วันที่ พุธ ตุลาคม 2552

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

สร้างสรรค์จากศรัทธา สารคดีตามเสด็จพระพุทธเจ้าหลวง


เรื่อง: สร้างสรรค์จากศรัทธา สารคดีตามเสด็จพระพุทธเจ้าหลวง

ตีพิมพ์ในเซ็คชั่นจุดประกาย-ไลฟ์ นสพ.กรุงเทพธุรกิจ

ฉบับวันที่ วันที่ 29 กันยายน 2552

เรื่อง: รัชดา ธราภาค

ภาพ: ธัชดล ปัญญาพานิชกุล

แกะรอยทีมงานสารคดี 100 ปี ไกลบ้าน สู่ เสด็จพระพาสต้น เจ้าของรายการควักนับสิบล้าน สร้างงานด้วยศรัทธา ปลุกกระแสท่องเที่ยว-ภูมิภาคนิยมทั่วไทย

เดินหน้าออกอากาศมาจนถึงตอนท้ายๆ สำหรับรายการ 'เสด็จพระพาสต้น' สารคดีประวัติศาสตร์ตามรอยเส้นทางเสด็จพระพาส ทั้ง 44 จังหวัดทั่วประเทศของสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวง ทางทีวีไทย

ก่อนหน้านั้น หลายคนประทับใจมาแล้วกับ '100 ปี ไกลบ้าน' สารคดีเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ในคราวเสด็จประพาสยุโรป ครั้งที่ 2 ซึ่งแพร่ภาพทางสถานีโทรทัศน์ช่องเดียวกัน   

ทั้งสองรายการเป็นงานสร้างสรรค์ของ บริษัท โกลบอลอินเตอร์คอมมิวนิเคชั่น จำกัด ผู้ผลิตรายการรายเล็กๆ น่าสนใจตรงก้าวแรกของสารคดีที่คนไทยจำนวนไม่น้อยพากันติดตามชม และถูกจัดเป็นผลงานคุณภาพที่ให้สาระความรู้ชุดนี้ เกิดจากแรงบันดาลใจส่วนตัวของเจ้าของบริษัท โดยในวันที่ตัดสินใจและเริ่มลงมือประสานงานกับ 12 ประเทศที่อยู่ในเส้นทางเสด็จพระพาสนั้น ธวัชชัย กฤติยาภิชาตกุล ไม่มีผู้ให้การสนับสนุน ไม่มีงบประมาณ ไม่มีแม้กระทั่งช่องทางที่จะออกอากาศ ซึ่งผิดกันลิบลับกับขั้นตอนปกติที่ต้องมีเป้าหมายชัดเจนก่อนการลงทุน

ที่เป็นเช่นนี้ ก็โดยเหตุที่เมื่อปี 2550 ถือเป็นวาระครบรอบ 100 ปี ของ 3 เหตุการณ์สำคัญ อันได้แก่ การเสด็จประพาสยุโรป ครั้งที่ 2, พระราชนิพนธ์ไกลบ้าน และการก่อสร้างพระบรมรูปทรงม้า 'ธวัชชัย' มีความตั้งใจอย่างแรงกล้าที่จะทำงานชิ้นนี้

"รู้แค่ว่า 100 ปีมีครั้งเดียว ดังนั้น ต้องทำให้ได้" ด้วยวลีแค่สั้นๆ ว่า 'ต้องทำให้ได้' ที่กลายเป็นจุดเริ่มต้นของงานใหญ่ ซึ่งน้อยคนนักจะกล้าฝัน "อยากทำงานถวายพระเกียรติ พระราชนิพนธ์ไกลบ้าน หลายคนคงเคยอ่าน แต่ไม่มีใครเคยเห็นของจริง" สิ่งที่เขาต้องการสร้างให้เกิดขึ้น คือนำตัวอักษรจากลายพระหัตถ์ ซึ่งบันทึกเรื่องราวการเสด็จประพาสยุโรป 12 ประเทศ มาทำให้กลายเป็นภาพและเสียงในรูปแบบสารคดี

เริ่มต้นนับหนึ่งจากไม่รู้จะหางบจากที่ไหนมาสานฝันอันใหญ่โต สิ่งมหัศจรรย์ลำดับแรกก็บังเกิดขึ้น

"บริษัททำงานหลายอย่าง ทั้งสารคดีโทรทัศน์ สิ่งพิมพ์ พีอาร์ อีเวนท์ พอเริ่มคิดว่าจะทำสารคดีพระพุทธเจ้าหลวง จากตอนแรกไม่รู้จะเอาเงินจากไหน ปรากฏว่าอยู่ๆ มีงานเข้ามาเยอะมาก จนเราได้เงินพอที่จะทำงาน" รวมๆ แล้ว 'ธวัชชัย' ใช้งบเพื่อการจัดทำสารคดีชุดแรก ไม่ต่ำกว่า 15 ล้านบาท

โจทย์ = พระองค์ท่านอยู่ที่ไหน เราอยู่ที่นั่น

ปี 2547 ทีมงานเริ่มต้นด้วยการค้นคว้าข้อมูล โดยรวบรวมเอกสารหลักฐาน ทั้งพระราชนิพนธ์ไกลบ้าน จดหมายเหตุ พระราชหัตถเลขา รวมทั้งพระราชโทรเลข ที่ทรงมีถึงบุคคลต่างๆ เพื่อนำมาจัดทำเป็นตารางงานล้อรับไปกับ 225 วันของการเสด็จประพาสยุโรปเมื่อ 100 ปีที่แล้วแบบ 'วันต่อวัน' ก่อนจะประสานงานกับสถานฑูตของประเทศเป้าหมายที่ตั้งอยู่ในประเทศไทย, สถานฑูตไทยในประเทศเหล่านั้น, สำนักพระราชวังของประเทศที่เกี่ยวข้อง ฯลฯ

โจทย์ของการทำงานคือ 'พระองค์ท่านอยู่ที่ไหน เราอยู่ที่นั่น'

จากการติดตามเอกสารหลักฐาน นอกจากจะได้รับรู้ถึงพระอัจฉริยภาพทางภาษาของพระพุทธเจ้าหลวงซึ่งทรงบรรยายถึงสิ่งต่างๆ โดยละเอียด ทีมงานยังตื่นตาตื่นใจไปกับสภาพแวดล้อมที่เหมือนกันกับ 100 ปีที่ทรงบันทึกไว้แทบทุกตารางนิ้ว ไม่ว่าจะเป็นสภาพภูมิประเทศ อากาศ กระทั่งสีสันของดอกไม้ที่ทรงเขียนบรรยายไว้

เหนือไปกว่านั้น คือการพบว่ากษัตริย์ของไทยเป็นที่รู้จักและได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในนานาอารยประเทศจวบจนปัจจุบัน

"ความร่วมมืออย่างดีจากสำนักพระราชวังในประเทศต่างๆ สะท้อนถึงความสัมพันธ์อันดีของเชื้อพระวงศ์ เราได้รับอนุญาตให้เข้าไปถ่ายทำตามจุดที่พระองค์ท่านเคยเสด็จประทับจริงได้อย่างเต็มที่"

ไม่เพียงระดับทางการ แต่ความประทับใจยังแพร่หลายไปถึงประชาชนคนรากหญ้า

"ระหว่างล่องเรือในทะเลสาบ ซึ่งเป็นเส้นทางที่พระองค์ท่านเคยเสด็จฯ ผู้ประสานงานโทรศัพท์ให้สัมภาษณ์รายการวิทยุท้องถิ่นว่ากำลังพาทีมงานจากประเทศไทยมาถ่ายทำสารคดี ปรากฏว่าพอไปถึงท่าเรือ มีผู้หญิงคนหนึ่งมารอ เขาเป็นหลานเจ้าของโรงแรมที่พระองค์ท่านเคยเสด็จพระราชดำเนินและทรงลงพระปรมาภิทัยในสมุดเยี่ยมไว้ พอฟังวิทยุก็เลยรีบขับรถเอาสมุดเล่มนั้นมาให้เราดู" ธวัชชัย บอกว่ามีเรื่องน่าอัศจรรย์ใจเกิดขึ้นมากมายระหว่างการทำงาน โดยที่ทีมงานไม่ได้เตรียมการณ์ หรือแม้แต่จะคาดคิด ซึ่งล้วนแต่แสดงให้เห็นถึงพระบารมีของพระพุทธเจ้าหลวงทั้งสิ้น

8 เดือนผ่านไป 'ธวัชชัย' กลับมาพร้อมข้อมูลภาพและเสียงเต็มมือ โจทย์ข้อต่อไปคือการหาสถานีโทรทัศน์ที่สนใจจะเผยแพร่สารคดีชุดนี้ เขาติดต่อขอไปพรีเซนต์งานกับฟรีทีวีหลายช่องแต่ไม่สามารถแทรกตัวเข้าในตารางออกอากาศที่แออัดไปด้วยละคร เกมโชว์ และรายการวาไรตี้ ของสถานีโทรทัศน์ช่องใดได้

จังหวะเหมาะกับการเปิดทีวีสาธารณะช่องใหม่ 'ทีวีไทย' ไม่เพียงจัดสรรเวลาดีในช่วงไพรม์ไทม์ วันจันทร์และอังคาร เพื่อรีรันซ้ำในวันหยุดสุดสัปดาห์ แต่ยังช่วยติดต่อหาผู้สนับสนุนเงินทุน จนได้ธนาคารกสิกรไทยรับเป็นสปอร์นเซอร์เพียงรายเดียว และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยช่วยเติมเต็มในส่วนเนื้อหาวิชาการ
 
เปิดข้อมูลประวัติศาสตร์ ปลุกท้องถิ่น-บูมท่องเที่ยว

หลัง '100 ปี ไกลบ้าน' ออนแอร์ครบ 52 ตอน 'ทีวีไทย' ผลักดันให้เกิด 'เสด็จประพาสต้น' อีก 52 ตอน โดยธนาคารกสิกรยืนหยัดให้การสนับสนุน

"เสด็จประพาสต้นคิดว่าน่าจะง่ายเพราะเป็นเรื่องในประเทศ แต่พอเริ่มทำข้อมูลกลายเป็นการงานวิจัยชิ้นใหญ่ เพราะไม่เคยมีการรวบรวมมาก่อนว่าเสด็จกี่ครั้ง กี่จังหวัด กี่เส้นทาง เราไม่มีวัฒนธรรมการบันทึกเหมือนทางยุโรป ซึ่งไปที่ไหนก็มีหลักฐานเป็นลายลักษณ์อักษรให้สืบค้น"

ข้อมูลที่ถูกรวบรวมเพื่อการถ่ายทำสารคดีครั้งนี้ยังเกิดผลข้างเคียงเป็นการกระตุ้นให้เกิดความตื่นตัวของผู้คนตามท้องที่ต่างๆ ซึ่งอาจไม่เคยรับรู้ว่าพระพุทธเจ้าหลวงเคยเสด็จประพาสยังท้องถิ่นของตน หรือแม้จะพอรู้ แต่รายละเอียดก็ขาดหาย ไม่มีมีความชัดเจนแม่นยำ

"บางวัดทีมงานไปถ่ายทำไม่เคยทราบว่าพระองค์เคยเสด็จพระราชดำเนินมา พอรู้ก็เกิดความภาคภูมิใจ ลุกขึ้นมาสร้างอนุสรณสถาน หรือจัดกิจกรรมกัน"

ตลอดทั้ง 10 เส้นทาง ใน 44 จังหวัด ที่ทีมงานเดินทางไปถ่ายทำสารคดีกลายเป็นการปลุกให้เกิดกระแส 'ท้องถิ่นนิยม' ที่กระฉับกระเฉงไม่แพ้กันคือกระแสท่องเที่ยว โดยเฉพาะเมื่อการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย หรือ ททท.ลุกขึ้นมาจัดทำเส้นทางท่องเที่ยวใหม่ๆ ตามรอยเสด็จประพาสต้น ต้องถือว่าข้อมูลประวัติศาสตร์ที่หลายคนเคยมองว่าเก่าๆ ง่วงๆ กลับคึกคักขึ้นอีกครั้งด้วยการทำงานของ โกลบอลอินเตอร์คอมมิวนิเคชั่นฯ

oooo

"ผมเริ่มงานที่ 'แปซิฟิก' ทำงานกับอาจารย์สมเกียรติ อ่อนวิมล สิ่งที่ถนัดคือนำเรื่องยากๆ มาเผยแพร่ให้คนทั่วไปรับรู้และเข้าใจได้โดยง่าย" ธวัชชัย เล่าปูมหลังการทำงาน

ตลอด 14 ปีของบริษัทฯ 'ธวัชชัย' สังเกตว่าในช่วงปีหลังๆ น้ำหนักของเนื้อหาเทไปอยู่ที่เรื่องราวของสถาบันกษัตริย์ หลัง '100 ปี ไกลบ้าน' และ 'เสด็จประพาสต้น' ล่าสุด ทีมงานเตรียมข้อมูลเพื่อจัดทำสารคดีเรื่องราวความรักของพระพุทธเจ้าหลวงที่มีต่อพสกนิกรและประเทศชาติ โดยความริเริ่มจากธนาคารกสิกรไทย ยังมีสารคดีครบรอบ 100 ปี พระราชพิธีบรมราชาภิเษก พระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว ให้กับสมาคมศิษย์เก่าวชิราวุทธวิทยาลัย ฯลฯ

การที่มีงานแนวนี้เข้ามามากมาย 'ธวัชชัย' มองว่าน่าจะมาจากการที่บริษัทฯ เน้นทำสารคดีเชิงความรู้ นำเสนอเรื่องราวประวัติศาสตร์ สังคม เศรษฐกิจ การเมือง รวมทั้งบทบาทของสถาบันกษัตริย์ที่เข้ามาเกี่ยวข้องในแต่ละช่วงเวลา ต่างจากสารคดีส่วนใหญ่ที่เน้นเชิดชูพระเกียรติ จึงเหมาะกับความสนใจบริโภคข่าวสารของคนยุคนี้

และยิ่งทำงานแนวนี้มากขึ้นเท่าใด 'ธวัชชัย' ยิ่งเชื่อมั่นมากขึ้นด้วยว่า..

"ถ้า 100 ปีที่ผ่านมา ไทยไม่มีสถาบันกษัตริย์ แล้วเกิดภัยคุกคามจากการล่าอาณานิคม สยามคงจะไม่มี ประเทศไทยอาจจะไม่มี แล้วเราจะอยู่ตรงไหน นึกภาพไม่ออก" เป็นข้อคิดจากประสบการณ์ทำงานในช่วงหลายปีที่ผ่านมาของผู้บริหาร โกลบอลอินเตอร์คอมมิวนิเคชั่นฯ

โดย rachada

 

กลับไปที่ www.oknation.net