺขตุ นํ สทา


ขอกุมารผู้มีนามว่า “ดิศวรกุมาร” นี้จงเป็นผู้มีความสุขทุกเมื่อ ได้อายุ วรรณ สุข พละ และความมีปฏิภาณปัญญาอันแกล้วกล้า มีอิสริยยศ เป็นคนดีมีฤทธิมากทุกสถาน พึงดำรงชีพอยุ่ยืนนานด้วยดี รักษาตระกูล และขนบธรรมเนียมอันดีของตระกูลไว้ ได้ชัยชนะศัตรูทั้งปวง ขอบุตรผู้มีนามว่าดิสวรกุมาร ซึ่งเป็นบุตรที่เกิดแต่ชุ่มนี้ จงเป็นผู้มีความสุข อายุยืน มีฤทธานุภาพในกาลทั้งปวงขอพระรัตนตรัย คือพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ได้โปรดเป็นที่พึ่งของกุมารนั้น รักษากุมารนั้นไว้ด้วยดี เทอญ



กรมหลวงอดิศรอุดมเดช

พระราชทานพระนามว่า พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าสุขสวัสดี อัชนาม จงมีตวามวัฒนาการ ด้วยชนมายุ วรรณ สุข พล ปฏิภาณ สมบัติสมบูรณ์ทุกประการ เทอญ


สุขโสตฺถิกุมาโรยํ......................สพฺพทา สุขวฑฺฒโน
ชาตกาลาว ปฎฺฐาย...................ราชลาภปฺปวฑฺฒโน
ทีฆายุโก สุขี โหตุ.....................อโรโค วุฑฺฒิวฑฺฒโน
อนนฺตราโย ชินาตุ....................สพฺเพปิ สตฺตโว สทา
เปติกํ มาติกญฺจาปิ....................ลภตํ วิภวํ สุขํ
มา โหตฺวสฺส โกจิเทว.................อนฺตราโย กทาจิปิ
สกลสฺสาปิ โลกสสฺ.....................ปมาณํ รกฺขตํว นํ


กุมารชื่อ “สุขสวัสดี” นี้จงเป็นผู้เจริญสุขทุกเมื่อ ตั้งแต่เกิดไปทีเดียว จงร่ำรวยด้วยราชลาภ อายุยืน อยู่สบายไม่มีโรค เพิ่มพูนวุฒิยิ่งขึ้น ไม่มีอะไรขัดข้อง จงชนะศัตรูทั้งปวงตลอดไป จงได้รับสมบัติทั้งของฝ่ายบิดาและของฝ่ายมารดาโดยสะดวก อันตรายอะไรๆ อย่าได้มีแก่กุมารนี้ไม่ว่าในกาลไหนๆ ขอสิ่งที่เป็นประมาณแห่งสกลโลก จงช่วยรักษากุมารนี้ด้วยเทอญ

กรมพระสวัสดิ์วัตนวิศิษฎ์

สุวตฺถิโสภณนาโมยํ........................โหตุ มยฺหํ กุมารโก
อุเทตฺวายํ มม ปุตฺโต.......................ชาโต ปิยมาย มาตุยา
เอโส ทีฆายุโก โหตุ........................นิทฺทุกฺโข นิรุปทฺทโว
อทฺโธ มหทฺธโน โภคี .....................สุขี เสรี สยํวสี
พุทฺโธ ธมฺโม สงฺโฆ จ......................อิจฺเจตํ รตนตฺตยํ
เทวาทิรฏฺฐปาลา จ..........................อภิปาเลนฺตุ นํ สทา
ยถา โส เตชวา อสฺส........................มหาถาโม มหิทฺธิโก
ปญฺญวา อตฺถเฉโก จ.......................กุลํ รกฺเขถ สาธุกํ


กุมารของเราผู้นี้จงมีนามว่า “สวัสดิโสภณ” ขอกุมารบุตรของเราซึ่งเกิดแต่เปี่ยมเป็นมารดานี้ จงเจริญขึ้น มีอายุยืน นิราศอุปัทวทุกข์ มั่งคั่ง มีโภคทรัพย์มาก มีความสุข มีเสรีมีอำนาจในตน ขอพระรัตนตรัย คือ พระพุทธเจ้า พระธรรม พระสงฆ์ และภูติผู้รักษาบ้านเมืองมีเทพยดาเป้นต้น โปรดอภิบาลกุมารนั้น ให้เป็นผู้มีเดช  มีกำลังฤทธานุภาพมาก มีปัญญาฉลาดในอรรถคดี รักษาตระกูลไว้ได้ด้วยดีทุกเมื่อเทอญ

เพิ่มเติม

- คาถาพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นภาษามคธ แปลเป็นภาษาไทยโดย สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส

- มีผู้ตั้งข้อสังเกตในภายหลังว่า คาถาพระราชทานพรของทูลกระหม่อมนี้ คล้ายจะล่วงรู้ถึงเหตุการณ์ภายหน้าของพระราชโอรส-พระราชธิดาทั้งหลาย เนื่องจากไปพ้องกับเหตุการณ์ในพระชนม์ชีพของเจ้านายเหล่านั้นทุกๆพระองค์

อ้างอิง: คาถาพระราชนิพนธ์ พระราชทานพระนามพระราชโอรสธิดา ของมหามกุฏราชวิทยาลัย

โดย บ๊องบ๊อง

 

กลับไปที่ www.oknation.net