วันที่ อาทิตย์ พฤศจิกายน 2552

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

นาฏศิลป์ไทย ๑ ว่าด้วย ประเภทของระบำ ระบำปรับปรุง


                             ระบำลพบุรี

           ที่มาของภาพ  : หนังสือวิพิธทัศนา, สถาบันนาฏดุริยางคศิลป์ (๒๕๔๒, ๑๙๖)

 

 

      ระบำปรับปรุง

 

            ระบำปรับปรุง   คือ   ระบำที่ปรับปรุงขึ้นใหม่     ตามความประสงค์ที่มีลักษณะท่ารำไม่ตายตัวเปลี่ยนแปลงท่ารำได้ขึ้นอยู่กับความสามารถของผู้รำ  และคำนึงถึงการนำไปใช้

 

            ๑. ปรับปรุงจากแบบมาตรฐาน คือ  การนำระบำมาตรฐานมาปรับปรุงเพื่อความเหมาะสม หรือแก้ไขบางสิ่งบางอย่างให้ดูสวยงามมากขึ้น  เช่น  การแปรรูปแถว  เป็นต้น     ส่วนท่าทางลีลาการร่ายรำที่สำคัญ  ตลอดจนความสวยงามในรูปแบบของระบำยังคงไว้

 

            ๒. ปรับปรุงมาจากท่าทางของสัตว์ คือ ระบำที่คิดประดิษฐ์ขึ้นใหม่ตามลักษณะลีลาท่าทางของสัตว์ชนิดต่างๆ เช่น ระบำนกยูง ระบำนกเขา  ระบำมฤคระเริง  ระบำตั๊กแตนระบำเหมราช  ระบำนกเขา  ระบำม้า  ระบำเป็ด  และระบำไก่  ฯลฯ

 

๓. ปรับปรุงมาจากตามเหตุการณ์ คือ  ระบำที่คิดประดิษฐ์ขึ้นใช้ตามโอกาส ที่เหมาะสม เช่น ระบำพระประทีป  ระบำโคมไฟ  ระบำนพรัตน์  ระบำดอกบัว  ระบำชุมชุนเผ่าไทย  ระบำโบราณคดี  ระบำวิชนี   ระบำที่เกี่ยวกับการอวยพรต่างๆ  เป็นต้น

 

         . ปรับปรุงขึ้นใช้เป็นสื่อการเรียนการสอน คือ  ระบำที่ประดิษฐ์ และ        สร้างสรรค์ขึ้นเพื่อเป็นแนวทางนำเข้าสู่บทเรียน  เหมาะสำหรับเด็กๆ เป็นระบำง่ายๆ เพื่อเร้าความสนใจประกอบบทเรียนต่างๆ เช่น  ระบำสูตรคูณ  ระบำวรรณยุกต์  ระบำเลขไทย  ฯลฯ

 

          .ปรับปรุงมาจากพื้นบ้าน คือระบำที่คิดประดิษฐ์จากแนวทางความเป็นอยู่ของคนพื้นบ้าน  การทำมาหากิน  อุตสาหกรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี ในแต่ละท้องถิ่นมาแสดงเป็นระบำเอกลักษณ์ประจำท้องถิ่น

                             ระบำลพบุรี

          ที่มาของภาพ  : หนังสือวิพิธทัศนา, สถาบันนาฏดุริยางคศิลป์ (๒๕๔๒, ๑๙๖)

                          ระบำลพบุรี

            ระบำลพบุรี  เป็นระบำชุดที่ ๓  ในระบำโบราณคดี ๕ ชุด  ที่นายมนตรี  ตราโมท  ผู้เชี่ยวชาญดนตรีไทยและศิลปินแห่งชาติเป็นผู้แต่งทำนองเพลงจากสำเนียงเขมร  นางลมุล ยมะคุปต์  ผู้เชี่ยวชาญการสอนนาฏศิลป์ไทยและนางเฉลย  ศุขะวณิช  ผู้เชี่ยวชาญการสอนนาฏศิลป์ไทยและศิลปินแห่งชาติ  เป็นผู้ประดิษฐ์ท่ารำ  โดยเลียนแบบ  ลีลา  ท่าทางของประติมากรรมและภาพสลักที่ปรากฏบนทับหลังและหน้าบันของปราสาทหินพิมาย  ปราสาทพนมรุ้ง  อันเป็นศิลปะแบบขอมอยู่ระหว่างพุทธศตวรรษที่ ๑๒-๑๓  ดังนั้นท่ารำและดนตรี  เครื่องแต่งกายในระบำชุดนี้จึงมีลีลา  สำเนียงและแบบอย่างที่เป็นเขมร

 

                                ระบำดอกบัว

    ที่มาของภาพ :หนังสือวิพิธทัศนา, สถาบันนาฏดุริยางคศิลป์ (๒๕๔๒, ๑๒๐)

 

                                 ระบำดอกบัว

            ระบำดอกบัว  เป็นระบำที่ผู้แสดงถือดอกบัวออกมารำ ดอกบัวนั้นเป็นดอกไม้ที่ชาวไทยใช้บูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ และเชื่อว่าดอกบัวเป็นดอกไม้ที่ประเสริฐ  การนำดอกบัวมาถือรำก็เพื่อแสดงความคารวะ  และอวยชัยให้มีความสุข  นายมนตรี  ตราโมท ผู้เชี่ยวชาญดนตรีไทยและศิลปินแห่งชาติเป็นผู้ประพันธ์บทร้อง

 

                               ระบำนกเขา

   ที่มาของภาพ :หนังสือวิพิธทัศนา, สถาบันนาฏดุริยางคศิลป์ (๒๕๔๒, ๑๓๘)

 

                                   ระบำนกเขา

            ระบำนกเขา  เป็นระบำประกอบละครในเรื่องอิเหนา  ตอนประสันตาต่อนก  ซึ่งกรมศิลปากรจัดแสดงให้ประชาชนชม ณ โรงละครกรมศิลปากร เมื่อ ปี พ.ศ.๒๔๙๓  นายมนตรี ตราโมท ผู้เชี่ยวชาญดนตรีไทยและศิลปินแห่งชาติ  เป็นผู้แต่งบทร้องและทำนองเพลง  ระบำนกเขาชุดนี้ เป็นการแสดงตอนที่ประสันตาจะมาต่อนกเขาที่ภูเขามะราปี  

                        

                                        ระบำม้า

    ที่มาของภาพ  : หนังสือวิพิธทัศนา, สถาบันนาฏดุริยางคศิลป์ (๒๕๔๒, ๑๕๖)

                        

                          ระบำม้า

            ระบำม้า  เป็นการแสดงที่นางลมุล ยมะคุปต์  ผู้เชี่ยวชาญการสอนนาฏศิลป์ไทยคิดท่ารำขึ้นประกอบในละครเรื่องไชยเชษฐ์  ตอนนารายณ์ธิเบศร์เที่ยวป่า  ต่อมาได้นำมาแสดงในละครเรื่องรถเสน  ซึ่งกล่าวถึง รถเสนถูกนางยักษ์แปลงแกล้งใช้ให้ถือสารไปยังคชบุรีเมืองยักษ์  ก่อนออกเดินทางรถเสนไปคัดเลือกจับม้าที่ดีที่สุด  เพื่อใช้เป็นพาหนะในการเดินทาง ท่านผู้หญิงแผ้ว สนิทวงศ์เสนี ผู้เชี่ยวชาญนาฏศิลป์ไทยและศิลปินแห่งชาติ  เป็นผู้ปรับปรุงและประดิษฐ์ท่ารำของม้าตัวเอก

 

โดย ครูอัษ

 

กลับไปที่ www.oknation.net