วันที่ เสาร์ ธันวาคม 2552

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

พระเมรุมาศ สถาปัตยกรรมสุดท้ายแด่พระผู้วายชนม์


 

พระเมรุมาศ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาศราชนครินทร์

  พระเมรุมาศ และ พระเมรุ  คือสถาปัตยกรรมชั่วคราวที่จัดสร้างขึ้นเพื่อใช้ในพิธีพระบรมศพพระเจ้าแผ่นดิน หรือพระศพเจ้านายเชื้อพระวงศ์ระดับสูง  ตามความเชื่อของศาสนาพราหมณ์ที่ว่า พระมหากัษัตริย์เป็นสมมติเทพลงมา เมื่อสวรรคตแล้วจึงส่งเสด็จกลับสู่สวรรค์ พระเมรุมาศนั้นจึงเป็นตัวแทนของเขาพระสุเมรุบนสวงสวรรค์นั่นเอง

  ในรัชสมัยพระพุทธเจ้าหลวง เนื่องจากทรงเสด็จประพาสยังต่างประเทศหลายครั้ง จึงทรงมีพระราชดำริยกเลิกประเพณีหลยอย่าง ที่ทรงแลเห็นว่าล้าสมัยและสิ้นเปลืองทรัพย์สิน ดังพระราชปรารภที่ว่า

แต่ก่อนมา ถ้าพระเจ้าแผ่นดินสวรรคตลง ก็ต้องปลูกเมรุใหญ่ซึ่งคนไม่เคยเห็น แล้วจะนึกเดาไม่ถูกว่าใหญ่โตเพียงใด เปลืองทั้งแรงคน เปลืองทั้งพระราชทรัพย์ ถ้าจะทำในเวลานี้ก็ดูไม่สมควรกับการที่เปลี่ยนแปลงของบ้านเมือง ไม่เป็นเกียรติยืนยาวไปได้เท่าใด ไม่เป็นประโยชน์แก่คนทั้งปวง กลับเป็นความเดือดร้อน ถ้าเป็นการศพของผู้มีพระคุณ หรือผู้มีบรรดาศักดิ์อันควรจะได้เป็นเกียรติยศ ฉันก็ไม่อาจจะลดทอนด้วยเกรงว่าคนจะไม่เข้าใจว่า เพราะฉะนั้นประพฤติไม่ดีอย่างหนึ่งอย่างใด จึงไม่ทำการศพให้สมเกียรติยศซึ่งสมควรจะได้ เมื่อถึงตัวฉันเองแล้ว เห็นว่าไม่มีข้อขัดข้องอันใด เป็นข้อคำที่จะพูดได้ถนัด จึงขอให้ยกเลิกงานพระเมรุใหญ่นั้นเสีย ปลูกแต่ที่เผาพอควร ในท้องสนามหลวง แล้วแต่จะเห็นสมควรกันต่อไป

อีกทั้งยังยกเลิกการให้ราษฎรโกนหัวไว้ทุกทั้งแผ่นดิน และในงานพิธีพระบรมศพของพระองค์ ยังเป้นครั้งสุดท้ายที่มีประเพณีนางร้องไห้อีกด้วย

นางร้องไห้

   คือสตรีชาววังที่คัดเลือกมาแล้วว่าเสียงไพเราะ โดยจะนั่งใกล้กับพระบรมโกศเพื่อขับร้องเพลงที่ีเนื้อหาและทำนองเยือกเย็น เศร้าโศก ชวนให้หลั่งน้ำตา ประกอบด้วยต้นเสียง ๔ คน และลูกคู่ร้องรับราว ๑๐๐ คน มีบทการสยายผมลงเช็ดพื้นเพื่อแสดงความเศร้าโศก เนื่้อเพลที่ใช้ขับร้องะมีทั้งหมด ๕ บท ดังนี้

๑ พระร่มโพธิ์ทอง พระพุทธเจ้าข้าเอย
พระทูลกระหม่อมแก้ว พระพุทธเจ้าข้าเอย
๒ พระเสด็จไปสู่สวรรค์ชั้นใด ละข้าพระบาทยุคลไว้ พระพุทธเจ้าข้าเอย
พระทูลกระหม่อมแก้ว พระพุทธเจ้าข้าเอย
๓ พระยอดฟ้า พระสุเมรุทอง พระพุทธเจ้าข้าเอย
พระทูลกระหม่อมแก้ว พระพุทธเจ้าข้าเอย
๔ พระเสด็จผ่านพิภพแห่งใด ข้าพระบาทจะตามเสด็จไป พระพุทธเจ้าข้าเอย
๕ พระทูลกระหม่อมแก้ว พระพุทธเจ้าข้าเอย
พระทูลกระหม่อมแก้ว พระพุทธเจ้าข้าเอย

ซึ่งต้นเสียงในพิธีพระบรมศพของล้นเกล้ารัชกาลที่๕ คือ เจ้าจอม ม.ร.ว.สดับ  ลดาวัลย์  ซึ่งถือเป็นการรับใช้เบื้องพระยุคลบาทครั้งสุดท้ายของท่านด้วย

พระเมรุมาศ สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี

พระเมรุมาศ สมเด็จพระศรีนครินทรา พระบรมราชชนนี

พระเมรุมาศพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล และใช้เป็นพระเมรุใงานพระสพเจ้านายอีก ๔ พระองค์ ได้แก่ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธ์ กรมพระสวรรค์วรพินิจ  สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัตติวงศฺ์ พระเจ้าบรมวศ์เธอ พระองค์เจ้าพวงสร้อยสอางค์ และ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พะงค์เจ้าประภาพรรณพิไลย

พระเมรุมาศ พระบาทสมเด้จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

พระเมรุ เจ้าฟ้าพาหุรัดมณีมัย และ เจ้าฟ้าศิริราชกกุธภัณฑ์ ซึ่งต่อมาวัสดุที่รื้อจากพระเมรุนำไปสร้างโรงพยาบาลศิริราช

พระเมรุ พระอนุชาธิราช เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ

พระเมรุ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจุฑาธุชธราดิลก กรมขุนเพ็ชรบูรณ์อินทราชัย

พระเมรุ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ามหิดลอดุลยเดช กรมหลวงสงขลานครินทร์

พระเมรุ สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระพันปีหลวง

พระเมรุ สมเด็จพระปิตุฉาเจ้าสุขุมาลย์มารศรี พระอัครราชเทวี

โดย บ๊องบ๊อง

 

กลับไปที่ www.oknation.net