วันที่ พุธ มีนาคม 2554

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

ไอโอดีนป้องกันสารกัมมันตภาพรังสีได้อย่างไร โดย เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล


วิกฤตนิวเคลียร์ในญี่ปุ่นได้จุดกระแสความตื่นตระหนกประชาชนทั่วโลกแห่ซื้อไอโอดีน ในรูปแบบยาเม็ดโปแตสเซียมไอโอไดด์ รวมทั้งร้านยาของผมด้วย มีคุณแม่ตื่นตูมหลายคนตื่นเต้นมาขอซื้อยาทาแผลยี่ห้อหนึ่งที่มีสารประกอบไอโอดีนด้วยความเชื่อที่ว่า ไอโอดีนเหลวในยาฆ่าเชื้อหากใช้มาทาบริเวณลำคอจะช่วยลดการดูดซึมกัมมันตภาพรังสีได้  เภสัชกรหนุ่มรูปหล่อเลยไปค้นข้อมูลเกี่ยวกับไอโอดีนป้องกันสารกัมมันตภาพรังสีได้หรือไม่ อย่างไร หาซื้อได้ที่ไหน แต่ขอความทุกท่านกรุณาตรวจสอบข้อมูลซ้ำเพื่อร่วมด้วยช่วยกันสอบทานให้ได้ความจริงที่แม่นยำที่สุดต่อไปนะครับ

ไอโอดีนคืออะไร ไปเกี่ยวข้องกับโปแตสเซียมไอโอไดด์ ได้อย่างไร
ไอโอดีนคือแร่ธาตุตัวหนึ่งที่ร่างกายของเราสร้างไม่ได้ จำเป็นต้องกินเข้าไปเป็นสารอาหารเพื่อไปทำหน้าที่ แต่ไอโอดีนถ้าตั้งทิ้งไว้ในธรรมชาติ มันจะไม่คงตัว พอมันไปไปจับกับโปแตสเซียมทำให้มันคงตัวมากขึ้นเรียกกันว่า โปแตสเซียมไอโอไดด์ บางทีเราจึงเรียกไอโอดีนนี้ว่าเกลือไอโอไดด์ (iodide) หรือ เกลือไอโอเดต (iodate)

หน้าที่ความสำคัญของไอโอไดด์ หรือ ไอโอดีนในร่างกายเรายามปกติ

ไอโอไดด์ เป็นส่วนประกอบที่สำคัญของฮอร์โมนที่สร้างจากต่อมไธรอยด์ของคุณเองที่เรียกว่า ไธร๊อกซีน (Thyroxine) หรือไธรอยด์ฮอร์โมนนั่นเอง ต่อมไธรอยด์จะดูดซึมไอโอไดด์จากกระแสเลือดที่ได้รับจากอาหารที่เรากินเข้าไป ร่วมกับกรดอะมิโน ไธโรซีน(tyrosine) แล้วสร้างเป็นไธรอยด์ฮอร์โมน ดังนั้นไอโอไดด์เกือบทั้งหมดในร่างกายคุณจะอยู่ที่ต่อมไธรอยด์นี้ และมีอยู่ในกระแสเลือดน้อยมาก

ไธรอยด์ฮอร์โมนมีหน้าที่สำคัญต่อระบบเมตาบอลิซึ่มของร่างกาย การเผาผลาญอาหารเพื่อให้พลังงานแก่ร่างกายทำให้เรากระฉับกระเฉง มีพลังทำงานต่าง ๆ ได้ นอกจากนี้ยังมีหน้าที่เกี่ยวกับการเจริญเติบโตของเซลล์ จึงช่วยทำให้การพัฒนาและการเจริญเติบโตของเด็ก

ไอโอไดด์ ในทางการแพทย์ใช้ทำอะไร

เรามีการนำสารดังกล่าวซึ่งเป็นสารกัมมันตรังสีเพื่อเป็นวินิจฉัยโรค ใช้ตรวจสอบการทำงานของอวัยวะต่างๆโดยไม่ต้องผ่าตัดครับ ส่วนในผู้ป่วยคอหอยพอกที่เกิดจากต่อมไธรอยด์เป็นพิษคือทำงานมากเกินไป ในทางการแพทย์เราจะใช้ไอโอไดด์ในรูปแบบ I-131 ที่มีการควบคุมปริมาณและวิธีการให้อย่างละเอียดเพื่อเข้าไปชะลอลดการทำทำงานของต่อมดังกล่าวไม่ให้มากเกินไป และกลับมาในภาวะปกติ

โปแตสเซียมไอโอไดด์ธรรมดา กลไกในการขจัดไอโอดีนหรือไอโอไดด์ที่มีรังสีอันตราย

ในกลุ่มผู้ป่วยและผู้ให้การรักษาดังกล่าว อาจจะมีความเสียงในการรับไอโอไดด์ในรูปแบบ I-131 ซึ่งเป็นสารกัมมันตรังสี มันก็จะไปสะสมตกค้างอยู่ที่ต่อมไทรอยด์มากเกินไป ถ้าอย่างรุนแรงก็จะก่อเกิดอันตรายจนเป็นต้นเหตุของมะเร็งต่อมไธรอยด์ได้

การรักษาเราจึงให้ตัวยาที่เป็นโปแตสเซียมไอโอไดด์ธรรมดาที่ไม่มีรังสีแต่อย่างใด ไอโอไดด์ธรรมดานี้พอคุณได้รับเข้าไป มันจะวิ่งรี่ตรงไปที่ต่อมไธรอยด์ จนมากเกินที่ร่างกายต้องการเสียก่อน แต่ถ้าหากมีไอโอไดด์ในรูปแบบ I-131 ที่อยุ่ในรูปสารกัมมันตรังสีชุดหลังต่อมาเข้าสู่ร่างกายคุณได้ ร่างกายเราจะปลอดภัยเนื่องมาจาก เพราะที่ต่อมดังกล่าวของคุณที่มีไอโอไดด์ธรรมดาจับตัวอิ่มแล้วนะ ไอโอไดด์ส่วนเกินในรูปแบบ I-131 ที่มีกัมมันตรังสีไม่สามารถหาที่อยู่ได้ ต้องกลับต้องไปวิ่งวนอยู่ในกระแสเลือด แล้วร่างกายคุณก้อจะกำจัดไม่ให้ตกค้างโดยการฉี่ออกมาในที่สุด

ภาพประกอบ: การตรวจร่างกายว่ามีการติดสารปนเปื้อนกัมมันตรังสีมาหรือไม่

ผลจากวิกฤตนิวเคลียร์ครั้งนี้เกิดอะไรขึ้น

ผลจากการเคลื่อนตัวของเปลือกโลกจนเกิดสึนามิครั้งนี้ สร้างความเสียหายให้กับบ้านเรือนไปถึงโรงงานผลิตพลังงานจากนิวเคลียร์ ฟุกุชิม่า ไดอิจิอย่างพังพินาศอย่างน่ากลัวที่สุด แต่ผลตามมาที่เราห่วงกันก็คือเกิดการรั่วไหลของกัมมันตภาพรังสีจากโรงงานเข้าสู่ผู้คนที่อยู่อาศัยในละแวกนั้นรวมทั้งมีการรั่วไหลลงสู่ผืนทะเลโดยรอบ จากการตามติดรายงานพบว่า น้ำทะเลที่ห่างจากโรงงานออกไป ถึง 60 ไมล์ ยังพบสารกัมมันตภาพรังสีคาดว่าจะเป็น ซีเซี่ยม-137 (Cesium-137) และ ไอโอดีน-131 (Iodine-131) ปนเปื้อนอยู่

ปัญหาคือเจ้าสารไอโอดีน-131 นี้เป็นกัมมันภาพรังสีเดียวกับที่เคยรั่วเมื่อสมัยโรงไฟฟ้านิวเคลียร์เชอร์โนบิล และพบว่าทำให้เกิดโรคมะเร็งต่อมไธรอยด์มากมายถึง 6,000-7,000 รายในครั้งนั้น

การป้องกันการได้รับสารกัมมันตรังสี

หากมีการปนเปื้อนของ ไอโอดีน-131 (Iodine-131) ในอากาศแล้ว เจ้าสารรังสีนี้จะแพร่เข้าสู่ร่างกายคุณได้เพียงเส้นทางการสูดหายใจ หรือ กินเข้าไปเท่านั้น ดังนั้นเขาจึงมีคำแนะนำให้หากอยู่ในสถานที่ใกล้แหล่งรังสี ให้ปิดประตูบ้านและหน้าต่าง เพื่อป้องกันการปนเปื้อนของสารกัมมันตรังสี การใช้ผ้าขนหนูหรือผ้าเช็ดตัวเปียกยัดตามซอกรูหรือช่องที่ต่อนอกตัวบ้านจะพอป้องกันการกระจายมากับลมได้

แล้วพิษจาก ซีเซี่ยม-137 (Cesium-137) หล่ะ เจ้าสารรังสีนี้จะแพร่เข้าสู่ร่างกายคุณได้มากในการกินเข้าไป และมักเองจะมีโอกาสปนเปื้อนได้โดยตกข้างในพืช สัตว์ ที่เรายังมีความสามารถที่ป้องกันได้โดยการไม่กินสิ่งปนเปื้อน ไม่เหมือนเจ้าตัวบนที่มีโอกาสเข้าสู่ร่างกายเราได้ง่ายกว่าเยอะ และถึงแม้นว่าเราต้องรับซีเซี่ยม-137 เข้าไปในร่างกายเราส่วนใหญ่แล้วจะไปสะสมอยู่มากในเนื้อเยื่อ และส่วยน้อยอยู่ในตับและไขกระดูก แต่ในข่าวร้ายยังมีข่าวดีคือร่างกายของเราสามารถขับถ่ายสารนี้ได้ดีมาก ร่างกายจะขับออกมาอย่างรวดเร็วในรูปเหงื่อและ ปัสสาวะ โอกาสที่จะเป็นมะเร็งคือต้องกินสารปนเปื้อนนั้น เป็นระยะเวลานานๆต่อเนื่องกันมากกว่า ส่วนพิษของมันให้ผลรุนแรงน้อยกว่า ไอโอดีน-131 หากเราต้องไปรับสารนี้เจ๋งๆเป็นปริมาณมากๆ มักทำให้เกิดอาการแพ้ คัน อย่างรุนแรง ชักเกร็งกระตุก

ถ้าเราต้องโดนสารรังสีดังกล่าวจริงๆ ตอนหน้าเราจะมาเล่าถึงการป้องกันตนเอง รวมไปถึงการใช้โปแตสเซียมไอโอไดด์ที่ถูกวิธี แต่เภสัชกรหนุ่มหล่อขอเดือนเพียงว่าอย่าได้แตกตื่นไปซื้อไอโอดีนทาแผลไว้กิน (อึ๋ย) หรือทาคอ หรือแห่ไปเหมาไอโอดีนเม็ด ทั้งทางออนไลน์หรือฝากเพื่อนซื้อจากต่างประเทศเลยครับ หากคุณๆ อยากทราบทุกคำตอบของเรื่องยากับรังสีในครั้งนี้ กรุณาส่งซองคำถามของคุณมาได้ที่อีเมล์ utaisuk@gmail.com หรือแวะไปที่ Facebook “UTAI SUKVIWATSIRIKUL” หรือ “37C PHARMACY” ยินดีตอบรับทุกท่านครับ 

แหล่งข้อมูล

•เภสัชกร อุทัย สุขวิวัฒน์ศิริกุล สงวนลิขสิทธิ์ 15 มีค. 2554

ห้ามนำบทความ รูปภาพและเนื้อหาอื่นๆ โดยผู้เขียนไปเผยแพร่เชิงพาณิชย์ ให้นำไปเผยแพร่เป็นวิทยาทานหรือเพื่อการศึกษาเท่านั้น ผู้ประกอบการเว็บไซต์ต้องยึดหลักความเคารพและคำนึงถึงลิขสิทธิ์ในการสร้างสรรค์งานเขียนและจริยธรรมทางธุรกิจ

การนำเอาบทความ รูปภาพและเนื้อหาอื่นๆ ซึ่งผลิตขึ้นโดยผู้เขียนไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาตและผลิตซ้ำเพื่อเผยแพร่กรุณาอ้างอิงแหล่งที่มาและ Copy url address http://www.oknation.net/blog/DIVING ไปด้วยเพื่อให้ผู้อ่านสามารถลิ้งค์กลับมาอ่านบทความจากเว็บไซต์ของผู้เขียนได้โดยตรง

สามารถติดต่อได้ที่ E-mail: utaisuk@gmail.com 

Face book: “UTAI SUKVIWATSIRIKUL” หรือ “37C PHARMACY”

บทความนี้เขียนขึ้นเพื่อเป็นการส่งเสริมสุขภาพ ไม่แนะนำให้คุณนำไปใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรคด้วยตนเอง ขอความกรุณารับคำปรึกษาได้โดยตรงจากบุคลากรสหวิชาชีพทางสาธารณสุข รวมทั้งเภสัชกรใจดี ที่พร้อมดูแลสุขภาพพ่อแม่พี่น้องนะครับ

·         รูปประกอบจากอินเตอร์เนท Fukushima Radiation, Reed Business Information, http://www.newscientist.com/blogs/shortsharpscience/2011/03/japan-megaquake-update.html

·         ประโยชน์และโทษของธาตุกัมมันตรังสี, http://www.vcharkarn.com/vcafe/54048/1 

·         สารกัมมันตภาพรังสีและการป้องกัน, http://arsadusit.com/1887

·         เข้าใจการทำงานและอุบัติเหตุ โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ญี่ปุ่น, ASTV ผู้จัดการออนไลน์, http://manager.co.th/Science/ViewNews.aspx?NewsID=9540000033629

·         ขั้นตอนการดำเนินการจัดการกากกัมมันตรังสี, http://physicsgod.igetweb.com/index.php?mo=3&art=343678ไอโอดีน, มูลนิธิเพื่อผู้บริโภค, http://www.consumerthai.org/main/index.php?option=com_content&view=article&id=277:2009-04-09-04-32-30&catid=13:2008-12-15-07-02-18&Itemid=63

·         Potassium iodide Consumer Information Drug Information Online, http://www.drugs.com/mtm/potassium-iodide.html

·         Potassium Iodide (KI), Radiation Emergency Medical Management, U.S. Department of Hearths and Human Services, National Library of Medicine, http://www.remm.nlm.gov/potassiumiodide.htm

·         Frequently Asked Questions on Potassium Iodide (KI), U.S. Department of Hearths and Human Services, National Library of Medicine, http://www.fda.gov/Drugs/EmergencyPreparedness/BioterrorismandDrugPreparedness/ucm072265.htm

·         Fukushima Radiation, Reed Business Information, http://www.newscientist.com/blogs/shortsharpscience/2011/03/japan-megaquake-update.html

·         Radiation Exposure from Iodine 131 Treatment and Management, Agency for Toxic Substances and Disease Registry, Atlanta, http://www.atsdr.cdc.gov/csem/iodine/treatment_management2.html

·         Iodine-131, Wikipedia, http://en.wikipedia.org/wiki/Iodine-131#Treatment_and_Prevention

·         Thyrosafe, Wikipedia, http://en.wikipedia.org/wiki/Thyrosafe

·         Potassium Iodide (KI) tablet to protect your thyroid gland against radioactive iodine released, Recipharm AB , แหล่งข้อมูลชุดนี้เป็นเพื่อการค้า ไม่แนะนำให้ใช้อ้างอิง กรุณาตรวจสอบกับผู้เชี่ยวชาญ , http://www.thyrosafe.com

·         Emergency Preparedness Products, , แหล่งข้อมูลชุดนี้เป็นเพื่อการค้า ไม่แนะนำให้ใช้อ้างอิง กรุณาตรวจสอบกับผู้เชี่ยวชาญ , http://www.nukepills.com/potassium-iodide.htm#kifaq

·         ปัญหากัมมันตภาพรังสีในนม นิตยสารหมอชาวบ้าน เล่ม : 93 เดือน-ปี : 01/2530, http://www.doctor.or.th/node/5576

·         ถาม-ตอบ สารกัมมันตภาพรังสีในญี่ปุ่นที่รั่วออกมาคืออะไร และจะป้องกันตัวอย่างไร?? , http://www.pantip.com/cafe/blueplanet/topic/E10339546/E10339546.html

·         ไอโอดีน ไอโอดีน ได้โปรด อย่าเอามาทาคอ!! กระทู้เกี่ยวกับ ไอโอดีนและการป้องกันกัมมันตรังสี I -131, http://www.pantip.com/cafe/blueplanet/topic/E10344760/E10344760.html

·         สำหรับผู้ที่อยู่ในญี่ปุ่นหรือจะเดินทางไปญี่ปุ่น โพแทสเซียมไอโอไดน์เพื่อป้องกันการเกิดมะเร็งต่อมไทรอยด์, http://www.pantip.com/cafe/blueplanet/topic/E10343836/E10343836.html

โดย BATTY

 

กลับไปที่ www.oknation.net