วันที่ อาทิตย์ กุมภาพันธ์ 2554

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

นกอีโก้ง / Purple Swamphen (Porphyrio porphyrio)


นกอีโก้ง

ชื่ออังกฤษ

Purple Swamphen

ชื่อวิทยาศาสตร์

Porphyrio porphyrio (Linnaeus, 1768)

วงศ์ (Family)

Rallidae (วงศ์นกอัญชัน)

อันดับ (Order)

Gruiformes (อันดับนกกระเรียนและนกอัญชัน)

เนื่องในวันหยุดสุดสัปดาห์ซึ่งตรงกับวันที่ 19-20 กุมภาพันธ์นี้ตรงกับวันสำรวจนกบึงละหานลูกนก บึงน้ำขนาดใหญ่ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ใน อ.บ้านเหลื่อม จ.นครราชสีมา และ อ.เนินสง่า จ.ชัยภูมิ บึงแห่งนี้มีพืชน้ำปกคลุมมากมาย รายล้อมด้วยทุ่งนาและบ่อเลี้ยงปลา บึงละหานลูกนกและพื้นที่ใกล้เคียงจึงนับเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญมากต่อปากท้องของชุมชนโดยรอบ

ทว่าความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศทางธรรมชาติของที่นี่กำลังจะหายไปอย่างรวดเร็ว สืบเนื่องมาจากกิจกรรมนับนกน้ำประจำปี (Asian Waterbird Census) ซึ่งชมรมเด็กรักนกบ้านท่ามะไฟหวาน จาก จ.ชัยภูมิ นำโดยคุณวิชัย นาพัว เป็นอาสาสมัครที่รับผิดชอบการนับนกน้ำในบึงละหานลูกนก พบว่าปีนี้มีการจับสัตว์น้ำกันอย่างเป็นล่ำเป็นสันมากขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะนกน้ำที่มีประชากรลดลงราวๆครึ่งหนึ่งเมื่อเทียบกับช่วงเวลาเดียวกับของปีก่อน ส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากนโยบายการปกครองส่วนท้องถิ่นที่ขัดแย้งโดยสิ้นเชิงกับการอนุรักษ์ธรรมชาติ ชมรมเด็กรักนกบ้านท่ามะไฟหวานจึงร่วมกับสมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทยจัดกิจกรรมสำรวจชนิดและประชากรนก โดยมุ่งเน้นให้ชุมชนท้องถิ่นได้ตระหนักถึงความสำคัญของระบบนิเวศ

จากการพบเห็น นกที่ชาวบ้านจับกินส่วนใหญ่เป็นนกอีล้ำ (Common Moorhen) และนกอีโก้ง (Purple Swamphen) ซึ่งล้วนแต่เป็นนกน้ำที่ดูคล้ายไก่จนถูกเรียกรวมๆว่า“นกไก่น้ำ” แม้แต่ชื่ออังกฤษของทั้งสองชนิดก็มีคำว่า hen เพราะลำตัวที่อวบเหมือนแม่ไก่ ชนิดหลังเป็นนกน้ำตัวเขื่องที่มีสีน้ำเงินสวยงามทั่วทั้งตัว เป็นหนึ่งในดัชนีที่บ่งบอกถึงความอุดมสมบูรณ์ของแหล่งน้ำ นกที่พบในบึงน้ำขนาดเล็กมักมีนิสัยขี้อาย

บริเวณคอและปีกของนกอีโก้งเป็นสีฟ้าอมเขียว ปากหนาและมีกระบังหน้า (frontal shield) สีแดงสด ขาที่แข็งแรงและนิ้วที่ยาวช่วยให้มันเดินบนกอพืชน้ำและใบบัวได้ นอกจากนี้มันยังว่ายน้ำได้ดีแม้ว่าตีนจะไม่มีพังผืดก็ตาม สามารถกินอาหารได้หลายประเภท ไม่ว่าจะเป็นสัตว์ขนาดเล็ก เมล็ดพืช และพืชน้ำ โดยเฉพาะยอดอ่อน มักพบหากินเป็นครอบครัว บางครั้งพ่อแม่นกจะมีลูกจากปีก่อนมาช่วยเลี้ยงลูกที่เกิดใหม่ด้วย

นกอีโก้งมีถิ่นแพร่กระจายอยู่ในเขตร้อนและเขตอบอุ่นในทวีปยุโรป แอฟริกา เอเชียและออสเตรเลีย ประชากรที่พบในเมืองไทยอาจถูกแยกออกเป็นสองชนิด ได้แก่ Grey-headed Swamphen (Porphyrio poliocephalus) และ Black-backed Swamphen (P. indicus) ซึ่งพบได้ทางตอนเหนือและตอนใต้ของประเทศตามลำดับ โดยมันจะกระจายอยู่เกือบทั่วประเทศตามบึงน้ำจืดที่มีพืชน้ำขึ้นอยู่หนาแน่นตั้งแต่ที่ราบไปจนถึงระดับความสูงประมาณ 1,000 เมตรจากระดับน้ำทะเล

ผู้อ่านที่สนใจสามารถติดตามรายละเอียดเกี่ยวกับโครงการสำรวจนกน้ำบึงละหานลูกนกและสมัครเข้าร่วมได้ที่เวบไซท์ของสมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย www.bcst.or.th

โดย plains-wanderer

 

กลับไปที่ www.oknation.net