วันที่ พฤหัสบดี กันยายน 2554

พิมพ์หน้านี้  |  ดูบล๊อกอื่นๆ ที่ OKnation

 

อุโมงค์ผาเมือง : อุโมงค์ (จิตใจ) มนุษย์ ยากแท้หยั่งถึง


อุโมงค์ผาเมือง :

อุโมงค์ (จิตใจ) มนุษย์ ยากแท้หยั่งถึง

 

เข้าสู่สัปดาห์ที่ 3 หนังไทยน้ำดี “อุโมงค์ผาเมือง” ผลงานของหม่อมน้อย : ม.ล.พันธุ์เทวนพ เทวกุล ถึงขณะนี้เก็บรายได้ไปแล้วกว่า 25 ล้านบาท (ทุนสร้างประมาณ 20 ล้านบาท) ด้วยความประณีตของเนื้องานกับเรื่องราวซึ่งดัดแปลงมาจากบทละครเวทีเรื่อง ราโชมอน ของ ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมช ทำให้เกิดกระแสบอกต่ออย่างกว้างขวาง พร้อมข้อถกเถียงสิ่งที่ยังคั่งค้างใจหลังดูหนังจบ รวมถึงสารที่ผู้กำกับต้องการบอกกับคนดูให้เก็บกลับไปขบคิด ส่วนตัวแล้วผมไม่เคยดูหนังราโชมอนของอากิระ คุโรซาว่า ไม่เคยอ่านหนังสือของหม่อมคึกฤทธิ์ ไม่เคยดูละครเวทีราโชมอน ผมเป็นคนดูประเภทที่ไม่รู้อะไรเกี่ยวกับราโชมอนเลย การเข้าไปดู “อุโมงค์ผาเมือง” เปรียบเหมือนการเดินเข้าไปสู่อุโมงค์ (จิตใจ) มนุษย์ ที่มันแสนแยกแท้หยั่งถึงจริงๆ


“อุโมงค์คนป่า” อุโมงค์แรกที่ผมได้สัมผัส ด้วยบุคลิกคนป่าที่ดูกักขฬะ โหดเหี้ยม น่าเกรงขาม ชวนให้หวาดกลัวตั้งแต่แรกเห็น หากมองเพียงภาพลักษณ์ภายนอกไม่ยากเลยที่หลายคนจะตัดสินว่าเขาคือฆาตกรโดยแทบไม่ต้องฟังคำให้การใดๆ และคนป่าก็รู้อยู่แก่ใจหากให้การไปตามความเป็นจริงคงยากจะมีใครเชื่อ เขาจึงเลือกเล่าในสิ่งที่ทำให้ภาพตัวเองดูดีดูเป็นผู้กล้ามากฝีมือสามารถสังหารขุนศึกนักรบผู้ยิ่งใหญ่ได้ แลกกับหัวตัวเองที่ต้องหลุดออกจากบ่าแต่ชื่อเสียงยังคงอยู่

“อุโมงค์แม่หญิง” อุโมงค์ลำดับสอง ด้วยบุคลิกภาพหญิงสาวงามผู้สูงศักดิ์ อ่อนหวาน นั่งชูคอระหงบนเสลี่ยง เป็นถึงภรรยาขุนศึกนักรบผู้กล้า แต่โชคร้ายถูกโจรป่าข่มขืนต่อหน้าสามีตัวเอง เพื่อปกป้องเกียรติลูกผู้หญิงมิให้ใครดูหมิ่นศักดิ์ศรีได้ เธอเลือกสร้างภาพลักษณ์ความเป็นหญิงผู้แสนดีจงรักภักดีต่อสามี รักนวลสงวนตัวมิได้ยินยอมพร้อมใจไปกับโจรป่าขณะเข้าให้การต่อศาล โดยยอมรับว่าเป็นผู้สังหารสามีของตนเอง แลกกับคำครหาว่าเป็นหญิงมากชู้หลายชาย


“อุโมงค์ขุนศึก” อุโมงค์ลำดับสาม ด้วยบุคลิกเป็นขุนศึกนับรบผู้ทรงเกียรติ ห้าวหาญ เข้มแข็ง คงรับไม่ได้หากผู้อื่นรู้ว่าขุนศึกอย่างเขาต้องมาเสียชีวิตด้วยน้ำมือโจรป่าผู้ต่ำต้อย ซ้ำร้ายภรรยายังถูกข่มขืน แม้จะเสียชีวิตไปแล้วยังส่งวิญญาณมาให้ปากคำผ่านร่างทรงว่าตนเองเป็นผู้ปลิดชีวิตตัวเอง เพราะต้องการปกป้องชื่อเสียงเกียรติยศ เป็นการรักษาภาพลักษณ์ของขุนศึกนักรบผู้ห้าวหาญให้คงอยู่แม้ตัวเองจะตายไปแล้วก็ตาม

 

มันคือสัจธรรมเป็นธรรมชาติของมนุษย์ที่มักจะพูดหรือนำเสนอภาพลักษณ์ส่วนดี ดูโดดเด่น มีคุณค่า น่านับถือ น่าเกรงขาม ให้ผู้อื่นเห็นเสมอและมักปกปิดส่วนด้อย ต่ำต้อย ไร้ค่า น่าประณามเอาไว้มิให้ใครเห็น บางคนอาจถึงขนาดเปิดโปงส่วนไม่ดีของคนอื่นเพียงเพื่อต้องการสร้างภาพลักษณ์ของตัวเองให้ดูดีขึ้น ดังเช่นโจรป่าและขุนศึกที่ต่างก็เป็นคนขี้ขลาดตาขาว ไม่สู้คน หรือแม่หญิงสาวผู้เต็มไปด้วยตัณหาราคะ ทั้งสามต่างอาศัยภาพลักษณ์ภายนอกที่ตัวเองสร้างขึ้นเป็นเครื่องมือเพื่อให้การเรื่องราวอันเป็นเท็จ มุสาวาทา เพื่อปกปิดตัวตนอันแท้จริงของตัวเอง


หนังเล่าเรื่องทั้งหมดผ่านการสนทนาของคนสามคน พระหนุ่มนามอานนทภิกขุ คนตัดฟืน และ สัปเหร่อ ภายใน “อุโมงค์ผาเมือง” หลังจากพระหนุ่มบวชเรียนได้เพียงพรรษาเดียวเป็นผู้เคร่งครัดในพระธรรมวินัย ได้รับฟังคำให้การในชั้นศาลแต่ไม่เข้าใจถึงเหตุผลที่ทั้งสามต่างยอมรับว่าตัวเองเป็นฆาตกร แม้แต่พระซึ่งมีภาพลักษณ์ดีทั้งภายนอกและภายในยังยึดติดกับอัตตาของตนเอง พระหนุ่มคิดว่าตัวเองไม่สามารถเข้าถึงใจจิตมนุษย์หาคำตอบในสิ่งที่เกิดขึ้นไม่ได้ คงเป็นการยากที่นำพระธรรมคำสั่งสอนของพุทธองค์ไปสั่งสอนผู้ใด ทั้งยังยึดติดกับเปลือกภายนอก ยึดติดกับจีวรที่สวมใส่ คิดว่าจีวรที่ถูกเลือดของโจรป่ากระเด็นมาเปื้อนขณะดูพิธีประหารชีวิต เป็นเหมือนมลทินทำให้ศาสนาแปดเปื้อน พระหนุ่มจึงคิดลาสิกขาไปกลับใช้ชีวิตอย่างคนธรรมดาทั่วไป

 

คนตัดฟืน ตัวแทนชนชั้นล่างของสังคม ประเภทหาเช้ากินค่ำดูซื่อๆไม่มีพิษมีภัยกับใคร คำพูดของคนตัดฟืนทำให้พระหนุ่มคล้อยตามและดูจะเชื่อในสิ่งที่เขาพูดมากที่สุด การที่คนตัดฟืนยอมรับว่าตนเองเป็นผู้ดึงดาบออกจากอกขุนศึกเพื่อนำไปขาย แล้วนำเงินมาเป็นค่าอาหารให้บรรดาเด็กๆที่เขารับเลี้ยงดูไว้ มันได้สอนให้พระหนุ่มรู้ว่าอย่าตัดสินอะไรทันทีเพียงครั้งแรกที่เห็นหรือได้ยินหากยังไม่รู้ซึ้งถึงเหตุผลอันแท้จริงของการกระทำนั้นเสียก่อน

 

สัปเหร่อ ผู้มีภาพลักษณ์น่ารังเกียจ ดูแปลกแยก คนในสังคมไม่ยอมรับ กลับเป็นผู้ที่เข้าใจความเป็นมนุษย์มากที่สุด ด้วยประสบการณ์ผ่านชีวิตมาอย่างโชกโชน เขาสามารถวิเคราะห์เรื่องราวที่เกิดขึ้นอย่างมีเหตุผล สามารถเข้าถึงอุโมงค์ (จิตใจ) มนุษย์ได้อย่างถ่องแท้ เฉกเช่นเดียวกับรู้ทุกซอกทุกมุมของอุโมงค์ผาเมืองที่ตนเองอาศัยอยู่ จากการสนทนาร่วมกับคนตัดฟืนและสัปเหร่อ ทำให้พระหนุ่มเข้าใจมนุษย์มากขึ้น ลดอัตตาลง ไม่คิดลาสิกขา กลับไปศึกษาพระธรรมให้ถ่องแท้มากขึ้นกว่าเดิม

“มนุษย์ก็เป็นอย่างนี้แหละ ดีบ้าง ชั่วบ้าง ทุกคนทำอะไรมีเหตุผลของตัวเองเสมอแม้แต่ตัวท่านเอง ท่านถึงรู้ว่าตัวท่านโง่ การที่รู้ว่าตัวเองโง่เป็นจุดเริ่มต้นของความฉลาด คนฉลาดเท่านั้นที่จะเห็นตัวเองเป็นคนโง่ คนโง่เท่านั้นที่เห็นว่าคนอื่นโง่ จริงๆแล้วคำว่าฉลาดหรือโง่เป็นคุณสมบัติที่คนอื่นพูดถึงตัวเราทั้งนั้น” (คัดลอกจากบทสัมภาษณ์หม่อมน้อยในนิตยสาร FILMAX ฉบับที่ 50)

หนัง Rashomon ของอากิระ คุโรซาว่าถูกสร้างขึ้นมาตั้งแต่ปี 1950 ผ่านมาแล้วกว่า 60 ปี แต่เรื่องราวยังดูใหม่เข้ากับยุคสมัยเสมอไม่ว่าวันเวลาจะผ่านไปนานแค่ไหน ตราบใดที่กมลสันดานของมนุษย์ยังไม่เปลี่ยนแปลง มนุษย์ยังไม่สามารถพูดถึงตัวเองโดยไม่แต่งแต้มเติมสีให้ดูดีเกินจริงได้ สามารถพูดโกหกเพื่อให้ตัวเองรู้สึกว่าอยู่เหนือกว่าคนอื่น ตราบนั้นเรื่องราวของราโชมอนก็ยังคงจะถูกหยิบยกมาพูดถึงอยู่ต่อไป

ตัวอย่างมีให้เห็นมากมายตามหน้าจอทีวีในปัจจุบัน ไม่ว่าเหล่านักแสดงและบรรดานักการเมือง หากปราศจากการพินิจพิเคราะห์อย่างถ่องแท้ในสิ่งที่เห็น สิ่งที่ได้ยิน คุณอาจหลงไปกับภาพลักษณ์จอมปลอมที่คนเหล่านั้นเสกสรรปั้นแต่งขึ้น และอาจทำให้ลุ่มหลงเชื่อแบบหัวปักหัวปำอย่างไม่มีเหตุผล ดังนั้นก่อนจะตัดสินใจเชื่อในสิ่งใดพึงระลึกไว้เสมอว่า อุโมงค์ (จิตใจ) มนุษย์ ยากแท้หยั่งถึง

 (ดูหนังจบ อย่าลืมย้อนมองดูตน ดั่งพระอานนทย้อนมองดูตัว นะครับ)

--------------------
กาง-แปรง

22/09/2011

grang-prang@hotmail.com
Facebook  : กาง-แปรง กาง-แปรง 


อ่านทัศนะความคิดของหนัง

ชั่วฟ้าดินสลาย :

โศกนาฏกรรมแห่งตัณหา โซ่ตรวนจากความรัก พันธนาการชีวิตให้ขมขื่นไปตลอดกาล

  http://www.oknation.net/blog/GRANG-PRANG/2010/09/19/entry-1


ชมตัวอย่างหนังที่จะเข้าฉายในแต่ละสัปดาห์ได้ที่หมวด VDO Clips

   Rashomon / 1950 หนังต้นฉบับของ อากิระ คุโรซาว่า

   The Outrage / 1964 หนังรีเมคราโชมอนที่ปรับเปลี่ยนการแต่งกายเป็นคาวบอยตะวันตกแนวเวสเทิร์น

   Iron Maze / 1991 หนังของผู้กำกับ โอลิเวอร์ สโตน ทำหน้าที่ผู้อำนวยการสร้าง โดยนำโครงเรื่องราโชมอนมาดัดแปลง

Misty/1996 หนังญี่ปุ้นที่นำเรื่องราโชมอนกลับมาสร้างอีกครั้ง

 

เบื้องหลังอุโมงค์ผาเมือง - The Outrage



Prologue เพลงบทเกริ่น แห่งอุโมงค์ผาเมือง



ราโชมอน ภาพยนตร์ญี่ปุ่น



 

ละครเวทีประจำปี 2552 เรื่อง ราโชมอน คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่



 

ขอขอบคุณ : ข้อมูล บางส่วนจากอินเตอร์เนต , ภาพจากอินเตอร์เนต , คลิปจากยูทูป

 
 

โดย จินตกาล

 

กลับไปที่ www.oknation.net