วันที่ จันทร์ พฤษภาคม 2554

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

ความดีของคุณลุงที่ต้องยกย่อง ...ผู้ริเริ่ม วันกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน


เขียนเรื่องมาก็มาก มีทั้งได้สาระและไร้สาระ  วันนี้ขอหยิบเอาเรื่องราวใกล้ตัวของตนเองมาเล่าสู่กันฟัง  อาจจะดูธรรมดา และเป็นเรื่องของครอบครัวเกินไป แต่อยากจะนำมาเล่านสู่กันฟัง ผมมีโอกาสไปเยี่ยมญาติช่วยสงกรานต์ที่ผ่านมา ที่จังหวัดสุราษฎร์ธานี ไปพบเจอกับอนุสรณ์วันเกษียณในตำแหน่งผู้ใหญ่บ้านของคุณลุง ซึ่งมีศักดิ์เป็นพี่ชายของคุณพ่อ 

หยิบมาอ่านด้วยความชื่นชมในตัวของท่านมาอย่างยาวนาน ท่านเป็นที่รักของคนในพื้นที่และลูกหลานมากมาย ซึ่งผมเองก็เรียกติดปากว่า “พ่อหลวง” ที่หมายถึงลุงที่มีความสนิทสนมหรือใกล้ชิดเป็นพิเศษ แตกต่างกับความหมายทางภาคเหนือหรือภาคอีสานที่ใช้เรียกผู้นำท้องถิ่น 

คุณงามความดีของท่านที่จะขอนำมาเล่าสู่กันฟัง คือการจัดงานวันกำนันผู้ใหญ่บ้าน ที่ผมได้อ่านพบในหนังสือดังกล่าวนี้ ที่มีจุดเริ่มต้นมาจากความคิดเล็กๆ ของคนชนบทในพื้นที่ห่างไกลเมืองหลวง  จึงขอนำเอามาถ่ายทอดเพื่อรำลึกถึงความดีของท่าน

นายพรั่ง พละเลิศ  ที่ผู้เขียนจะเรียกตามพี่ๆ ว่า พ่อหลวงพรั่ง  เป็นชาวบ้านในหมู่บ้านท่ากระดาน ตำบลบ้านยาง อำเภอคีรีรัฐนิคม จังหวัดสุราษฎร์ธานี  เกิดเมื่อปี 2478 เป็นบุคคลที่ทุกคนในหมู่บ้านให้การเคารพมาตั้งแต่เริ่มเข้าสู่วัยหนุ่ม เพราะชอบช่วยเหลืองานสังคมและงานในหมู่บ้านเสมอมา  และเริ่มรับตำแหน่งของชุมชนจาก ปี 2516 เป็นผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านฝ่ายปกครอง และได้รับการเลือกตั้งเป็นผู้ใหญ่บ้านในปี 2529 จนเกษียณราชการในตำแหน่งเมื่อปี 2538

ระหว่างที่เป็นผู้ใหญ่บ้านท่านมีผลงานมากมาย ด้วยเป็นผู้นำในยุคของการพัฒนาชนบท ที่ต้องบุกเบิก ริเริ่ม ให้ผู้คนในชนบทได้มีโอกาสเข้าถึงเหมือนกันคนในเมืองทั้งด้านการเดินทาง  การศึกษา อาชีพเป็นต้น ผลงานที่ผมถือว่าสำคัญอีกอย่างหนึ่งคือ การเป็นผู้ริเริ่มจัดงาน วันกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ขึ้น  และยึดถือกันมาจนถึงปัจจุบัน  ความเป็นมาของการเริ่มต้นวันกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน นั้น ใช่ว่าจะสำเร็จโดยง่าย “พ่อหลวงพรั่ง” เขียนไว้ในหนังสือพอสรุปได้ดังนี้ 

"เมื่อวันที่ 16 มกราคม 2530 ข้าพเจ้าได้รับเชิญให้เข้าร่วมกิจกรรมวันครู  ในฐานะที่ข้าพเจ้าเป็นกรรมการศึกษาโรงเรียนท่ากระดาน เมื่อพิธีทางศาสนาเสร็จสิ้นลงแล้ว  ในขณะที่พระภิกษุกำลังฉันภัตตาหารเพลอยู่นั้น ข้าพเจ้าได้เกิดความคิดขึ้นว่าปีนี้เป็นปีมหามงคลยิ่ง ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ทางมีพระชนมายุครอบ 5 รอบ สมควรที่พวกเรากำนัน ผู้ใหญ่บ้าน น่าจะจัดให้มีกิจกรรมอย่างใดอย่างหนึ่ง เพื่อถวายเป็นราชสักการะแด่พระองค์ท่าน ข้าพเจ้าจึงคิดว่าควรจัดวันกำนัน ผู้ใหญ่บ้านขึ้นเป็นปฐมฤกษ์อย่างหน่วยงานอื่น เช่นวันครู วันตำรวจ แม้แต่วันเด็กก็ยังมี กำนัน ผู้ใหญ่บ้านเป็นบุคลากรของชาติที่สำคัญคู่บ้านคู่เมืองมาเกือบ 100 ปี น่าจะมีวันสำคัญขึ้นสักวันหนึ่งในรอบปี จากความคิดนี้ข้าพเจ้าจึงได้มีหนังสือสอบถามไปยังกองปกครองท้องถิ่น กรมการปกครอง ทางกองได้ตอบหนังสือมาให้ข้าพเจ้าทราบ เมื่อข้าพเจ้าได้ทราบเรื่องดีแล้ว จึงได้เสนอต่อที่ประชุมสภาตำบลบ้านยาง เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2531 มติที่ประชุมในวันนั้นเห็นชอบ  ข้าพเจ้าจึงได้นำเสนอในที่ประชุมกำนัน ผู้ใหญ่บ้านของอำเภอคีรีรัฐนิคม ในการประชุมประจำเดือนมีนาคม ปี 2531 ที่ประชุมกำนันผู้ใหญ่บ้านเห็นชอบด้วย แต่นายอำเภอในขณะนั้นไม่เห็นด้วย เพราะท่านอาจคิดว่ากำนัน ผู้ใหญ่บ้านไม่ใช้คนสำคัญของประเทศชาติ แต่ข้าพเจ้าไม่ละความพยายาม จึงไปปรึกษากับท่านกำนันสว่าง วิโรจน์  กำนันตำบลบ้านยาง พร้อมด้วยผู้ใหญ่บ้านและแพทย์ประจำตำบล สารวัตรกำนัน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านทุกคนของตำบลบ้านยาง  ซึ่งสรุปว่าจะช่วยกันจัดงานวันกำนันผู้ใหญ่บ้าน ขึ้นให้จนได้ จึงตกลงจัดให้มีวันกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ขึ้นเป็นครั้งแรก ณ ที่ทำการสภาตำบลบ้านยาง เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2531 และได้เชิญนายอำเภอคีรีรัฐนิคมในสมัยนั้นมาร่วมด้วย โดยมีพระสงฆ์จำนวน 5 รูป สวดชัยมงคลคาถาและปะพรมน้ำพระพุทธมนต์ เมื่อสภาตำบลบ้านยาง จัดงานวันกำนัน ผู้ใหญ่บ้านผ่านพ้นไปแล้ว ข้าพเจ้าได้ทำหนังสือนำเรียนรัฐมนตรีกระทรวงมหาดไทยในขณะนั้น คือพลตำรวจเอกประมาณ  อดิเรกสาร ให้ทราบเรื่องเพื่อพิจารณาให้จัดงานวันกำนันผู้ใหญ่บ้านขึ้นทั่วประเทศ  ต่อมารัฐบาลได้เล็งเห็นความสำคัญของวันกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน จึงมีคำสั่งให้จัดงานวันกำนัน ผู้ใหญ่บ้านขึ้นทั่วประทศ เมื่อวันที่ 10 สิงหาคม 2532"   เป็นบันทึกของ “พ่อหลวงพลั่ง” ที่เขียนไว้ตั้งปี  2538 ถึงวันนี้  วันกำนันผู้ใหญ่บ้านยังคงจัดต่อเนื่องมาทุกปี

           

นับเป็นจุดเริ่มต้นที่ท่านมีส่วนร่วม และช่วยคิดวางแผนจนกลายเป็นวันสำคัญจนถึงทุกวันนี้  ผมก็เลยไปค้นเพิ่มเติมถึงสาเหตุที่กระทรวงมหาดไทย    เห็นความสำคัญและกำหนดวันจัดงานในปีถัดมา คือปี 2532 เป็นวันที่ 10 สิงหาคม  เนื่องจาก กำนันผู้ใหญ่บ้านเป็นสถาบันที่มีประวัติคู่กับประเทศไทยมาตั้งแต่สมัยสุโขทัย อยุธยา สืบเนื่องมาจนถึงสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น ในสมัยของสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ได้มีการปฎิรูปการปกครองครั้งสำคัญในระดับตำบล หมู่บ้าน ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพปฐมเสนาบดีของกระทรวงมหาดไทย ทดลองจัดระเบียบการปกครองระดับตำบล หมู่บ้าน ขึ้นเป็นครั้งแรก ที่บ้านเกาะ อำเภอบางประอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เมื่อวันที่ 10 สิงหาคม ร.ศ.111 (พ.ศ.2435)  ดังนั้นเพื่อเป็นการน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ท่านและเป็นการเน้นให้เห็น ความสำคัญของกำนันผู้ใหญ่บ้าน ซึ่งเป็นผู้มีบทบาทสำคัญยิ่งในการปฏิบัติภารกิจ "บำบัดทุกข์ บำรุงสุข" ให้แก่ประชาชน ทางราชการจึงกำหนดให้วันที่ 10 สิงหาคม ของทุกปี เป็น "วันกำนันผู้ใหญ่บ้าน"

ถึงแม้วันนี้คุณลุงพรั่ง พละเลิศ ได้เสียชีวิตไปแล้ว    แต่คุณงามความดีของท่านยังได้รับการบันทึก และควรค่าแก่การจดจำ สร้างชื่อเสียงให้ชุมชนบ้านท่ากระดาน อำเภอคีรีรัฐนิคม โดยเฉพาะบรรดาลูกหลานได้ปลื้มใจ ต่อความดีที่ยังปรากฏอยู่ในสังคม ว่าท่านได้มีส่วนสำคัญในการจัดงานสำคัญอย่างวันกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน

รำลึกถึงคุณลุงครับ  "พ่อหลวงพรั่ง" 

16 พฤษภาคม 2554

โดย คนริมเล

 

กลับไปที่ www.oknation.net