วันที่ ศุกร์ มีนาคม 2553

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

สังเกต สังเกต สังเกต คือ มีสติ




สังเกต  (Observe)

คำว่าสังเกต   เป็นอะไรที่เรา ไม่ค่อยสังเกต

๑) การสังเกต  คือ การที่เรา มอง เราดู
เราพิจารณาอะไรสักอย่าง   โดยการ   
(ก) ไม่ต้องตัดสิน ไม่ต้องให้คะแนน
 ไม่ต้องปรุงแต่ง  "ห้อยแขวนคำพิพากษา"
(ข) ไม่ต้อง  ย้อน กลับไป นึกถึงอดีต
 นิทาน ปรัมปรา   เรื่องเล่าต่อกันมา เพราะ
 มันจะทำให้ เรา  ขาดการสังเกต ลงลึก
 ลงรายะละเอียด ต่อไป
(ค)  ไม่ต้อง ฝัน ไปถึง อนาคต
  อนุมาน ต่อไป น่าจะเป็นอย่างนั้น  อย่างนี้ 
(ง) ไม่ต้อง ใส่ความอยาก  ความไม่อยาก 
(จ) ไม่ต้อง  ใส่   ความเคยชินลงไป 
 เอาความเชื่อเดิมๆมาตัดสิน  เอาทฤษฎีเดิมมาตีความ
  เอาตรรกะ (Logic) เดิมมาใช้   เพราะ จะทำให้เรา
ขาดการสังเกตได้ลึก ได้ละเอียดมากขึ้น
(ฉ) โดย สังเกต ในขณะที่ จิตใจเราปกติ  
 สบายๆ   หายใจเข้าออกปกติ กล้ามเนื้อผ่อนคลาย 

๒) การสังเกต   เป็นวิทยาศาสตร์   
 ทำให้เรา ไม่ต้องใช้อารมณ์   ตัดเรื่องอารมณ์ออกไป
 คำว่า "  วิทยาศาสตร์ คือ การสังเกต "
มาจาก หนังเรื่อง Avatar

๓)  ในการสังเกต  ต้องใช้ sensing จาก
ประสามสัมผัส  ทางหู  ทางตา จมูก ลิ้น โดย
  ไม่ต้องใช้ ใจ
การใช้ sensing จาก หู ตา จมูก ลิ้น และ
ร่างกาย     รับรู้เฉยๆ โดยไม่ตีความ
 รู้เฉยๆ รู้สบายๆ  รู้แบบไม่เครียด ฯลฯ
  รู้แบบนี้ เราน่าจะเรียกว่า "สติ"   

๔) เมื่อเราสังเกต เรื่องใด สิ่งใด
 ไปไม่ละเอียดพอ  เรามักจะตัดสิน 
 เลือกข้าง  ชอบและไม่ชอบ 

 แบ่งพรรคแบ่งพวก  ฯลฯ  
 และ เมื่อ สงัเกตไปไม่สุด 
ไม่ครบ ไม่รอบพอ   เราก็จะ ไม่รู้  
 ตัวไม่รู้ นี่แหละ คือ อวิชชา   

๕) ถ้าเรา เปลี่ยนจาก การสังเกตเรื่องต่างๆ
 สิ่งต่างๆ นอกกาย นอกใจเรา 
 หันมา สังเกต   หันมา sensing
 ปรากฏการณ์ต่างๆ   ที่กิดขึ้น

 บนร่างกายของเรา   สังเกต "เวทนา"
ทั้งทางกายและทางใจของเรา
 สังเกต "อารมณ์"ของเรา  
สังเกตว่า อารมณ์เรา
 โดนความคิดจร (ความคิดที่ไม่ตั้งใจคิด 
ความคิดที่ไม่ได้รับเชิญ) เข้าได้อย่างไร เมื่อไร   
เรา ก็น่าจะเรียก การสังเกต นี้ ว่า "สติ"

****
เมื่อวานก่อน ดูหนังเรื่อง Sherlock Holmes
พระเอก ของ เรื่อง ใช้ sensing มากๆ   
 เขา สังเกต ๆๆๆๆ  และ เมื่อว่าง  ๆ  ก็จะเเอาที่
 สังเกตไว้นั้น  มา "ตกผลิึก" ทางความคิด  
กลายเป็น การ "คิดได้" 

***
ในระบบการศึกษา ที่เร่งรีบ   ทำให้ เราขาดการสังเกต
  กาย   ขาดการสังเกตเวทนา
 ขาดการสังเดตอารมณ์และจิตใจ  
  ขาดการสังเกตความคิดว่ากำลังตั้งใจคิด
หรือไม่ตั้งใจคิด   
 ขาดการสังเกตว่า กำลังคิดด้วยจิตปกติ
หรือ คิดด้วยจิตไม่ปกติ     ฯลฯ


*****

(ภาพบน)   ผม ฝึกอบรม  ให้  
ผู้บริหาร ที่เป็น facilitators ของ การไฟฟ้าฝ่ายผลิต
ที่ เขื่อนท่าทุ่งนา  ๓ วัน
************************

ฝึก Sensing   ด้วยการใช้
กิจกรรมง่าย  คือ "ปิดตาพาเดิน"  

ฝึก การสังเกตๆๆๆ  เริ่มจาก สังเกต วัตถุ 
 แล้ว ให้มาสังเกต  ร่างกายขณะ เดินปิดตา
และ สุดท้าย สังเกต ตอนที่ นั่งสมาธิปิดตา
    สังเกตลมหายใจ  ที่ วิ่งผ่านรูจมูกเข้าไป   ลมกระทบที่ใดบ้าง
  ลึกแค่ไหน   ร้อน อุ่น เบา เย็น ถี่  ไม่ถี่  ฯลฯ
สังเกต เวทนาต่างๆ บนกาย  เมื่อยไหม
เหน็บชาไหม   สายลมกระทบผิวไหม ฯลฯ 
และ ขณะ สังเกตลมที่หายใจเข้าออก
  ก็ให้สังเกต   อารมณ์
สังเกต ความคิดที่ไม่ตั้งใจ  (ความคิดจร) ด้วย
นี่แหละ การฝึก สังเกต ๆๆๆๆๆ  ด้วยการ
 สิ้นคิดไปก่อน ไม่เอาความคิดมาปน
 ไม่ตีความ ไม่ตัดสิน  ไม่พิพากษา  ไม่ฟุ้งซ่าน ไม่หลงความคิดจร ฯลฯ

ลองฝึกดูนะครับ 





 


โดย woraphat

 

กลับไปที่ www.oknation.net