วันที่ พุธ มกราคม 2553

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

ซุบโบตนิก - สละแรงงานเพื่อชาติแบบคอมมิวนิสต์


ตอนได้ทุนไปเรียนที่โซเวียต ก็ไม่รู้ว่าโซเวียตคิดผิดหรือเปล่า เพราะเมื่อไปแล้ว ไอ้เด็กไทยคนนี้ก็ไปสร้างความปวดหัวให้กับคนโซเวียตอยู่ไม่น้อย ทั้งเรื่องการเอาแต่กินเหล้าเมาเบียร์ และการโดดเรียนถึงขั้นโดนทางมหาวิทยาลัยสั่งตัดเงินเดือน การฝ่าฝืนกฏระเบียบเล็กๆน้อยๆ และใหญ่ๆอย่างการแอบเดินทางออกต่างจังหวัดโดยไม่มีวีซ่า (ใช้วีซ่าปลอม ) รวมทั้งการใช้บริการตลาดมืด ซึ่งหากถูกจับได้ โทษเหล่านี้ก็คือติดคุกก่อนจะถูกเนรเทศออกนอกประเทศ ) รวมทั้งการไม่ยอมไปสอบเพราะเมา ซึ่งก็มีโทษถึงขั้นไล่ออกจากมหาวิทยาลัย และส่งกลับประเทศเช่นกัน

แต่ผมก็เคยออกแรงช่วยสหภาพโซเวียตอยู่เหมือนกัน อย่างในช่วง " ซุบโบตนิก "



" ซุบโบตนิก " คืออะไร

ซุบโบตนิก แผลงมาจากคำว่า ซุบโบต้า ที่แปลว่าวันเสาร์ 

สมัยยังเรียนหนังสืออยู่ เราเรียนกันสัปดาห์ละ 5 วันครึ่ง คือเรียนเต็มวันตั้งแต่จันทร์ถึงศุกร์ ส่วนวันเสาร์เรียนครึ่งวัน และในช่วงสิ้นหน้าหนาว ก็มักจะมีซุบโบตนิกในช่วงหลังเลิกเรียนวันเสาร์ 

ซุบโบตนิกก็คือการทำงานขให้กับส่วนรวมโดยไม่ขอรับค่าจ้าง ทำงานแบบอาสาสมัคร ส่วนจะทำอะไรนั้นก็แล้วแต่ต้นสังกัดจะออกแนวคิดกันมา ส่วนมากในสมัยนั้น ก็มักจะทำพร้อมกันทั้งประเทศ เพราะมีการประกาศออกมาว่าจะทำกันวันไหน เมื่อไหร่ ซึ่งงานโดยหลักของเราชาวนักศึกษาต่างชาติ ก็มักจะเป็นการร่วมกันทำความสะอาดอาคารเรียน หอพัก ถนนหนทางแถวๆนั้น เพื่อรอรับฤดูร้อนที่สดใส ที่กำลังจะตามมา 

ธรรมเนียมนี้เป็นธรรมเนียมของคอมมิวนิสต์โดยแท้ และเป็นธรรมเนียมของรัสเซียโดยเฉพาะ โดยเริ่มมาตั้งแต่สมัยเลนิน 

จากประวัติระบุว่า ซุบโบตนิกครั้งแรกจัดขึ้นเมื่อ 12 เมษายน 1919 ที่อู่รถไฟ Moscow-Sortirovochnaya จากแนวคิดของพลพรรคคอมมิวนิสต์ในอู่ โดยช่วงนั้นเป็นช่วงที่ประเทศเจอกับช่วงเวลาที่ยากลำบาก รัสเซียเพิ่งผ่านสงครามโลกครั้งที่ 1 (และแพ้ต่อเยอรมนี ) กำลังเจอกับสงครามกลางเมือง และการแทรกแซงทางทหารจากหลายสิบประเทศทั่วโลก

ในคืนนั้น หลังคนงาน 15 คนทำงานเสร็จ พวกเขาก็ยังไม่กลับที่พัก แต่ยังคงเดินหน้าทำงานกันต่อ พวกเขาทำงานกันต่ออีก 10 ชั่วโมงจนถึงเช้า โดยซ่อมหัวรถจักรไป 3 คัน หลังเลิกงานก็ยังมานั่งถกกันเรื่องปัญหางานที่ทำ และตัดสินใจว่าจะทำแบบนี้อีกในทุกวันเสาร์ จากนั้นทั้ง 15 คน ก็พากันร้องเพลง  ‘International’ (เพลงชาติคอมมิวนิสต์ ซึ่งสมัยนั้นใช้เป็นเพลงชาติของประเทศด้วย ) ก่อนที่จะกลับบ้าน

วัตถุประสงค์ดั้งเดิมของงานนี้ก็คือการรวมพลัง สร้างกำลังใจให้ผู้คนในช่วงเวลาที่ยากลำบาก โปรโมตแนวคิดของเรื่องสังคมนิยม ( ทำงานเพื่อสังคม ) เพราะในยุคเริ่มต้นของสหภาพโซเวียต ผู้คนเชื่อมั่นในอนาคตที่สดใสของประเทศผ่านการทำงานหนัก แต่หลังจากที่รอวันอนาคตที่สดใสอยู่นาน ก็ยังไม่มาสักที บางคนก็คิดว่าปัญหาน่าจะเป็นเพราะว่าพวกเขายังทำงานหนักไม่พอ ก็เลยมองว่าน่าจะต้องทำงานเพิ่มอีกในช่วงที่ว่าง เพื่ออุทิศให้กับสังคมแบบไม่คิดค่าแรง และนั่นก็ก่อกำเนิด ซุบโบตนิกขึ้นมา

และการที่กิจกรรมนี้จัดขึ้นในวันเสาร์ คนโซเวียตก็เลยเรียกมันว่า ซุบโบตนิก

สำหรับซุบโบตนิกทั่วรัสเซียครั้งแรกมีขึ้นเมื่อ 1 พฤษภาคม 1920 ตามการประกาศของพรรคคอมมิวนิสต์ งานนี้ เลนินก็เข้าร่วมด้วย โดยไปช่วยรื้อถอนอาคารที่หักพังในเครมลิน ท่านตื่นเต้นมากกับแนวคิดเรื่องซุบโบตนิก โดยถือว่ามันเป็นเมล็ดพันธุ์ของเรื่องการเสียสละแรงงานในลัทธิคอมมิวนิสต์ 



เลนินกับซุบโบตนิกครั้งแรก (เลนิน แบกซุงคนสุดท้าย )

และนับตั้งแต่นั้น ซุบโบตนิกก็เป็นส่วนที่จะขาดไม่ได้ของโซเวียต แม้ประเทศชาติจะเจริญแล้ว เพราะมันเป็นงานทางด้านสัญลักษณ์ที่ใช้ยกระดับความกระตือรือล้นของคนโซเวียต และโปรโมตแนวคิดสังคมนิยม และการสร้างสังคมคอมมิวนิสต์ เพราะในการทำงาน หัวหน้าก็ลงมาทำงานร่วมกับลูกน้อง อาจารย์ก็ลงมาทำงานร่วมกับนักศึกษา ไม่มีการแบ่งชั้นวรรณะ

สำหรับคนที่ต้องทำงานประจำอยู่ในช่วงซุบโบตนิก ก็มีข่าวบ่อยๆว่าบริจาคเงินรายได้ของพวกเขาในช่วงนั้นให้กับรัฐบาลไปใช้ประโยชน์

และว่ากันว่า ใครไม่มาร่วมงาน อาจจะโดนลงโทษเสียด้วยซ้ำ

ต่อมา กิจกรรมนี้ ก็ยังวิวัฒนาการไปเป็นงาน " คอมมิวนิสต์ ซุบโบตนิก " และ " วาสเครสนิก " (แผลงมาจากคำว่าวันอาทิตย์ ) ด้วย และเมื่อถึงวันเกิดเลนิน ก็ยังมีการจัดงาน "เลนิน ซุบโบตนิก " ด้วย



ในยุค 50 แนวคิดเรื่องซุบโบตนิก ก็ไหลไปยังกลุ่มประเทศยุโรปตะวันออก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเยอรมันตะวันออก เนื่องจากโซเวียตต้องการสร้างประเทศนี้ให้เป็นคอมมิวนิสต์ในอุดมคติ เพื่อโชว์ฝรั่งต่างชาติ ส่วนในเชคโกสโลวาเกียก็มีงานทำนองนี้เช่นกัน แต่เรียกในชื่อที่แตกต่างกัน แต่ไม่มีที่ไหน ที่ซุบโบตนิก จะคึกคักเท่ากับในโซเวียต
 
ปัจจุบัน แม้รัสเซียจะไม่เป็นคอมมิวนิสต์แล้ว แต่ซุบโบตนิกก็คงมีอยู่ รวมถึงในบางประเทศอดีตสหภาพโซเวียต แต่มักไม่ยึดธรรมเนียมวันเสาร์ หรือวันเกิดเลนินอีกต่อไป นอกจากนั้น บางคนก็ใช้โอกาสนี้ในการหาเงินมาช่วยการกุศล และบางบริษัท ก็ใช้โอกาสนี้ในการกำหนดให้พนักงานออฟฟิศทำความสะอาดโต๊ะทำงานของตัวเอง

ผมว่าถ้าบ้านเรามีกิจกรรมแบบนี้บ้างก็น่าจะดี คือเอาแบบทำกันทั้งชาติโดยพร้อมเพรียงกัน ซึ่งก็น่าจะดีกว่าการมายืนร้องเพลงด้วยกันวันละจังหวัด โดยผมขอเสนอให้เป็นช่วงบ่ายวันที่ 4 ธันวาคม ก่อนถึงวันพ่อ 5 ธันวาคม



โปสเตอร์รณรงค์ซุบโบตนิก 1 พฤษภาคม

โดย รุสสกี้

 

กลับไปที่ www.oknation.net